26 February 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

İber Yarımadası’nda bulunan en eski Baltık kehribar parçaları, bölgeye kehribarın 5.000 yıl önce geldiğini gösteriyor

Granada ve Cambridge Üniversiteleri’nden ve Katalonya Hükümeti’nden bir grup bilim insanı, İber Yarımadası’nda bulunan en eski Baltık kehribar parçalarını tespit ederek, dünya çapında mücevher ve el sanatlarında kullanılan bu lüks malzemenin 5.000 yıldan daha uzun bir süre önce bölgeye geldiğini ortaya koydu.

Araştırma, UGR öğretim görevlisi Mercedes Murillo-Barroso tarafından yönetildi ve Cambridge Üniversitesi’nden Marcos Martinón-Torres ve Katalonya Hükümeti’nden Araceli Martín Cólliga’nın işbirliğini içeriyordu. Murillo-Barroso’ya göre, çalışma “Baltık kehribarının İber Yarımadası’na gelişinin en azından MÖ 4. binyılda, düşündüğümüzden bin yıldan daha önce gerçekleştiğini ve muhtemelen Fransa’nın güneyine bağlı daha geniş ticaret ağlarının bir parçası olduğunu güvenle söylememize izin veriyor.”

Ticaret, sosyal ilişkiler kurduğumuz birçok mekanizmadan biridir ve çoğu zaman değiş tokuş edilen nesneler, yaşamak için gerekli olan tüketim malları değil, dekoratif, lüks veya sembolik nesnelerdir. Bazen, özellikle olumsuz koşullarda, ticaret ağlarına sahip olmak, karşılıklı destek ağına sahip olmak anlamına gelir, ancak bu ticaret ağları, özellikle tüm topluluk ağlara eşit erişime sahip değilse, sosyal eşitsizlikler ve bağımlılık ilişkileri de yaratabilir.

Tarih öncesi çağlarda, bir fosil reçinesi olan kehribar, kesinlikle günlük yaşamın gelişimi için gerekli bir hammadde değildi, ancak çok değerliydi ve kurulan geniş ticaret ağları aracılığıyla değiş tokuş edildi.

Üst Paleolitik Çağ’dan bu yana İber Yarımadası’ndaki çoklu kehribar yataklarının kullanımı belgelenmiştir ve arkeologlar tarafından yıllar boyunca yapılan araştırmalar sayesinde, MÖ 4. binyıldan itibaren Sicilya kehribarının Akdeniz ticaret ağları aracılığıyla İber Yarımadası’na ulaşmaya başladığını biliyoruz.

Bununla birlikte, şimdiye kadar Baltık kehribarının MÖ 2. binyıla kadar Yarımada’ya ulaşmadığına inanılıyordu, bu noktada Yarımada veya Sicilya kehribarı gibi diğer kehribar türlerinin yerini alarak birincil hammadde haline geleceğine inanılıyordu.

Prestijli Nature dergisinde yayınlanan araştırma makalesiyle ilgili olarak Mercedes Murillo-Barroso, “Cova del Frare bölgesinde bulunan Baltık kökenli bir kehribar boncuğunun standart kızılötesi spektroskopi analizini MÖ 3634-3363 cal arasına tarihlenen bir bağlamda sunuyoruz” diyor.

Alandaki kazıların direktörü Araceli Martín Cólliga, “Gerçekten istisnai olan site, ‘Véraza’nın Geç Neolitik Çağı’nın Orta Neolitik Çağı arasındaki geçişi gösteriyor” diye açıklıyor.

“Tarih öncesi çağlardan kalma yazılı belgeler olmadığından, insan faaliyetlerini incelemenin tek yolu arkeolojik kalıntılardır. Malzemelerin taşınmasını ve değişimini incelemek için, bize kehribar birikintilerinin ve nesnelerin bir tür parmak izini veren kızılötesi spektroskopi gibi çok hassas analitik teknikler kullanıyoruz” diyor Mercedes Murillo-Barroso.

