14 July 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

İnsanlar, Avrupa’da “daha önce düşünülenden 1.000 yıl önce” büyük ölçekli savaşlara girdiler

Yeni bir araştırmaya göre, bir mezar alanından çıkarılan yüzlerce insan kalıntısı, Avrupa’da güçlü devletlerin oluşumundan çok önce Taş Devri insanları arasında bir savaşa işaret ediyor.

Kanıtlar, kuzey İspanya’da ortaya çıkarılan 300’den fazla iskelet kalıntısının (5.400 ila 5.000 yıl öncesine tarihlenen radyokarbon) yeniden analizinden geliyor.

Kemikler ağırlıklı olarak erkektir ve birçoğunda bıçaklama ve künt kuvvet travmasından kaynaklanan yaralanmalara dair kanıtlar vardır – bu da onların bir savaşçı sınıfına ait olduklarını düşündürür.

Çalışma, büyük ölçekli savaşın ilk kanıtlarını 1.000 yıldan daha geriye itiyor ve çatışma dönemlerinin aylarca sürdüğünü gösteriyor.

Önceki araştırmalar, Geç Neolitik olarak bilinen bu dönemdeki çatışmaların, birkaç günden fazla sürmeyen ve 20-30 kişilik küçük grupları içeren kısa baskınlardan oluştuğunu öne sürdü. Bu nedenle, varsayım, ilk toplumların daha uzun, daha büyük ölçekli çatışmaları destekleyecek lojistik yeteneklerden yoksun olduğuydu.

Yeni çalışmada araştırmacılar, İspanya’nın kuzeyindeki Rioja Alavesa bölgesindeki sığ bir mağarada toplu mezar alanından çıkarılan 338 kişinin iskelet kalıntılarını yeniden incelediler. Söz konusu site, İspanya’nın kuzeyindeki bir vadide bulunan bir kaya sığınağı olan San Juan ante Portam Latinam’dır.

San Juan ante Portam Latinam’ın alanı yaklaşık 20 metrekaredir. Bu küçük alanda, araştırmacılar yoğun bir şekilde paketlenmiş insan kemikleri buldular. 90 tam iskelet, 200’den fazla kısmi iskelet ve görünüşte izole edilmiş binlerce kemik içerirler. Ayrıca bıçaklar, ok uçları ve baltalar da dahil olmak üzere birçok taş silah vardı.

Teresa Fernández-Crespo ve Oxford Üniversitesi’nden meslektaşları, iyileşmiş ve iyileşmemiş yaralanmaların kanıtı için 338 kişinin iskelet kalıntılarını yeniden inceledi.

Aynı bölgede yaklaşık 52 çakmaktaşı ok ucu da keşfedilmişti ve önceki araştırmalar, bunlardan 36’sının bir hedefi vurmakla ilişkili küçük hasara sahip olduğunu buldu.

Kafa yaralanmalarının çoğu, baltalar, tahta sopalar, sapanlar veya atılan taşların neden olabileceği künt kuvvet travmasına bağlanabilir. Fotoğraf: Scientific Reports
Kafa yaralanmalarının çoğu, baltalar, tahta sopalar, sapanlar veya atılan taşların neden olabileceği künt kuvvet travmasına bağlanabilir. Fotoğraf: Scientific Reports

Yazarlar, bireylerin %23.1’inde iskelet yaralanması olduğunu, %10.1’inde iyileşmemiş yaralanmalar olduğunu, bu oranın o dönem için tahmin edilen yaralanma oranlarından önemli ölçüde daha yüksek olduğunu bulmuşlardır (sırasıyla %7-17 ve %2-5).

Kafa yaralanmalarının çoğu, baltalar, tahta sopalar, sapanlar veya atılan taşların neden olabileceği künt kuvvet travmasına bağlanabilir.

Araştırmacılar ayrıca, yaralanmaların çoğunun ergen veya yetişkin erkeklerde meydana geldiğini buldular – kadınlardan önemli ölçüde daha yüksek bir oran. Bulgular, mezar alanındaki bireylerin çoğunun şiddete maruz kaldığını ve çatışma kurbanları olabileceğini gösteriyor.

Avrupa’daki bu tür en eski çatışmanın daha önce yaklaşık 4.000 ila 2.800 yıl önce bronz çağında meydana geldiği düşünülüyordu.

Yazarlar, nispeten yüksek iyileşmiş yaralanma oranına dayanarak çatışmanın birkaç ay boyunca devam ettiğini tahmin ediyorlar. Yazarlar, Geç Neolitik Çağ’da bölgedeki çeşitli kültürel gruplar arasındaki çatışma da dahil olmak üzere bir dizi teori sunsa da, çatışmanın nedenleri belirsizliğini koruyor.

Çalışma Scientific Reports’ta yayınlandı.

DOI: 10.1038/s41598-023-43026-9

Kapak Fotoğrafı: Scientific Reports

Banner
Related Articles

Büklükale’de Bulunan Hayvan Figürlü Mühür Hitit Dönemine Uzanan Yeni Bir İz Olabilir

28 Haziran 2026

28 Haziran 2026

Kırıkkale’nin Karakeçili ilçesindeki Büklükale kazılarında, üzerinde iki hayvan figürü bulunan tutamaklı bir damga mühür ortaya çıkarıldı. Kazı başkanı Doç. Dr....

