Tacikistan’da yürütülen arkeolojik kazılarda, 2.000 yıl öncesine ait bir su testisinin üzerinde yazılı bir kadın ismi bulundu: Sagkina. Bu sıradan görünen eşya, kadınların antik dünyadaki yerini yeniden düşünmemizi sağlıyor.
Sarband köyü yakınlarındaki Khalkhajar kazı alanında keşfedilen çift kulplu kil testi, Kushan İmparatorluğu dönemine (MS 1–3. yüzyıl) tarihleniyor. En dikkat çekici yanıysa üzerindeki yazıt: “Bu su testisi Sagkina adlı kadına aittir.” Yazı, Baktriya dilinde ve antik Yunan alfabesinin bir versiyonuyla yazılmış.
Günlük Bir Eşyadan Gelen 2000 Yıllık Mesaj
Uzmanlara göre bu yazıt, bölgede şimdiye kadar bulunan en özel kişisel ifadelerden biri. Çünkü antik dünyada bir kadının ismiyle doğrudan bağlantılı nesneler çok nadir bulunuyor. Bu da Sagkina’nın sadece tanınan biri olduğunu değil, aynı zamanda mülkiyet sahibi olabileceğini gösteriyor.
Kazı ekibinin başında Tacikistan Ulusal Müzesi’nden arkeolog Mirali Zamon Karimdodzoda yer alıyor. Kazılar sırasında ev mimarisine ait kalıntılar ve boyalı iç duvarlar da ortaya çıkarıldı. Tüm bu veriler, Kushan dönemindeki günlük yaşamı gözler önüne seriyor.
Sagkina’nın Testisi, Geçmişe Açılan Kişisel Bir Pencere
Testi parçalar hâlinde bulundu, ancak uzmanlarca dikkatle restore edilerek bütünlüğü sağlandı. Yazıtın belirginliği sayesinde eser, yalnızca arkeolojik değil, aynı zamanda dilbilimsel açıdan da çok değerli.
Tacikistan Ulusal Müzesi, bu nadir buluntuyu yakında açılacak olan Kushan dönemi temalı sergisinde sergileyecek. Müze yetkililerine göre, bu tür kişisel eşyalar geçmişin anonim kalmış bireylerine bir kimlik kazandırıyor.
İsmini Kazıyan Kadınlar: Tarihi Yeniden Yazmak
Sagkina’nın adının bu testiye işlenmiş olması, o dönemde kadınların toplumsal görünürlüğüne dair önemli ipuçları sunuyor. Kimliğiyle var olan bir kadının izini taşıyan bu testi, tarih boyunca silik bırakılan kadın hikâyelerinin aslında ne kadar derin olduğunu gösteriyor.
Kapak Görseli Kredi: National Museum of Tajikistan
