İran’ın kuzeydoğusundaki Shahr-e Belqeys (Belqeys Şehri) yakınlarındaki rutin bir yol inşaatı projesinde çalışan işçiler Orta Çağ yeraltı tünelleri keşfetti.
Shahr-e Belqeys, İran’ın Kuzey Horasan Eyaleti’ndeki Esfarayen İlçesi’nde bulunan bir kaledir. Kalenin tarihi Sasani İmparatorluğu’na kadar uzanmaktadır. UNESCO tescilli Bam Kalesi’nden sonra İran’daki en büyük ikinci kerpiç kaledir. Belqeys arkeolojik alanı 51.000 metrekareden fazla bir alana sahiptir.
Belqeys arkeolojik alanından bir uzman Pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Birkaç gün önce Esfarayen ilçesinin Bam köyündeki bir yol yapım projesi sırasında antik yeraltı tünel kalıntıları keşfedildi” dedi.
Uzman, “Bu koridorların toplam uzunluğu 18 km ve yolda henüz açılmamış bir hamam ve değirmen var. Son yıllarda bu yeraltı kentinin izleri keşfedilmişti ancak onu korumak için bu kalıntılar yerel kültür mirası müdürlüğü tarafından engellendi. Şimdi bu eski yapılara başka bir yerden ulaştık, bu da yerel halkın açıklamalarını doğruluyor “dedi.
Kalıntılar, Selçuklu dönemine, İlhanlılara ve hatta daha erken dönemlere ait olduğu tahmin edilen çanak çömlekler ortaya çıkarmıştır. Ancak, sırlarını araştırmak için kapsamlı bir arkeolojik kazıya ihtiyaç var.
Shahr-e Belqeys, geç Sasani döneminden erken İslami zamanlara kadar bir dönemde müreffehti. Nişabur’un tarihi üzerine bir kitap da dahil olmak üzere tarihsel kanıtlar (Orta Farsça: Nev-Şapur), Shahr-e Belqeys’in zamanın Sasani hükümdarları tarafından özel ilgi gördüğünü göstermektedir.
Yakındaki dağlarda ve tepelerde yapılan arkeolojik kazılar, Belqeys’in antik çağını yaklaşık 6.000 yıl içinde ortaya koymuştur.
İran’daki bu Orta Çağ yeraltı tünelleri bir ilk değil. Yerel halk tarafından Ouyi olarak bilinen Nooshabad, İran’ın merkezindeki İsfahan Eyaleti’nde birçok geçit ve odaya sahip bir yeraltı şehridir.
Bir inşaat projesi sırasında tesadüfen keşfedilen Nooshabad, başlangıçta özellikle İran’ın Moğol istilası sırasında şehir sakinlerini istila ve yağmaya karşı korumak için inşa edildi.
Ouee (veya Ouyi) adı verilen bu insan yapımı yeraltı kentinin inşası, 224’ten 651’e kadar hüküm süren Sasani (veya Neo-Pers) İmparatorluğu’na kadar uzanıyor. Sakinleri, yabancı işgalcilerin saldırısı durumunda kadınlar, çocuklar ve yaşlılar için saklanma noktaları olarak yeraltı odalarını kazacaklardı.
Yeni bulunan bu yeraltı tünellerinin de aynı şekilde inşa edilmiş olması, kullanım amaçlarını ortaya koymaktadır. Gelecekte, İran hükümeti kazı çalışmalarına izin verirse tüneller hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak mümkün olacak.
