22 July 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Sasani sanatının görkemli hazineleri Tang-e Chogan kabartmaları tehdit altında

Sasani sanatının en güzel örneklerinden Tang-e Chogan kabartmaları, bakımsızlık, liken, mantar ve su sızması gibi doğal nedenler nedeniyle tamamen yok olma tehdidi altında…

Yıllardır, oyuklarda ve çatlaklarda büyüyen liken ve bitki örtüsü, güney İran’daki harap antik Bishapur kentinde bulunan Tang-e Chogan’daki yeri doldurulamaz antik eserleri yavaş yavaş yok ediyor. Su sızıntısı bu tür yıkımları hızlandırmaya başladı.

Mehr haber ajansı, “Tang-e Chogan’ın altıncı kabartması ciddi şekilde hasar gördü ve ondan akan su henüz dizginlenemedi” haberini geçti.

Haber ajansı daha önce de, ciddi şekilde hasar gören altıncı kabartmanın kaotik durumunu bildirmişti.

Mehr haber ajansı, "Tang-e Chogan'ın altıncı kabartması ciddi şekilde hasar gördü ve ondan akan su henüz kontrol altına alınamadı"
Mehr haber ajansı, “Tang-e Chogan’ın altıncı kabartması ciddi şekilde hasar gördü ve ondan akan su henüz kontrol altına alınamadı”

Antik İran Araştırmaları Dairesini, Mart 2010’da İran medyasında yayınlanan bir raporda uzmanlar, UNESCO’ya kayıtlı Persepolis’teki taş yapılarda da çeşitli mantar, liken ve bitki türlerinin büyümesi konusunda uyarmıştı.

Kültürel miras uzmanı Mohsen Abbaspur, “Ne yazık ki, bu kabartma (altı numara), dağ duvarlarının arkasından yüzeyine nüfuz eden ve likenlere ve büyük erozyona neden olan bir su akışından muzdarip. Diğer Tang-e Chogan kabartmaları da doğal olarak erozyonlarını hızlandıran ışığa, rüzgara ve yağmura maruz kalıyor”

“Bu değerli tarihi eserlerin tamamen yok olmaması için öncelikle kabartmaların arkasındaki taş katmanları hakkında kapsamlı bir bilimsel çalışma yapılmalıdır. Bu durumda bilimsel sonuçlara göre dış kabuğun restorasyonu yapılmalıdır. Aksi takdirde, ister güçlendirme ister restorasyon olsun, herhangi bir eylem pratik olarak kararsız olacak ve zamanla, kabartmaların iç ve dış kabukları üzerindeki suyun çıkışını ve etkisini tekrar göreceğiz” dedi.

Tang-e Chogan kabartmaları tehlikede
Fotoğraf: Mehr news agency

Tang-e Chogan Kabartmalarında neler sahneleniyor

Tang-e Chogan vadisi, bir zamanlar Sasani krallarına ve saray mensuplarına adanan geleneksel polo oyununun kraliyet bölgesiydi. Şapur I ve Behram I ve II ile ilgili altı kabartmaya ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca nehir yatağından yaklaşık 700 metre yükseklikte Shapur Mağarası’nda yer alan altı metre yüksekliğindeki büyük bir Şapur I heykeli de bulunmaktadır.

Bununla birlikte, Tang-e Chogan, diğer Sasani dönemi kabartmalarından daha büyük ve kalabalık kabartmalara ev sahipliği yapar. Bunlardan üç tanesi 30 metrekareden büyük ve her kabartmada 30’dan fazla kişiden oluşan bir topluluk görülür. Dolayısıyla bu geçidin kabartmaları İran’da benzersizdir ve yalnızca Khosrow Perviz’in Kirmanşah’taki Taq-e Bostan’daki av sahnesinin antik kabartması onlarla karşılaştırılabilir.

Diğer kabartmalardan daha büyük ve kalabalık olan ilk kabartma, I. Şapur’un Roma İmparatorluğu’na karşı kazandığı zaferi kutlayan bir sahnedir. Şapur I kabartmanın ortasında bir ata binmiş olarak görülebilir ve Gordianus’un cesedi Shapur’un atının ayaklarının altındadır ve Valerian’ın elleri Shapur’un elinde tutsaktır ve Philip Shapoor’un atının önünde diz çöker ve barış ister. Pers ordusu ve subayları da beş sıra at içinde Şapur’un arkasındadır ve Romalı subaylar ve soylular 5 sıra halinde Kral I. Şapur’un önünde hediyeler ve adaklar taşırken görülmektedir.

Tang-e Chogan kabartmaları tehlikede
Fotoğraf Mehr news agency

İkinci kabartma, Kral II. Behram’ın Araplar üzerindeki zaferini temsil ediyor, solda at sırtında Behram ve Araplar, krala atları ve develeri sunmak için İranlı komutanlar tarafından yönetiliyor.

Üçüncüsü, Ahura Mazda’dan kraliyet yüzüğünü alan I. Bahram’ın törenini gösterir. Bu muhteşem rölyefin gravürü çok sanatsal ve hatta kıyafetlerin kırışıklıkları ve detayları vs. hepsi güzel bir şekilde resmedilmiş. Bu kabartmadaki her şey inanılmaz derecede uyumlu. Hatta atın fiziksel detayları ve atın bacaklarındaki damarlar bile gösterilmiştir.

