21 February 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Dilin Yapısı 40 Milyon Öncesine Dayanıyor

İnsanı diğer canlılardan farklı kılan en büyük özelliği kullandığı dildir. Dilin yapısının temellerinin ne zaman atıldığı ve nasıl günümüze kadar geliştiği üzerine hala çalışmalar devam ediyor.

Dilin ana yapısının gelişimine yönelik en son çalışma, Warwick Üniversitesi’nde geldi.

Dil. insan grupları arasında düşüncelerin aktarımını sağlayan ağızdan çıkan arbitrer (gelişi güzel) seslerin oluşturduğu bir araçtır. Dilin, insan tarafından ne zaman kullanılmaya başlandığı hala cevap bulunamayan bir sorudur.

Tarihin gizli bir döneminde temelleri atılan dilin yapısı ile ilgili, Warwick Üniversitesi’nden bilim insanları tarafından gerçekleştirilen en son çalışma bu gizliliği aydınlatıcı ışık olacak doneler ortaya koydu.

İnsanın, dil kapasitesi, kelime kombinasyonları ve aralarındaki ilişkileri anlama yeteneği evrimi tarihi hakkında çok az bilgiye sahip olunan bir konudur.

Warwick Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu kapasiteyi maymunların ve insanların son ortak atası olan türden en az 30-40 milyon yıl öncesine kadar tarihlendirmeyi başardılar.

Teksas’taki Ulusal Şempanze Bakım Merkezi’nde eğitim gören şempanzeler Tina ve Martin (Warwick Üniversitesi)

Dünyanın her yerinde insanlık düşünceler, kültür, bilgi ve teknolojiyi dil yoluyla paylaşarak gelişti. Dil,  başka hiçbir tür tarafından kullanılmayan inanılmaz derecede karmaşık bir iletişim yöntemidir. Bu nedenle dilin, neden ve ne zaman geliştiğini belirlemek, insan olmanın ne anlama geldiğini anlamak için çok önemlidir.

Warwick Üniversitesi’nden Profesör Simon Townsend liderliğindeki uluslararası bir araştırmacılar konsorsiyumu olan Science Advances’te yayınlanan “Maymunlarda ve insanlarda bitişik olmayan bağımlılık işleme” başlıklı makalede, anahtarın ne zaman önemli olduğu konusundaki anlayışımızda çok önemli bir ilerleme sağladı.

Dilin bilişsel yapı taşı evrimleşmiş olabilir.

Bir cümledeki kelimeler arasındaki ilişkileri işleyebilmek, bu kelimeler ister yan yana, ister ‘bitişik bağımlılık’ olarak bilinen, ister birbirine uzak, “bitişik olmayan” olarak bilinen dilin temelini oluşturan temel bilişsel yeteneklerden biridir, “bağımlılık”.
Örneğin, “kediyi ısıran köpek kaçtı” cümlesinde, ilk ve son cümle arasındaki ilişkiyi işleyebildiğimiz için, kedi yerine köpek kaçtığını anlıyoruz.

Bu çalışmayı Zürih Üniversitesi’nde gerçekleştiren Dr. Stuart Watson şöyle açıklıyor: “Çoğu hayvan kendi doğal iletişim sistemlerinde bitişik olmayan bağımlılıklar üretmiyor, ancak yine de onları anlayıp anlayamayacaklarını bilmek istedik. ”

Araştırma ekibi, deneyleri için yeni bir deneysel yaklaşım kullandı: Deneklerin sesler arasındaki ilişkileri işleme yeteneklerini incelemek için kelimeler yerine anlamsız tonlardan oluşan dizilerin kullanıldığı “yapay gramerler” yarattılar.

Bu, ortak bir dili paylaşmasalar bile, üç farklı primat türü arasındaki bitişik olmayan bağımlılıkları tanıma yeteneğini karşılaştırmayı mümkün kıldı. Deneyler, sıradan marmosetler (bir Brezilya maymunu), şempanzeler ve insanlarla gerçekleştirildi.

Teksas’taki Ulusal Şempanze Bakım Merkezi’nde okuyan şempanze Judumi (Warwick Üniversitesi)

Araştırmacılar, üç türün de hem bitişik hem de bitişik olmayan ses öğeleri arasındaki ilişkileri kolayca işleyebildiğini buldular. Bu nedenle, bitişik olmayan bağımlılık işlemleri primat ailesinde yaygındır.

Profesör Townsend, bu bulgunun sonuçlarının önemli olduğunu belirterek, “Bu, dilin bu kritik özelliğinin, dilin evriminden en az 30-40 milyon yıl önce eski primat atalarımızda zaten var olduğunu gösteriyor” dedi.

Araştırmacılar, üç türün de hem bitişik hem de bitişik olmayan ses öğeleri arasındaki ilişkileri kolayca işleyebildiğini buldular. Bu nedenle, bitişik olmayan bağımlılık işlemleri primat ailesinde yaygındır.

Kaynak: https://advances.sciencemag.org/content/6/43/eabb0725

Banner
Benzer Yazılar

Bayeux Gobleninde, Nazilerin Bulmak İstedikleri Neydi?

12 Şubat 2021

12 Şubat 2021

Bayeux Gobleni, dünyadaki en ünlü işleme olarak tarihe geçmiş durumdadır. Bilmeyenler için küçük bir açıklama eklersek İngiltere’nin Normanlar tarafından fethinin...

