5 July 2022 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Sasani sanatının görkemli hazineleri Tang-e Chogan kabartmaları tehdit altında

Sasani sanatının en güzel örneklerinden Tang-e Chogan kabartmaları, bakımsızlık, liken, mantar ve su sızması gibi doğal nedenler nedeniyle tamamen yok olma tehdidi altında…

Yıllardır, oyuklarda ve çatlaklarda büyüyen liken ve bitki örtüsü, güney İran’daki harap antik Bishapur kentinde bulunan Tang-e Chogan’daki yeri doldurulamaz antik eserleri yavaş yavaş yok ediyor. Su sızıntısı bu tür yıkımları hızlandırmaya başladı.

Mehr haber ajansı, “Tang-e Chogan’ın altıncı kabartması ciddi şekilde hasar gördü ve ondan akan su henüz dizginlenemedi” haberini geçti.

Haber ajansı daha önce de, ciddi şekilde hasar gören altıncı kabartmanın kaotik durumunu bildirmişti.

Mehr haber ajansı, "Tang-e Chogan'ın altıncı kabartması ciddi şekilde hasar gördü ve ondan akan su henüz kontrol altına alınamadı"
Mehr haber ajansı, “Tang-e Chogan’ın altıncı kabartması ciddi şekilde hasar gördü ve ondan akan su henüz kontrol altına alınamadı”

Antik İran Araştırmaları Dairesini, Mart 2010’da İran medyasında yayınlanan bir raporda uzmanlar, UNESCO’ya kayıtlı Persepolis’teki taş yapılarda da çeşitli mantar, liken ve bitki türlerinin büyümesi konusunda uyarmıştı.

Kültürel miras uzmanı Mohsen Abbaspur, “Ne yazık ki, bu kabartma (altı numara), dağ duvarlarının arkasından yüzeyine nüfuz eden ve likenlere ve büyük erozyona neden olan bir su akışından muzdarip. Diğer Tang-e Chogan kabartmaları da doğal olarak erozyonlarını hızlandıran ışığa, rüzgara ve yağmura maruz kalıyor”

“Bu değerli tarihi eserlerin tamamen yok olmaması için öncelikle kabartmaların arkasındaki taş katmanları hakkında kapsamlı bir bilimsel çalışma yapılmalıdır. Bu durumda bilimsel sonuçlara göre dış kabuğun restorasyonu yapılmalıdır. Aksi takdirde, ister güçlendirme ister restorasyon olsun, herhangi bir eylem pratik olarak kararsız olacak ve zamanla, kabartmaların iç ve dış kabukları üzerindeki suyun çıkışını ve etkisini tekrar göreceğiz” dedi.

Tang-e Chogan kabartmaları tehlikede
Fotoğraf: Mehr news agency

Tang-e Chogan Kabartmalarında neler sahneleniyor

Tang-e Chogan vadisi, bir zamanlar Sasani krallarına ve saray mensuplarına adanan geleneksel polo oyununun kraliyet bölgesiydi. Şapur I ve Behram I ve II ile ilgili altı kabartmaya ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca nehir yatağından yaklaşık 700 metre yükseklikte Shapur Mağarası’nda yer alan altı metre yüksekliğindeki büyük bir Şapur I heykeli de bulunmaktadır.

Bununla birlikte, Tang-e Chogan, diğer Sasani dönemi kabartmalarından daha büyük ve kalabalık kabartmalara ev sahipliği yapar. Bunlardan üç tanesi 30 metrekareden büyük ve her kabartmada 30’dan fazla kişiden oluşan bir topluluk görülür. Dolayısıyla bu geçidin kabartmaları İran’da benzersizdir ve yalnızca Khosrow Perviz’in Kirmanşah’taki Taq-e Bostan’daki av sahnesinin antik kabartması onlarla karşılaştırılabilir.

