23 July 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Laos’ta bir mağarada 130 bin yıllık Denisova insanı dişi keşfedildi

İnsan tarihi ile ilgili karanlık noktalar yeni buluntularla aydınlanmaya devam ediyor. Güneydoğu Asya ülkesi Laos’ta bir mağarada 130 bin yıllık Denisova insanı bir kız çocuğuna ait olduğu düşünülen diş keşfedildi.

Denisova insanı ile ilgili ilk bulgu Sibirya’da bir mağarada ele geçmişti.

130 bin yıllık Denisova dişi üzerinde, Kopenhag Üniversitesi’nden Prof. Fabrice Demeter ve Laos, Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri ve Avustralya’dan uluslararası bir araştırma ekibi tarafından bir çalışma yapıldı.

Çalışmanın sonuçları, Natura dergisinde yayınlandı.

Keşif, Laos’un başkenti Vientiane’nin 160 mil (260 kilometre) kuzeyinde, 2018’de kazıların başladığı Cobra Mağarası olarak bilinen bir yerde gerçekleşti.

CNRS’de paleoantropoloji araştırmacısı olan çalışma yazarı Clément Zanolli, “Dişler bir bireyin kara kutusu gibidir. Yaşamları ve biyolojileri hakkında pek çok bilgiyi barındırırlar. Biliyorsunuz, paleoantropologlar tarafından türleri tanımlamak veya türleri ayırt etmek için her zaman kullanıldılar. Yani biz paleoantropologlar (dişler) için. çok faydalı fosiller” dedi.

Diş minesindeki bir miktar proteinin analizi, dişin dört ya da sekiz yaşında bi kız çocuğuna ait olduğunu gösterdi.

Dişin etrafındaki tortular 164.000 ila 131.000 yıl öncesine tarihlenmektedir.

Denisova insanı azı dişi

Araştırmacılar, dişteki çıkıntıları ve çukurları arkaik insanlara ait diğer fosilleşmiş dişlerle karşılaştırdılar ve bunun Homo sapiens’e veya Homo erectus’a ait dişlere benzemediğini buldular – dik bir yürüyüşle ilk yürüyen arkaik bir insan ve kalıntıları vardı. Asya genelinde bulunmuştur. Mağara buluntu en çok Çin’in Gansu eyaletindeki Xiahe ilçesindeki Tibet platosunda bulunan bir Denisova çene kemiğinde bulunan bir dişe benziyordu. Yazarlar, daha az olası olsa da, bunun bir Neandertal’e ait olabileceğini söyledi.

Viyana Üniversitesi’nde evrimsel antropoloji bölümünde arkeoloji bilimi yardımcı doçenti olan Katerina Douka, Asya’nın yetersiz hominin fosil kayıtlarına yapılacak herhangi bir eklemenin heyecan verici bir haber olduğunu söyledi.

Dişin kesinlikle Denisovalı olduğuna dair “daha fazla ve kapsamlı kanıt” görmek istediğini söyledi.

“Gerçek şu ki, bu tek ve kötü korunmuş azı dişinin gerçekten bir Denisovalı, bir melez veya hatta bilinmeyen bir hominin grubuna ait olup olmadığını bilemeyiz. Bir Denisovalı olabilir ve onun bir Denisovalı olmasını çok isterim, çünkü ne kadar havalı olur mu? Ama daha emin kanıtlara ihtiyaç var” dedi.

Douka, Laos dişi Denisovan’ı değerlendirirken, bu çalışmadaki araştırmacıların büyük ölçüde Xiahe çene kemiği ile karşılaştırmaya dayandığını söyledi. Bununla birlikte, çene kemiği, birçok kişi tarafından Denisovalı olarak düşünülse de, açık ve kapalı bir durum değildi. Fosilleşmiş çene kemiğinden hiçbir DNA alınmadığını, sadece “ince” protein kanıtı olduğunu ekledi.

Kapak Fotoğrafı Fabrice Demeter / University of Copenhagen

Banner
Related Articles

4 bin yıllık gümüş kupa, insanlığın evrene bakışına dair en eski tasvirlerden birini barındırıyor olabilir

24 Ocak 2026

24 Ocak 2026

Yarım yüzyılı aşkın süredir bilinen küçük bir gümüş kupa, bugün yeniden bilim dünyasının gündeminde. ʿAin Samiya Kupası olarak tanınan bu...

Perre Antik Kenti’nde 1500 Yıllık Roma Dönemi Yaşam Alanı Gün Yüzüne Çıkarıldı

17 Kasım 2025

17 Kasım 2025

Adıyaman’daki Perre Antik Kenti’nde yürütülen 2025 kazı sezonu, bölgenin Roma dönemine ait yerleşim düzeni hakkında önemli bir bulgu daha sağladı....