Cova del Frare'den kehribar boncuk
Cova del Frare’den kehribar boncuk. Fotoğraf: C. B. González, M. J. Vilar Welter

Büyük miktarda veriye ve bu tür analizlere dayanarak, diğer arkeolojik bilgilerle birleştirilen çalışma, Baltık kehribarının kuzeydoğu İber Yarımadası’na Neolitik kadar erken bir tarihte geldiğini doğruluyor ve bu da “bu geçiş ve değişim döneminde ticaret bağlamında anlaşılması gereken bir şey, ya azalan bir ‘Sepulcres de Fossa’ kültürünün ajanları tarafından, ya da Katalonya ve güney Fransa’daki Véraza gruplarının başını çektiği ve kuzey Avrupa ile doğrudan temas halinde olması gerekmeyen Neolitik Çağ’ın sonunda yeni kültürel eğilimler belirleyecek olanlar tarafından.”

Aslında, şu anda Baltık kehribarının Ebro’yu bu kadar erken bir tarihte, Akdeniz ağlarının bir sonucu olarak Sicilya kehribarının kullanımının baskın olduğu güney İber Yarımadası’na geçtiğine dair hiçbir kanıt yoktur.

Baltık bölgesi, mücevherlerde kullanılmak üzere belki de dünyanın en iyi kehribarına ev sahipliği yapmaktadır. Gerçekten de, klasik Roma’da çok rağbet görüyordu ve şimdi örneğin Polonya’da bütün bir endüstriyi sürdürüyor. Artık MÖ 4. binyıl gibi erken bir tarihte İberya’ya gelmeye başladığını ve yavaş yavaş Yarımada ve Sicilya kehribarının yerini aldığını biliyoruz.

Cambridge Üniversitesi profesörü Marcos Martinón-Torres, “Bu bulgunun kuşkusuz, egzotik malzemelerin erken değişim ağlarını ve bunların sosyal yapılar üzerindeki etkilerini anlamamız için önemli etkileri var” diye açıklıyor.

Çalışma Scientific Reports dergisinde yayınlandı.

By
Banner
Benzer Yazılar

Tütün İçmenin 12 Bin Yıl Öncesine Uzandığına Dair Yeni Bulgular

12 Ekim 2021

12 Ekim 2021

Günümüzde en büyük sağlık ve ekonomik sorunlara yol açan tütün kullanımının 12 bin yıl öncesine dayandığına dair yeni bulgular keşfedildi....

Adramytteion Antik Kenti kazılarında Roma hamamına ait yer altı ısıtma sistemi ortaya çıkarıldı

8 Ekim 2022

8 Ekim 2022

Antik çağ tarihçilerinden Strabon, Heredot ve Stephanos Byzantinos’un eserlerinde adı geçen Adramytteion Antik Kenti’nde devam eden kazılarda Roma dönemine ait...

Stonehenge yakınlarındaki kazılar Tunç Çağı Yuvarlak Mezarlığı’nı ortaya çıkardı

4 Haziran 2023

4 Haziran 2023

İngiltere’nin Salisbury kenti yakınlarındaki planlı bir konut geliştirme alanında kazı yapan Cotswold Archaeology ekibi, 3.500 ila 4.000 yıl arasında olabilecek...

Hintli Arkeologlar Bilinen En Eski Kadın Lider Eğitim Manastırını Keşfetti

12 Ocak 2021

12 Ocak 2021

Hindistan’ın Bihar eyaletindeki arkeologlar, 11. ve 12 yy. kadınlar için yapılmış olduklarına inandıkları bir manastır keşfettiler. Antik manastır yerleşim yerlerinden...

Anadolu Neolitik Çağı’na Işık Tutacak Sefertepe Kazıları Devam Ediyor

16 Eylül 2022

16 Eylül 2022

Şanlıurfa’nın Viranşehir ilçesinde yer alan Sefertepe, Anadolu Neolitik Çağı’na ışık tutacak bilgiler vermeye devam ediyor. Göbeklitepe ve Karahantepe ile çağdaş...