Ayasofya Camii’nin tarihi su haznesi ayakkabılık oldu

9 Mayıs 2022

9 Mayıs 2022

Geçtiğimiz günlerde Sanat Tarihi Derneği’nin sosyal medya hesabından duyurduğu ve büyük tepki toplayan Ayasofya Camii’nin İmparatorluk Kapısı tahribatından sonra şimdide...

Bilim insanları, dünyanın en eski üç boyutlu (3D) haritası olabilecek eşsiz bir gravür tespit etti

5 Ocak 2025

5 Ocak 2025

Paris’in güneyindeki ünlü kumtaşı masifinde yer alan Ségognole 3 mağarasında çalışan bilim insanları, dünyanın en eski üç boyutlu (3D) haritası...

Ortaçağ Boncuklarının Çizdiği Afrika Ticaret Yolları

3 Aralık 2020

3 Aralık 2020

Cam boncukların kimyasal bileşimi ve morfolojik özellikleri nereden geldiklerini ortaya çıkarabilir. Cenevre Üniversitesi’nden arkeologlar, Mali ve Senegal’deki kırsal alanlarda MS...

İnsanda Toplama Biriktirme Duygusu 100.000 Yıl Öncesine Dayanıyor

1 Nisan 2021

1 Nisan 2021

Güney Afrika’da kazı çalışmalarına devam eden arkeologlar, insanda toplama ve biriktirme duygusunu gösteren bulgulara ulaştılar. Arkeologlar ayrıca, deniz kenarında ve...

Arkeologlar, Peru’da çoğunlukla çocuklar ve yeni doğanlar olmak üzere demetlere sarılmış 22 mumya keşfettiler

10 Aralık 2023

10 Aralık 2023

Peru’nun Barranca kasabasında, Polonyalı-Perulu bilim insanlarından oluşan bir ekip tarafından, çoğu küçük çocuklar ve yeni doğan bebeklerden oluşan 22 kişinin...

Siloa Yazıtı’nın İsrail’e iadesi mümkün mü?

12 Mart 2022

12 Mart 2022

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un Türkiye ziyareti sırasında İbrani tarihinin en önemli yazıtlarından biri olan Siloa Yazıtı’nın İsrail’e iade edilmesini istediği...

Antik Likya kenti Phaselis’in plaj projeleri iptal edildi

6 Nisan 2024

6 Nisan 2024

Mahkeme, Antalya’nın güneyindeki antik Likya kenti Phaselis’in Bostanlık ve Alacasu koylarında geçen yıl şubat ayında ihalesi yapılan halk plajı projelerinin...

Adıyaman’da T Biçimli Taşlar Ortaya Çıktı: Taş Tepeler Kültürü Fırat Havzasına mı Yayılıyor?

27 Ocak 2026

27 Ocak 2026

Adıyaman’da baraj sularının çekilmesiyle ortaya çıkan T biçimli taş yapılar, Göbeklitepe ile tanımlanan Neolitik dünyanın sanılandan daha geniş bir coğrafyaya...

İnkaya Mağarası’nda Paleolitik Dönem taş atölyesi bulundu

25 Ekim 2022

25 Ekim 2022

Anadolu ile Balkanlar arasında insan hareketliliğine dair önemli bilgiler verecek İnkaya Mağarası’nda devam eden kazılarda Orta Paleolitik Dönem taş atölyesi...

6 Bin Yıllık Mezar Tümülüsleri Neden Hep Yükseklerde? Yeni Araştırma Gizemi Çözüyor

11 Nisan 2026

11 Nisan 2026

Portekiz’in kuzeyinde, İspanya’nın Galiçya bölgesiyle sınır oluşturan dağlık alanda yer alan 6 bin yıllık megalitik mezar tümülüsleri, arkeologların uzun süredir...

Batı Norveç’te 4000 yıllık bir taş kutu mezarın heyecan verici keşfi

11 Kasım 2023

11 Kasım 2023

Arkeologlar, Batı Norveç’te son derece önemli 4.000 yıllık bir taş kutu mezarın ortaya çıkarıldığını ve bunu son 100 yılda Norveç’teki...

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda ilk arkeolojik deney başladı

19 Ocak 2022

19 Ocak 2022

Uluslararası Uzay İstasyonu’nda arkeologlar Flinders Üniversitesi’nden Doçent Doktor Alice Gorman ve California’daki Chapman Üniversitesi’nden Doçent Doktor Justin Walsh uzayda ilk...

İskoçya’da 170 milyon yıllık pterosaur fosili bulundu

23 Şubat 2022

23 Şubat 2022

Bilim insanları, tarih öncesi kanatlı sürüngenlerin dünyanın en iyi korunmuş iskeleti olarak tanımlanan 170 milyon yıllık bir pterosaur fosilinin İskoçya’daki...

18.000 Yıllık Müzik Aletinin Sesi Kayda Alındı

11 Şubat 2021

11 Şubat 2021

Tarihin en eski müzik aleti olarak kabul edilen deniz salyangozu kabuğu bize 18.000 yıl önceki sesi duymamızı sağladı. 1931 yılında...

Comments
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]