25 July 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

İnsanlar, Avrupa’da “daha önce düşünülenden 1.000 yıl önce” büyük ölçekli savaşlara girdiler

Yeni bir araştırmaya göre, bir mezar alanından çıkarılan yüzlerce insan kalıntısı, Avrupa’da güçlü devletlerin oluşumundan çok önce Taş Devri insanları arasında bir savaşa işaret ediyor.

Kanıtlar, kuzey İspanya’da ortaya çıkarılan 300’den fazla iskelet kalıntısının (5.400 ila 5.000 yıl öncesine tarihlenen radyokarbon) yeniden analizinden geliyor.

Kemikler ağırlıklı olarak erkektir ve birçoğunda bıçaklama ve künt kuvvet travmasından kaynaklanan yaralanmalara dair kanıtlar vardır – bu da onların bir savaşçı sınıfına ait olduklarını düşündürür.

Çalışma, büyük ölçekli savaşın ilk kanıtlarını 1.000 yıldan daha geriye itiyor ve çatışma dönemlerinin aylarca sürdüğünü gösteriyor.

Önceki araştırmalar, Geç Neolitik olarak bilinen bu dönemdeki çatışmaların, birkaç günden fazla sürmeyen ve 20-30 kişilik küçük grupları içeren kısa baskınlardan oluştuğunu öne sürdü. Bu nedenle, varsayım, ilk toplumların daha uzun, daha büyük ölçekli çatışmaları destekleyecek lojistik yeteneklerden yoksun olduğuydu.

Yeni çalışmada araştırmacılar, İspanya’nın kuzeyindeki Rioja Alavesa bölgesindeki sığ bir mağarada toplu mezar alanından çıkarılan 338 kişinin iskelet kalıntılarını yeniden incelediler. Söz konusu site, İspanya’nın kuzeyindeki bir vadide bulunan bir kaya sığınağı olan San Juan ante Portam Latinam’dır.

San Juan ante Portam Latinam’ın alanı yaklaşık 20 metrekaredir. Bu küçük alanda, araştırmacılar yoğun bir şekilde paketlenmiş insan kemikleri buldular. 90 tam iskelet, 200’den fazla kısmi iskelet ve görünüşte izole edilmiş binlerce kemik içerirler. Ayrıca bıçaklar, ok uçları ve baltalar da dahil olmak üzere birçok taş silah vardı.

Teresa Fernández-Crespo ve Oxford Üniversitesi’nden meslektaşları, iyileşmiş ve iyileşmemiş yaralanmaların kanıtı için 338 kişinin iskelet kalıntılarını yeniden inceledi.

Aynı bölgede yaklaşık 52 çakmaktaşı ok ucu da keşfedilmişti ve önceki araştırmalar, bunlardan 36’sının bir hedefi vurmakla ilişkili küçük hasara sahip olduğunu buldu.

Kafa yaralanmalarının çoğu, baltalar, tahta sopalar, sapanlar veya atılan taşların neden olabileceği künt kuvvet travmasına bağlanabilir. Fotoğraf: Scientific Reports
Kafa yaralanmalarının çoğu, baltalar, tahta sopalar, sapanlar veya atılan taşların neden olabileceği künt kuvvet travmasına bağlanabilir. Fotoğraf: Scientific Reports

Yazarlar, bireylerin %23.1’inde iskelet yaralanması olduğunu, %10.1’inde iyileşmemiş yaralanmalar olduğunu, bu oranın o dönem için tahmin edilen yaralanma oranlarından önemli ölçüde daha yüksek olduğunu bulmuşlardır (sırasıyla %7-17 ve %2-5).

Kafa yaralanmalarının çoğu, baltalar, tahta sopalar, sapanlar veya atılan taşların neden olabileceği künt kuvvet travmasına bağlanabilir.

Araştırmacılar ayrıca, yaralanmaların çoğunun ergen veya yetişkin erkeklerde meydana geldiğini buldular – kadınlardan önemli ölçüde daha yüksek bir oran. Bulgular, mezar alanındaki bireylerin çoğunun şiddete maruz kaldığını ve çatışma kurbanları olabileceğini gösteriyor.

Avrupa’daki bu tür en eski çatışmanın daha önce yaklaşık 4.000 ila 2.800 yıl önce bronz çağında meydana geldiği düşünülüyordu.

Yazarlar, nispeten yüksek iyileşmiş yaralanma oranına dayanarak çatışmanın birkaç ay boyunca devam ettiğini tahmin ediyorlar. Yazarlar, Geç Neolitik Çağ’da bölgedeki çeşitli kültürel gruplar arasındaki çatışma da dahil olmak üzere bir dizi teori sunsa da, çatışmanın nedenleri belirsizliğini koruyor.

Çalışma Scientific Reports’ta yayınlandı.

DOI: 10.1038/s41598-023-43026-9

Kapak Fotoğrafı: Scientific Reports

Banner
Related Articles

Kazakistan’da Oğuzlara Ait 1.100 Yıllık Kültöbe Yazıtı Keşfedildi

23 Aralık 2025

23 Aralık 2025

Kazakistan’da bir köy okulunun müzesinde tesadüfen fark edilen tek satırlık bir yazıt, Oğuz Türklerinin tarihsel hafızasına dair yerleşik kabulleri sarsacak...