Kudüs de Erken İslam Dönemine Ait 4 altın sikke bulundu.

12 Kasım 2020

12 Kasım 2020

Kudüs Golan Bölge Konseyi tarafından Hispin’de yeni bir mahalle inşası yapımı planı dahilinde İsrail Eski Eserler Kurumu tarafından yapılan arkeolojik...

Mısır’da Ölüler Kitabı’nı içeren bir papirüs keşfedildi

17 Ekim 2023

17 Ekim 2023

Mısır’ın Minya Valiliği’ndeki Tuna Al-Gabal arkeolojik alanında devam eden arkeolojik kazılarda Ölüler Kitabı’nı içeren bir papirüs keşfedildi. Papirüs, MÖ 16....

Doğu Çin’de 8 bin 200 yıllık lake eşya bulundu

9 Temmuz 2021

9 Temmuz 2021

Doğu Çin’in Zhejiang Eyaletindeki arkeologlar, Çin’de şimdiye kadar bulunan en eski olan, 8.200 yaşında olan iki cilalı eşya tespit ettiler....

Tehdit oluşturan 360 tonluk kaya sabitlendi. Sümela Manastırı ziyarete açılıyor.

29 Nisan 2022

29 Nisan 2022

Sümela Manastırı, giriş kapısının üzerinde tehlike arz eden 360 tonluk kayanın sabitlenmesi ile yarın 1 Mayıs 2022 tarihinde yeniden ziyarete...

İsrailli filologlar Akadca çivi yazılı tabletlerin okunmasında yapay zeka kullanıyor

4 Mayıs 2023

4 Mayıs 2023

İsrailli filologlar, Tunç Çağı devletleri arasında diplomatik dil (Lingua franca) kabul edilen Akadca ile yazılmış çivi yazılı tabletlerin okunmasında yapay...

Arkeologlar Tikal’de Teotihuacan Mimarisine Benzeyen Yeni Bir Piramit Keşfetti

17 Nisan 2021

17 Nisan 2021

Araştırmacılar, Guatemala’daki Tikal’de yeni bir piramit kompleksi keşfettiler. Guatemala’nın Petén bölgesindeki El Mirador’un yaklaşık 65 km güneyinde, Maya uygarlığının önemli bir bölgesi olan...

Kudüs’de bulunan gizemli köpekbalığı dişleri

10 Temmuz 2021

10 Temmuz 2021

Bilim adamları, Kudüs’teki Davut (David) Şehri’nde 2900 yıllık bir bölgede, olmaması gereken bir alanda açıklanamayan bir şekilde fosilleşmiş köpekbalığı dişleri...

Romalılara Ait 1500 Yıllık Dana Burger Tarifi

4 Ocak 2021

4 Ocak 2021

Günümüzde yaptığımız bir çok yemeğin kökeni geçmişe dayanmaktadır. Her evde mutlaka babaanne yada anneanneden kalma bir yemek tarifi vardır. Kuşkusuz...

İranlı arkeologlar, Doğu İran’da erken idari yönetimin ilk kanıtını keşfettiler.

21 Haziran 2022

21 Haziran 2022

İranlı arkeologlar, İran’ın doğusundaki Horasan eyaletinde 6.000 yıl önce yaşayan insanlar hakkında yeni bilgiler sağlayacağını düşündükleri erken idari yönetimin ilk...

Trabzon’da 700 Yıllık Kilise Müze Oluyor

31 Ocak 2021

31 Ocak 2021

St. Michael kilisesinin 2018 yılında başlayan restorasyonu tamamlandı. Trabzon’un Akçaabat beldesinde bulunan 7 asırlık kilisenin bundan sonra müze olarak hizmet...

Arkeolog Mehmet Ali Polat, “Kabataş Kazılarında Antik Limana Ulaşacağız”

11 Nisan 2021

11 Nisan 2021

İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü başkanlığında bir yıl önce başlayan Kabataş kazılarında yeni bulgulara ulaşıldı. Arkeolog Mehmet Ali Polat, “Kabataş kazılarında...

Hadrianaupolis’te Roma kalesi ortaya çıkarılıyor

27 Aralık 2022

27 Aralık 2022

Karabük Eskipazar ilçesinde bulunan Hadrianaupolis Antik Kenti’nde devam eden arkeolojik kazı çalışmalarında 1700 yıllık Roma Kalesi ortaya çıkarılıyor. “Karadeniz’in Zeugması”...

Arkeologlar Ermenistan’daki kazılar sırasında altın kolye dolu mezar ortaya çıkardılar

27 Mart 2023

27 Mart 2023

Polonyalı ve Ermeni bilim insanlarından oluşan bir arkeolog ekibi, Ermenistan’ın Metsamor kentinde içinde iki iskelet bulunan altın kolye dolu bir...

Polonyalı arkeologlar, Roma lejyoner kampında antik bir “buzdolabı” keşfettiler

30 Eylül 2022

30 Eylül 2022

Polonyalı arkeologlar, Novae’deki (Bulgaristan) Roma lejyoner kampındaki kazılar sırasında antik “buzdolabı” olarak tanımlanabilecek yiyecekleri depolamak için kullanılan seramik plakalardan yapılmış...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]