Bir Hint-Avrupa halkı olan Hititler, Anadolu’da Hattilerden sonra yüzyıllar sürecek güçlü bir medeniyet kurmuşlardır.
Nereden geldikleri konusunda hala net bir bilgiye sahip olmadığımız Hititler, kendilerine nešili (𒉈𒅆𒇷) demişlerdir.
Hattusa merkezli imparatorluk kuran Hititlilerin dili hakkında bilgilere başta Boğazköy kazılarında elde edilen binlerce kil tabletlerden erişebiliyoruz.
Hitit kil tabletlerinde Hititçe kelimeler dışında Akadça, Asurca, Hattice, Hurrice, Luvice gibi dönemin diğer dillerinden de alınmış kelimeler görülür.
Hititçe, tarihte belgelenmiş en eski Hint-Avrupa dilidir.
Ölü diller sınıfında yer alan Hititçe, 1917 yılında Çek dilbilimci Bedřich Hrozný’nin çalışmaları sonunda çözümlenmiştir.
Hitit gramerinin çözümlenmesi ile birçok kil tablet okunmaya Hititlerin kullandığı dil hakkında geniş bilgiye sahip olunmaya başlanmıştır.
Her ne kadar kil tabletler başarılı bir şekilde okunsa da nasıl seslendirildiği konusunda bilgiye sahip değiliz.
Öyle ki, tabletlerin transkripsiyonlarında geçen çentikli S’nin (Š) okunuşunda iki yorum bulunmaktadır bilim dünyasında…
Geleneksel yorumda (Ş) sesi olmalıdır denilirken yakın zaman da dile getirilen yorumlama da ise normal (S) sesinin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
Kısacası, ölü dil olmasından dolayı Hititçenin bir Hititli tarafından nasıl seslendirildiğini, vurgulandığını bilmemiz mümkün olamayacaktır.
Hitit tabletlerde geçen bazı kelimelerin seslendirildiği The Sound of the Hittite language (Vocabulary & Sample Texts) çalışması az da olsa biraz fikir verebilir.