Güney Arabistan’da Taş Bıçak Üretiminin En Eski Kanıtı: 80.000 Yıllık Taş Bıçaklar Keşfedildi

21 Şubat 2025

21 Şubat 2025

Friedrich Schiller Üniversitesi Jena’dan Knut Bretzke liderliğindeki uluslararası bir araştırma ekibi, Şarika Emirliği’ndeki Jebel Faya kaya sığınağında 80.000 yıllık taş...

Kuzey Çin’de 5500 yıllık beşgen yapı bulundu

13 Kasım 2021

13 Kasım 2021

Arkeologlar, kuzey Çin’in Shanxi Eyaleti, Taiyuan’da 5500 yıl öncesine dayanan beşgen bir yapının kalıntılarını keşfettiler. Taiyuan Arkeoloji Enstitüsüne göre, kalıntılar,...

Fas’ta ilk kez bir Roma askeri gözetleme kulesi bulundu

7 Kasım 2022

7 Kasım 2022

Türünün ilk örneği olan bir Roma askeri gözetleme kulesi, Fas’ın kuzeyindeki Volubilis antik kentinde Polonyalı ve Faslı arkeologlardan oluşan bir...

“Gılgamış Rüya Tableti”ait olduğu topraklara dönüyor

29 Temmuz 2021

29 Temmuz 2021

3 bin 500 yıllık Akadça dilinde yazılmış “Gılgamış Rüya Tableti” olarak bilinen çivi yazılı tablet Amerika Birleşik Devletleri’nden asıl ait...

Assur Saraylarından Osmanlıya Kalan Miras “Harem ve Saray Planı”

25 Aralık 2020

25 Aralık 2020

Dünya’da ilk emperyalist yayılımı gerçekleştiren Akad devletinden sonra tarih sahnesine çıkan Assur devleti Akadlıların yayılım hayallerini gerçeğe dönüştürmüştür. MÖ.9 yüzyılda...

Hollandalı balıkçılar, Texel kıyılarında asırlık oyulmuş ahşap kafa heykeli çıkardılar

17 Ağustos 2022

17 Ağustos 2022

Hollanda Wadden Adaları’nın Texel kıyılarında balık ağlarına olağanüstü işçilikle oyulmuş ahşap kafa heykeli takıldı. 1 Ağustos Salı günü, karides teknesi...

Galler’de nadir, erken bir Orta Çağ mezarlığı ortaya çıkarıldı

3 Ocak 2024

3 Ocak 2024

Arkeologlar, 6. veya 7. yüzyıla ait olduğu tahmin edilen erken Orta Çağ mezarlığı buldular. Mezarlarda iyi korunmuş halde çıkarılan iskeletlerin...

Gökçeseki kazıları Philadelphia Antik Kenti hakkında bilgilerimizi artıracak

14 Mayıs 2022

14 Mayıs 2022

Anadolu Roma ve Bizans tarihinin önemli taşlarından birisi olan Gökçeseki Örenyeri’nde (Philadelphia Antik Kenti) ara verilen kazılara geçen yıl tekrar...

Petra’da 116 Metrelik Kurşun Su Hattı Bulundu: Nabataean Mühendisliği Yeniden Değerlendiriliyor

7 Şubat 2026

7 Şubat 2026

Petra’nın su sistemi yıllardır “yerçekimiyle işleyen kanallar ağı” olarak anlatıldı. Pratik, düzenli, kontrollü. Yeni bulgular bu tabloyu karmaşıklaştırdı. Jabal al-Madhbah...

Tarihi Eser Kaçakçılarına Pandora V Operasyonu

11 Mayıs 2021

11 Mayıs 2021

Tarihi eser kaçakçılarına yönelik Dünya genelinde İnterpol, Europol ve Dünya Gümrük Örgütü ortaklaşa Pandora V adı altında bir operasyon düzenledi....

Aizanoi Antik Kenti’nde 651 Adet Roma Sikkesi Bulundu

27 Ocak 2021

27 Ocak 2021

Aizanoi Antik Kenti’nde yapılan kazılar neticesinde Roma dönemine tarihlendirilen 651 adet sikke bir testi içinde bulundu. Bilindiği üzere Aizanoi Antik...

Copán’da Bulunan Antik İskeletler, Maya Uygarlığının Çöküşüne Işık Tutuyor

30 Mayıs 2025

30 Mayıs 2025

UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Honduras’taki Copán antik kentinde yapılan yeni arkeogenetik araştırmalar, Maya uygarlığının nasıl çöktüğüne dair önemli...

Kahire’den Mekke’ye giden Darb al-Hajj rotasında keşfedilen büyü ritüellerinde kullanılan eserler

11 Eylül 2023

11 Eylül 2023

1990’larda Kahire’den Mekke’ye giden eski Darb al-Hajj rotasında bulunan eserler, yeni yayınlanan bir araştırmaya göre büyü ritüellerinde kullanılmış olabilir. İsrail Eski Eserler...

İthaka’da Odysseus’a Adanmış Kült Alanı Ortaya Çıkarıldı

16 Haziran 2025

16 Haziran 2025

Yunanistan’ın İthaka adasında sürdürülen arkeolojik kazılarda, antik dönemin efsanevi kahramanı Odysseus’a adanmış kutsal bir kült alanı gün yüzüne çıkarıldı. Agios...

Comments
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]