Son yıllarda araştırmalar Viking Çağı’nda kalıcı vücut modifikasyonu için kanıtlar sağladı. Bu araştırmaların sonuncusu, Baltık Denizi’ndeki Gotland adasından kafatasları uzatılmış üç Viking Çağı kadınının keşfine odaklandı.
Bu araştırma, İskandinavlar ve Vikingler arasında yaygın olan büyüleyici vücut modifikasyonu geleneğine ışık tutuyor.
Matthias Toplak ve Lukas Kerk tarafından yazılan ve Current Swedish Archaeology dergisinde yayınlanan çalışma, Gotland’da şaşırtıcı bir konsantrasyonla, dişlerine oyulmuş yatay oluklara sahip, çoğu erkek olmak üzere yaklaşık 130 birey tespit etti.
Köle işaretlerinden savaşçı seçkinlerin sembollerine kadar bu diş değişikliklerinin birçok yorumu olmasına rağmen, araştırmacılar daha yakından incelendiğinde, kapalı bir tüccar grubu içinde kimlik belirteçleri olarak hizmet etmiş olabileceklerini öne sürüyorlar.
Viking Çağı’ndaki yapay kafatası modifikasyonları şimdiye kadar Gotland’dan sadece üç kadın bireyden biliniyor. On birinci yüzyılın ikinci yarısına kadar uzanan üç kadın da Gotland’ın farklı yerlerine defnedildi. Kafatası modifikasyonları, kafalarını uzatarak onlara benzersiz ve dikkat çekici bir görünüm kazandırdı.
Vakaların ikisinde daha fazla ayrıntı fark edildi: bir kadın 25 ila 30 yaşları arasında vefat ederken, diğeri 55 ila 60 yaşları arasındaydı.
Bu kafatası değişiklikleri, diş modifikasyonlarının aksine, İskandinav Viking kültürüne yabancı görünmektedir; Doğu Avrupa’da MS 9. yüzyıldan 11. yüzyıla kadar uzanan vakalar bulundu ve bu da onların oradan kaynaklanmış olabileceğini düşündürdü.
Değiştirilmiş kafataslarına sahip bu kadınların varlığı, Gotland toplumunun İskandinavya’ya geldiklerinde uygulamaları hala bilinmeyen bu yabancı kimlik biçimiyle nasıl etkileşime girdiği ve yeniden yorumladığı hakkında soruları gündeme getiriyor.
Yazarlar, “Kafatası modifikasyonu geleneğinin Gotland’a nasıl ulaştığı belirsizliğini koruyor” diye yazıyor.
“Ya Havor, Ire ve Kvie’den üç dişi, belki de Gotlandik veya Doğu Baltık tüccarlarının çocukları olarak güneydoğu Avrupa’da doğdu ve kafatasları yaşamlarının ilk yıllarında orada değiştirildi. Ya da değişiklikler sırasıyla Gotland’da veya doğu Baltık’ta yapıldı ve bu nedenle İskandinav Viking Çağı’nda uzun zamandır bilinmeyen bir kültürel benimsemeyi temsil ediyor. Üç mezarın yakın kronolojik tarihlemesi ve özellikle kafatası modifikasyonlarının çok benzer şekilde uygulanması nedeniyle üç dişinin ortak bir geçmişi olduğu varsayılabilir.”
Gotland kadın kıyafetlerine özgü mücevher ve diğer aksesuarların yer aldığı, özenle dekore edilmiş bu üç kadın mezarı, kabul edildiklerini ve yerel topluluğa entegre edildiklerini gösteriyor. Bu kadınların dini inançları bilinmemekle birlikte, Toplak ve Kerk, Hıristiyan bir çerçeve içinde dinlenmeye bırakıldıklarını öne sürüyorlar.
Kapak Fotoğrafı: Havor, Hablingbo cemaati, Gotland’dan 192 numaralı mezardaki kadın bireyden yapay olarak değiştirilmiş kafatası. © SHM / Johnny Karlsson 2008-11-05