Diğer kabartmalardan daha büyük ve kalabalık olan ilk kabartma, I. Şapur’un Roma İmparatorluğu’na karşı kazandığı zaferi kutlayan bir sahnedir. Şapur I kabartmanın ortasında bir ata binmiş olarak görülebilir ve Gordianus’un cesedi Shapur’un atının ayaklarının altındadır ve Valerian’ın elleri Shapur’un elinde tutsaktır ve Philip Shapoor’un atının önünde diz çöker ve barış ister. Pers ordusu ve subayları da beş sıra at içinde Şapur’un arkasındadır ve Romalı subaylar ve soylular 5 sıra halinde Kral I. Şapur’un önünde hediyeler ve adaklar taşırken görülmektedir.

Tang-e Chogan kabartmaları tehlikede
Fotoğraf Mehr news agency

İkinci kabartma, Kral II. Behram’ın Araplar üzerindeki zaferini temsil ediyor, solda at sırtında Behram ve Araplar, krala atları ve develeri sunmak için İranlı komutanlar tarafından yönetiliyor.

Üçüncüsü, Ahura Mazda’dan kraliyet yüzüğünü alan I. Bahram’ın törenini gösterir. Bu muhteşem rölyefin gravürü çok sanatsal ve hatta kıyafetlerin kırışıklıkları ve detayları vs. hepsi güzel bir şekilde resmedilmiş. Bu kabartmadaki her şey inanılmaz derecede uyumlu. Hatta atın fiziksel detayları ve atın bacaklarındaki damarlar bile gösterilmiştir.

Dördüncüsü, II. Behram’ın isyancılara karşı kazandığı zaferin sahnesini tasvir ediyor; burada kral ortada tahtta oturuyor, sağ tarafında İranlı komutan ve askerler saygıyla duruyor, solda isyancılar ve esirler. İran askerleri tarafından kralın huzuruna getirilirler.

Geçidin sağ tarafında yer alan beşinci kabartma, diğer kabartmalar arasında en sağlam ve eksiksiz olanıdır. Şapur’un Roma İmparatorluğu’na karşı kazandığı zaferle ilgili.

Geçidin sağ tarafında ve yolun tam yanında yer alan altıncı kabartma, zaman içinde en fazla hasara uğramış ve üst kısımları neredeyse yok olmuştur. Bu kabartma, I. Şapur’un Ahura Mazda’dan Fareh-Izadi’yi (kraliyet yüzüğü) alma törenini ve Romalılara karşı savaşta kazandığı zaferi tasvir eder. Bu kabartmada hem Kral hem de Ahura Mazda (Zerdüştlüğün yaratıcısı ve en yüksek tanrısı) ata binmiş ve karşı karşıya gösterilmektedir. Şah, Kral’ın tacını Ahura Mazda’dan alıyor. Ahura Mazda’nın at ayaklarının altında Ahriman (şeytan) yatıyor ve Shapur’un atının ayaklarının altında Gordianus’un cesedi yatıyor.

Banner
Benzer Yazılar

Polonya’da Roma Döneminden Kalma Devasa Çanak Çömlek Üretim Merkezi Bulundu

2 Nisan 2021

2 Nisan 2021

Polonya’da Roma döneminden kalma büyük bir çanak çömlek üretim merkezi bulundu. Üretim merkezi Küçük Polonya Voyvodalığı içinde yer alan Wrzepia...

Smyrna Antik Tiyatrosu’nun kulisinde latrina bulundu

3 Kasım 2021

3 Kasım 2021

2400 yıllık Smyrna Antik Kenti’nin kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan ilginç buluntular heyecan yaratmaya devam ediyor. İzmir’in Kadifekakale semti yakınlarında yer...

Sular çekilince Kura-Aras Kültürü izlerini taşıyan Pulur Sakyol ve Yeniköy höyükleri gün yüzüne çıktı.

7 Aralık 2021

7 Aralık 2021

Kura Nehri ile Aras Nehri arasında kalan alanda kurganlarla temsil edilen Kura-Aras Kültürü izlerini taşıyan önemli kültürel alanları Pulur Sakyol...

İskoçya’da 170 milyon yıllık pterosaur fosili bulundu

23 Şubat 2022

23 Şubat 2022

Bilim insanları, tarih öncesi kanatlı sürüngenlerin dünyanın en iyi korunmuş iskeleti olarak tanımlanan 170 milyon yıllık bir pterosaur fosilinin İskoçya’daki...

