4 August 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Laos’ta bir mağarada 130 bin yıllık Denisova insanı dişi keşfedildi

İnsan tarihi ile ilgili karanlık noktalar yeni buluntularla aydınlanmaya devam ediyor. Güneydoğu Asya ülkesi Laos’ta bir mağarada 130 bin yıllık Denisova insanı bir kız çocuğuna ait olduğu düşünülen diş keşfedildi.

Denisova insanı ile ilgili ilk bulgu Sibirya’da bir mağarada ele geçmişti.

130 bin yıllık Denisova dişi üzerinde, Kopenhag Üniversitesi’nden Prof. Fabrice Demeter ve Laos, Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri ve Avustralya’dan uluslararası bir araştırma ekibi tarafından bir çalışma yapıldı.

Çalışmanın sonuçları, Natura dergisinde yayınlandı.

Keşif, Laos’un başkenti Vientiane’nin 160 mil (260 kilometre) kuzeyinde, 2018’de kazıların başladığı Cobra Mağarası olarak bilinen bir yerde gerçekleşti.

CNRS’de paleoantropoloji araştırmacısı olan çalışma yazarı Clément Zanolli, “Dişler bir bireyin kara kutusu gibidir. Yaşamları ve biyolojileri hakkında pek çok bilgiyi barındırırlar. Biliyorsunuz, paleoantropologlar tarafından türleri tanımlamak veya türleri ayırt etmek için her zaman kullanıldılar. Yani biz paleoantropologlar (dişler) için. çok faydalı fosiller” dedi.

Diş minesindeki bir miktar proteinin analizi, dişin dört ya da sekiz yaşında bi kız çocuğuna ait olduğunu gösterdi.

Dişin etrafındaki tortular 164.000 ila 131.000 yıl öncesine tarihlenmektedir.

Denisova insanı azı dişi

Araştırmacılar, dişteki çıkıntıları ve çukurları arkaik insanlara ait diğer fosilleşmiş dişlerle karşılaştırdılar ve bunun Homo sapiens’e veya Homo erectus’a ait dişlere benzemediğini buldular – dik bir yürüyüşle ilk yürüyen arkaik bir insan ve kalıntıları vardı. Asya genelinde bulunmuştur. Mağara buluntu en çok Çin’in Gansu eyaletindeki Xiahe ilçesindeki Tibet platosunda bulunan bir Denisova çene kemiğinde bulunan bir dişe benziyordu. Yazarlar, daha az olası olsa da, bunun bir Neandertal’e ait olabileceğini söyledi.

Viyana Üniversitesi’nde evrimsel antropoloji bölümünde arkeoloji bilimi yardımcı doçenti olan Katerina Douka, Asya’nın yetersiz hominin fosil kayıtlarına yapılacak herhangi bir eklemenin heyecan verici bir haber olduğunu söyledi.

Dişin kesinlikle Denisovalı olduğuna dair “daha fazla ve kapsamlı kanıt” görmek istediğini söyledi.

“Gerçek şu ki, bu tek ve kötü korunmuş azı dişinin gerçekten bir Denisovalı, bir melez veya hatta bilinmeyen bir hominin grubuna ait olup olmadığını bilemeyiz. Bir Denisovalı olabilir ve onun bir Denisovalı olmasını çok isterim, çünkü ne kadar havalı olur mu? Ama daha emin kanıtlara ihtiyaç var” dedi.

Douka, Laos dişi Denisovan’ı değerlendirirken, bu çalışmadaki araştırmacıların büyük ölçüde Xiahe çene kemiği ile karşılaştırmaya dayandığını söyledi. Bununla birlikte, çene kemiği, birçok kişi tarafından Denisovalı olarak düşünülse de, açık ve kapalı bir durum değildi. Fosilleşmiş çene kemiğinden hiçbir DNA alınmadığını, sadece “ince” protein kanıtı olduğunu ekledi.

Kapak Fotoğrafı Fabrice Demeter / University of Copenhagen

Banner
Related Articles

Danimarka’da Neolitik Döneme Işık Tutan “Woodhenge” Keşfedildi

1 Mart 2025

1 Mart 2025

Danimarka’nın Aars kasabasında yapılan son arkeolojik keşif, Avrupa’nın Neolitik dönemine dair bildiklerimizi kökten değiştirecek nitelikte. Vesthimmerland Müzesi arkeologları, MÖ 2600-1600...

18.000 yıl önce, geç Pleistosen insanları “Dünyanın En Tehlikeli Kuşunu” yumurtadan çıkarıp büyütmüş olabilir.

2 Ekim 2021

2 Ekim 2021

Araştırmacılar, yumurta kabuğunun, insanlar ve kuşlar arasındaki geçmiş etkileşimleri netleştirme potansiyeline sahip, az çalışılmış bir arkeolojik malzeme olduğunu söylüyor. Bununla...

