Tunç Çağı döneminde Girit Adası’nda yüksek medeniyet kuran Minos Uygarlığı’nın yıkılıp Miken Uygarlığına evrilme süreci üzerine kurulan teorileri sarsacak yeni bir araştırma yayınlandı.
M. Ö. 2100 yılında Girit Adası’nda ihtişamlı sarayları, gelişkin dili, zengin ticari ilişkileri ile dikkat çeken Minos Uygarlığı çoğunluk görüşe göre Miken istilası sonucu ortadan kalktı.
Bu görüş, Girit Adası’nda Sir Arthur Evans ile birlikte başlayan arkeolojik kazılarda adadaki birçok önemli yerin tahrip edilmiş olduğunun belirlenmesi özellikle de ünlü Knossos sarayında savaşçıların mezarlarının incelenmesi ile ağırlık kazanmıştır.
PLOS One dergisinde yayınlanan bir makale de, eski taş aletlerin modern bir bilimsel analizi, ilk Avrupa devletinin, Minos’un Tunç Çağı’nda geliştiği Girit adasında radikal değişime neyin neden olduğuna dair uzun süredir devam eden bu görüşe farklı bir boyut kazandırıyor.
Minos’un sonlanmasında sadece Miken istilasını görmek eksik yargı olabilir
Çalışma için araştırmacılar, Bronz Çağı Giritlilerinin, cerrahi çelikten daha keskin olan siyah volkanik bir cam olan obsidyenden şekillendirdiği bir alet örneğini analiz ettiler. Atina’daki Demokritos ulusal araştırma merkezinin müdürü Vassilis Kilikoglou, hammaddelerin kökenini belirlemek için bir çekirdek analiz yöntemini kullandı ve bunların Kiklad adası Melos’tan geldiğini buldu.
Bu sonuçlar, obsidyen bıçakların yapılma ve mahsul hasadı gibi işler için kullanılma şekli ile birlikte düşünüldüğünde, topluluğun son bin yıldır seleflerinin yaşadığı ve Yunan anakarasındaki yaşamdan farklı olmaya devam ettiği açıktı.
“Bulgularımız daha önce inanıldığından daha karmaşık bir tablo ortaya koyuyor” diyen çalışmanın baş yazarı ve McMaster Üniversitesi Antropoloji Bölümü’nde profesör olan ve yaklaşık otuz yıldır kuzey-orta Girit’te araştırma yapan Tristan Carter, şunları söyledi.
“Tam ölçekli kültürel değişimden ziyade, çalışmamız iddia edilen işgalden sonra önemli sürekliliğin kanıtlarını buldu. Yeni uygulamalar istila, göç, sömürgecilik veya kültürler arası evlilik gibi dış güçler aracılığıyla başlatılabilirken, yerel halkın kendi toplumlarında kendilerini ayırt etmek için yabancı alışkanlıklar edinmeyi seçtikleri örnekleri de biliyoruz.”
Arkeologlar, cenaze, sanat veya kıyafet gibi şeylere, moda ile değişme eğiliminde olan uygulamalara bakmak yerine, bir kültürün gerçek karakterine daha iyi bir bakış açısı olarak daha sıradan, günlük uygulamalara daha yakından bakmaya başladılar.
Analizlerin, nüfusun büyük ölçüde Minos kökenli yerel kaldığını gösterdiğine değinen Carter ve Kilikoglou, bu durumun, Girit’in işgalinin gerçekleşmediği anlamına gelmediğini, ancak şu anda adanın geri kalanındaki siyasi durumun, birçok alanda önemli demografik süreklilikle daha önce inanıldığından daha karmaşık olduğu anlamına geleceğini belirttiler.
Araştırmacılar, yerel seçkinlerin stratejik olarak Miken güçleriyle aynı hizada olmalarına rağmen, anakara giyim, içme ve gömme stillerinin göze çarpan bir şekilde benimsenmesiyle kanıtlandığı gibi, çoğu insanın hayatlarını eskisi gibi yaşamaya devam ettiğine inanıyorlar.
Kapak Fotoğrafı Deanna Aubert