Avarlar hakkında yeni bulgulara ulaşıldı

2 Nisan 2022

2 Nisan 2022

250 yıl boyunca Orta ve Doğu Avrupa’nın çoğunu yöneten Avarlar, Attila’nın Hunlarından daha az biliniyordu, ancak şüphesiz daha başarılıydılar. MS...

İsrail’de Yunanca yazılı sapan taşı bulundu

8 Aralık 2022

8 Aralık 2022

İsrailli arkeologlar Yavne arkeolojik alan içinde yer alan antik sarayda Yunanca yazılı 2200 yıllık sapan taşı buldular. Sapan taşı, Helenistik...

890 milyon yıllık sünger fosili, şimdiye kadar keşfedilen en eski hayvan olabilir.

1 Ağustos 2021

1 Ağustos 2021

Kanada’nın kuzeybatısındaki “Little Dal” kireçtaşlarında bulunan 890 milyon yıllık sünger fosili, şimdiye kadar bulunan en eski hayvan olabilir. Nature dergisinde...

Arkeologlar, Nimrud’daki Asur Ninurta Tapınağı’nın içinde dikkat çekici şekilde korunmuş tapınaklar keşfettiler

1 Ocak 2025

1 Ocak 2025

Penn Müzesi’nin Iraklı arkeologlarla işbirliği yaparak yürüttüğü Nimrud’daki son arkeolojik çalışma, Irak’ın kuzeyindeki Nimrud antik kentinde yaklaşık 2.600 yıl önce...

Panaztepe kazılarında Erken Tunç Çağı mimari yapılara ulaşıldı

7 Kasım 2021

7 Kasım 2021

İzmir’in Menemen ilçesinde yer alan 5000 yıllık Panaztepe yerleşiminde Erken Tunç Çağı mimari yapılarına ulaşıldı. M. Ö. 3000 yıllarına kadar...

Tokat’ın Antik Comana Potica Kentinde Mısır’ın 18. Hanedanlığına Ait Mühür Bulundu

7 Ocak 2021

7 Ocak 2021

Tokatta bulunan antik Comana Potica kentinde Mısır’ın 18. Hanedanlığına ait bir mühür bulundu. Antik kent Tokat’ın Gümenek köyünde yer almaktadır....

Suudi Arabistan’da Hz. Ömer’in Adının Geçtiği Kaya Yazıtları Bulundu

10 Haziran 2026

10 Haziran 2026

Suudi Arabistan’ın Medine bölgesinde yürütülen arkeolojik yüzey araştırmalarında, Hz. Ömer ibn el-Hattab’ın adını taşıyan kaya yazıtları belgelendi. Keşif, erken İslam...

Antik Yijin Şehri, Çin’deki En İyi 10 Arkeolojik Keşif Arasında

1 Şubat 2021

1 Şubat 2021

Hangzhou’nun Lin’an Bölgesi’nde bulunan Yijin Antik Kenti, 2020’nin Çin’deki en iyi 10 arkeolojik keşifleri arasına girdi. Yijin Antik Kenti, 2017...

Sular çekilince Skepsis Antik Kenti’nin hamam ve kilise kalıntıları ortaya çıktı

26 Kasım 2022

26 Kasım 2022

Çanakkale’nin Bayramiç ilçesi Kurşunlu Tepesi’nde yer alan Skepsis Antik Kenti’nin hamam ve kilise kalıntıları Bayramiç barajının sularının çekilmesi ile tekrar...

Tarihi Eser Kaçakçılarına Yönelik “Miras” Operasyonu Düzenlendi

31 Mayıs 2022

31 Mayıs 2022

İçişleri Bakanlığı, Konya merkezli 38 ilde Anadolu’ya ait tarihi eserlerin yurtdışına kaçırılmasını sağlayan şüphelilere yönelik “Miras” operasyonu düzenlendiğini duyurdu. Bakanlık...

Sardes Antik Kenti ve Lidya Tümülüsleri Artık UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde!

12 Temmuz 2025

12 Temmuz 2025

Manisa’nın Tarihi Hazinesi Dünya Çapında Tescillendi Manisa’nın Salihli ilçesinde yer alan Sardes Antik Kenti ve Bin Tepeler Lidya Tümülüsleri, UNESCO...

Assos’ta mezar hediyesi 2 bin yıllık düdük keşfedildi

18 Ekim 2022

18 Ekim 2022

Çanakkale Ayvacık ilçesinde yer alan Assos Ören Yeri’nde Roma döneminde çocuk mezarlarına konulan pişmiş topraktan yapılmış düdük keşfedildi. 2 bin...

Sibirya’da 2.000 Yıllık Dans Eden Adam Heykelciği Bulundu

6 Mayıs 2021

6 Mayıs 2021

Rusya’nın en büyük üçüncü bölgesi olan Novosibirsk’teki Ob Nehri üzerinde yeni bir köprü için yapılan kazılarda, on santimetre yüksekliğinde bir...

Comments
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]