Arslantepe Höyüğü UNESCO Dünya Miras Listesi’nde

26 Temmuz 2021

26 Temmuz 2021

7 bin yıllık medeniyete ev sahipliği yapmış Arslantepe Höyüğü UNESCO Dünya Miras Listesi’ne dahil edildi. Malatya’nın 7 km kuzeydoğusunda bulunan...

Bilecik’teki Aya Yorgi Kilisesi Restore Edilmeyi Bekliyor

15 Ağustos 2021

15 Ağustos 2021

Bilecik’teki 200 yıllık Aya Yorgi Kilisesi harabe durumda… Acilen kilisenin restore edilmesi gerekiyor. Bilecik‘in Osmaneli ilçesinde yer alan 1800’lü yılların...

Deniz arkeoloğu Wisconsin Gölü’nde 3.000 yıllık kano keşfetti

23 Eylül 2022

23 Eylül 2022

Amerika Birleşik Devletleri’nin Wisconsin eyaletinin adını aldığı Wisconsin gölünde bir deniz arkeoloğu 3.000 yıllık kano keşfetti. Kızılderili kabilelerinin 14 bin...

Roma Dönemi Hispania’sında Keşfedilen Bilinen En Eski Taş Kalıp, Sikke Üretimine Işık Tutuyor

29 Mart 2025

29 Mart 2025

İspanya’nın Porcuna kentinde, antik Obulco yerleşiminde yapılan kazılar, Roma Hispania’sında madeni para üretiminin en eski kanıtını gün yüzüne çıkardı. Jaén...

Boncuklu Tarla’da 12.000 yıllık anıtsal bir stel keşfedildi

18 Aralık 2024

18 Aralık 2024

Mardin’in Dargeçit ilçesine bağlı Ilısu Mahallesi’nde bulunan Boncuklu Tarla’da yapılan kazılarda, 12 bin yıllık, 2 metre 20 santim uzunluğunda oyma...

Çin’de 6 bin yıllık 5 metre uzunluğunda yılan iskeleti bulundu

3 Nisan 2023

3 Nisan 2023

Çin’in güneyinde yer alan Zuojiang Nehri havzasında, yaklaşık 6 bin yıl öncesine ait Neolitik döneme ait yılan kemikleri bulundu. Alanda...

Ordu’da Roma Dönemi 2.000 Yıllık Lahitler Bulundu

16 Eylül 2021

16 Eylül 2021

Ordu’da yol genişletme çalışmaları sırasında kepçe operatörünün dikkati sayesinde 2.000 yıllık lahitler bulundu. Lahitlerin içerisinde ziynet eşyaları da çıktı. Ordu’nun...

Hintli Arkeologlar Bilinen En Eski Kadın Lider Eğitim Manastırını Keşfetti

12 Ocak 2021

12 Ocak 2021

Hindistan’ın Bihar eyaletindeki arkeologlar, 11. ve 12 yy. kadınlar için yapılmış olduklarına inandıkları bir manastır keşfettiler. Antik manastır yerleşim yerlerinden...

Ege antik kentlerinde bulunan taşlar Yunan masa oyununun parçası olabilir

10 Ekim 2022

10 Ekim 2022

Arkeologlar, Ege ve Akdeniz’de yer alan antik yerleşimlerde bulunan taş kürelerin, Yunan masa oyununun bir parçası olabileceğini düşünüyorlar. Yunan masa...

Altmış yıl önce kaçırılan Kibele heykeli Afyonkarahisar Müzesi’nde sergilenecek

1 Ocak 2023

1 Ocak 2023

1960 yılında yasadışı yollarla İsrail’e kaçırılan doğurganlığın ve bereketin sembolü tanrıça Kibele’ye ait heykel Afyonkarahisar Müzesi’nde sergilenecek. Eski Çağ Anadolu’sunda...

Amerika’da 1200 yıl suya direnen ahşap kano ele geçti

6 Kasım 2021

6 Kasım 2021

Ahşap maddesinin su içerisinde ne kadar bir süre sağlam kalabileceği üzerinde tahmin yürütsek herhalde en fazla 3 yıl 5 yıl...

Polieuktos kazılarında 1700 yıllık Pan heykeli ortaya çıkarıldı

1 Haziran 2023

1 Haziran 2023

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB Miras) tarafından sürdürülen Polieuktos kazılarında 1700 yıllık olduğu düşünülen Pan heykeli ortaya çıkarıldı. Aziz Polieuktos Kilisesi’nin...

5.000 Yıllık Hafıza Taşları: Ürdün’de Anlamı Hâlâ Çözülemeyen Tören Kompleksi Keşfedildi

7 Ağustos 2025

7 Ağustos 2025

Madaba yakınlarında yer alan Murayghat’ta, yapı taşlarıyla değil, ritüelleriyle inşa edilmiş bir tören kompleks alanı gün yüzüne çıkıyor. Ürdün’ün Murayghat...

Comments
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]