Osmaniye’de Bulunan Kadın Figürlü Mozaik Portre Zeugma’yı Tahtından Edecek mi?

13 Kasım 2020

13 Kasım 2020

2015 yılında bir inşaat kazı çalışması sırasında Kadirli ilçesine bağlı Dere Mahallesi’nde ortaya çıkan mozaikler hayranlık ve şaşkınlık yaratmaya devam...

Avrupa’da keşfedilen türünün en büyük deniz kaplumbağası fosili İspanya’da ortaya çıkarıldı

22 Kasım 2022

22 Kasım 2022

Kuzey İspanya’da, bilim adamları yeni bir muazzam deniz kaplumbağası türünün kalıntılarını keşfettiler. Tarih öncesi yaratık, Avrupa’da şimdiye kadar bulunan, yaklaşık...

İzmir’de 14 bin yıllık insan izleri bulunan mağarada çalışmalar devam ediyor

18 Şubat 2022

18 Şubat 2022

İzmir’in Dikili ilçesinde 14 bin yıl öncesine uzanan insan izlerinin bulunduğu mağarada inceleme ve araştırma çalışmalarına aralıksız devam ediliyor. Dikili...

Sezar’ın ünlü sözlerini kaleme aldığı Zile Kalesi’nde çevre düzenlemesi yapılıyor

15 Ocak 2022

15 Ocak 2022

Roma İmparatorluğu’nun en etkili askeri ve politik liderlerinden biri olan Jul Sezar’ın unutulmaz sözü “veni, vidi, vici” yi kaleme aldığı...

Ojo Guareña, Burgos Mağaralarını Kullananların 4600 Yıllık Ayak İzleri

13 Mart 2021

13 Mart 2021

Dünya’nın bir çok yerinde insanlara ait olduğu düşünülen bir çok ayak izi bulundu. Şüphesiz bunlardan bir çoğu insanın evrim teorisini...

Japonya’nın Güçlü Kadın İmparatoru “İmparator Köken”

3 Temmuz 2021

3 Temmuz 2021

Japonya’da tennö kelimesi imparator kelimesiyle eşanlamlıdır. Ancak bu kelimenin çok özel olan bir tarafı da vardır, kelime tam anlamıyla cinsiyet...

İnsanlığın Doğduğu Topraklarda Bulunan Yerleşim İzleri Üzerine Notlar

29 Mart 2021

29 Mart 2021

İnsanlığın doğduğu toprakların Afrika olduğu artık kesin bir bilgi olarak kayıtlara geçmiştir. Afrika’dan iklim değişikliği nedeniyle (ya da merak duygusuyla)...

Orta Çağ’da Veba Doktorları ve İlginç Üniformaları

20 Ocak 2021

20 Ocak 2021

Kara veba tarihin en ölümcül salgınıydı ve sadece birkaç yılda 25 milyon Avrupalıyı yok etti. Yönetimdekiler çaresizlikten  ikinci sınıf ve...

Karadeniz’in Zeugması Restore Edilecek

8 Şubat 2021

8 Şubat 2021

Hadrianaupolis Antik Kenti Karabük’ün Eskiyapar ilçesinin 3 km batısında yer almaktadır. Bu antik kentimiz ortaya çıkarılan eşsiz güzellikteki mozaikleri nedeniyle...

Bir araştırmaya göre ilk insanlar geometri ve simetriye önem veriyordu ve 1,4 milyon yıl önce kasıtlı olarak küresel şekiller üretiyorlardı

7 Eylül 2023

7 Eylül 2023

İlk insanların 1.4 milyon yıl önce yaşadığı bir bölgede keşfedilen 4 yuvarlak, beyzbol topu büyüklüğündeki taşların incelenmesi, kasıtlı olarak kürelere...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]