Antik Dünya’nın en büyük lahdi Sidamara yıllar sonra Eros’una kavuştu

1 Temmuz 2022

1 Temmuz 2022

Karaman’ın Ambar Köyü’nde 140 yıl önce ortaya çıkartılan Antik Dünya’nın en büyük lahdi olarak kabul edilen Sidamara lahdinin eksik parçası...

St. Ivan Adası’ndaki Manastırın 1500 Yıllık Kutsal Su Kuyusu

25 Kasım 2020

25 Kasım 2020

St. Ivan Adası’ndaki Erken Hıristiyan manastırının 1500 yıllık kutsal kuyusu, Hristiyan arkeolojisi uzmanı Prof. Dr. Kazimir Popkonstantinov liderliğindeki bir arkeolog...

Dünyanın en eski darphanesi Çin’de Keşfedildi

8 Ağustos 2021

8 Ağustos 2021

Çin’de Sarı Nehir yakınında bulunan antik Guanzhuang kentinin kazılarında dünyanın en eski darphanesi keşfedildi. Darphanenin bulunduğu Guanzhuang, M. Ö. 800...

Araştırmacılar, Neandertallerin İnsanlarla Aynı İşitme Kapasitesine Sahip ve Konuşabildiklerini Söylüyor

2 Mart 2021

2 Mart 2021

Bilim insanları, insan evrimi konusunda uzun süredir devam eden bir soruyu çözmüş olabileceklerine inanıyorlar. Neandertal kulaklarının sanal olarak yeniden yapılandırılması...

Karadeniz’de Şamanizm İzleri Kahin Tepe’de Görüldü

4 Ekim 2021

4 Ekim 2021

Doğa olaylarını, bir hayvana ya da nesneye eşitleyerek ona verdikleri ruh enerjisine tapınım olarak kabul edilen inanç sistemi Şamanizm’in izlerine...

Romalılara Ait 1500 Yıllık Dana Burger Tarifi

4 Ocak 2021

4 Ocak 2021

Günümüzde yaptığımız bir çok yemeğin kökeni geçmişe dayanmaktadır. Her evde mutlaka babaanne yada anneanneden kalma bir yemek tarifi vardır. Kuşkusuz...

Kuzey Çin’de 5500 yıllık beşgen yapı bulundu

13 Kasım 2021

13 Kasım 2021

Arkeologlar, kuzey Çin’in Shanxi Eyaleti, Taiyuan’da 5500 yıl öncesine dayanan beşgen bir yapının kalıntılarını keşfettiler. Taiyuan Arkeoloji Enstitüsüne göre, kalıntılar,...

Noceto Vasca Votiva’nın gizemi su ritüeli miydi?

13 Haziran 2021

13 Haziran 2021

Noceto Vasca Votiva, 2005 yılında kuzey İtalya’daki küçük bir tepede keşfedilen türünün tek örneği bir ahşap yapıdır. Bir müstakil ev...

Bahreyn’de arkeologlar 1200 yıllık insan yapımı ada ortaya çıkardı

13 Şubat 2022

13 Şubat 2022

Bahreyn, Muharrak’taki tarihi Al Sayah Adası’nda kazılar ve arkeolojik araştırmalar yapan bir ekip, adanın “insan yapımı” olduğunu ve en az...

Esna Tapınağı’nın tavanında canlı renklerde 46 kartal ortaya çıktı

16 Mayıs 2022

16 Mayıs 2022

Mısır’da Luksor’un 35 mil güneyinde, Nil’in batı kıyısında bulunan Esna Tapınağı’nda Alman/Mısır uzmanlarının yaptıkları restorasyon çalışmaları sırasında tapınak kompleksinin bir...

Aşk tanrısı Eros’un elinde horozlarla tasvir edildiği 2000 yıllık mozaik koruma altında

18 Aralık 2021

18 Aralık 2021

İzmir’de Kasım ayında bir evde kaçak kazı yapıldığı ihbarı üzerine düzenlenen operasyonda ele geçen içinde aşk tanrısı Eros’un elindeki horozlarla...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Mail bültenimize katılmak için e-posta adresinizi yazınız.