Dördüncüsü, II. Behram’ın isyancılara karşı kazandığı zaferin sahnesini tasvir ediyor; burada kral ortada tahtta oturuyor, sağ tarafında İranlı komutan ve askerler saygıyla duruyor, solda isyancılar ve esirler. İran askerleri tarafından kralın huzuruna getirilirler.

Geçidin sağ tarafında yer alan beşinci kabartma, diğer kabartmalar arasında en sağlam ve eksiksiz olanıdır. Şapur’un Roma İmparatorluğu’na karşı kazandığı zaferle ilgili.

Geçidin sağ tarafında ve yolun tam yanında yer alan altıncı kabartma, zaman içinde en fazla hasara uğramış ve üst kısımları neredeyse yok olmuştur. Bu kabartma, I. Şapur’un Ahura Mazda’dan Fareh-Izadi’yi (kraliyet yüzüğü) alma törenini ve Romalılara karşı savaşta kazandığı zaferi tasvir eder. Bu kabartmada hem Kral hem de Ahura Mazda (Zerdüştlüğün yaratıcısı ve en yüksek tanrısı) ata binmiş ve karşı karşıya gösterilmektedir. Şah, Kral’ın tacını Ahura Mazda’dan alıyor. Ahura Mazda’nın at ayaklarının altında Ahriman (şeytan) yatıyor ve Shapur’un atının ayaklarının altında Gordianus’un cesedi yatıyor.

Banner
Benzer Yazılar

Arkeologlar, Orkney’de “şaşırtıcı” olarak tanımladıkları 5.000 yıllık bir tahta parçası buldular.

11 Ağustos 2021

11 Ağustos 2021

Arkeologlar Orkney’de şaşırtıcı keşifler yapmaya devam ediyor. Organik materyalleri bulmak oldukça zor olsa da arkeologlar Orkney’de 5.000 yıllık bir tahta...

Romanya’da bulunan 6 bin 500 yıllık mezar içinde 169 altın yüzük çıkarıldı

14 Ağustos 2022

14 Ağustos 2022

Romanya’nın Crişana eyaletinin Bihor ilçesinde bulunan Biharia Komününün yakınında ortaya çıkarılan M. Ö. 4500 yılına ait bir kadına ait mezar...

Elit Anglosakson mezarlarında bulunan fildişi halkaların kökeni

3 Temmuz 2023

3 Temmuz 2023

Eski Anglosakson kadınların seçkin bir sınıfı yüzlerce fildişi yüzükle gömüldü ve bu fildişi halkaların kökeni uzun zamandır bir gizem olarak...

İtalya’da imparator Augustus’a ait olduğu düşünülen bir villanın kalıntılarına rastlandı

20 Nisan 2024

20 Nisan 2024

Güney İtalya’nın volkanik kül kaplı bir bölgesinde yapılan kazılar, 2.000 yıllık bir binanın kalıntılarını ortaya çıkardı. Kazı ekibi, yapının imparator...

Çin’de kucaklaşan aşıkların 1600 yıllık mezarı bulundu

17 Ağustos 2021

17 Ağustos 2021

Jilin Üniversitesi’ne göre, arkeologlar yakın zamanda Kuzey Wei Hanedanlığı’na (386-534) tarihlenen kucaklaşan aşıkların mezarı hakkında bir çalışma yayınladılar. Mezar, 2020...

Fas’ta 1 milyon 300 bin yıllık balta üretim tesisi bulundu

30 Temmuz 2021

30 Temmuz 2021

Çok uluslu bir arkeolog ekibi, Fas’ta 1.3 milyon yıl öncesine dayanan en eski Taş Devri el baltası üretim tesisinin keşfini...

Athena Tapınağı’nın 2 bin 600 yıllık koruyucuları İzmir Arkeoloji Müzesi’nde ziyarete açılıyor

18 Nisan 2022

18 Nisan 2022

İzmir’in Foça ilçesindeki Phokaia Antik Kenti’nde yer alan 2 bin 600 yıllık Athena Tapınağı’nın 2 at ve 2 griffon büstünden...

Hitler 1945’te İntihar Etmedi mi?

29 Kasım 2020

29 Kasım 2020

Arkeologlar Arjantin ormanındaki bir grup izole taş binayı incelemek için hızla ilerlerken, keşifleri İkinci Dünya Savaşı efsanesine yeni bir soluk...

Tayvanlı arkeologlar Pasifik Bölgesi’nin en eski kayrak taşından yapılmış mezar ve kabuk işleme atölyesine ulaştılar

28 Temmuz 2022

28 Temmuz 2022

Ulusal Tsing Hua Üniversitesi (NTHU) Antropoloji Enstitüsü’nden arkeologlar, Pasifik bölgesinin en eski kayrak taşından yapılmış mezar ve kabuk işleme atölyesine...

Polonyalı arkeologlar, eski Mısır soylularının mezarlarında dokuz timsah kafası ortaya çıkardılar

28 Aralık 2022

28 Aralık 2022

Mısır’daki Theban Nekropolü’nü kazan Polonyalı arkeologlar, üst düzey soylulara ait iki mezarın içine gizlenmiş dokuz timsah kafası keşfettiler. Theban Nekropolü,...

Gizemli Çıplak Süvari Neyi Temsil Ediyor?

30 Haziran 2021

30 Haziran 2021

Kuzey İngiltere‘deki Hadrian Duvarı’nın yakınında, arkeologlar çıplak süvari tasvirinin oyulmuş bir kumtaşı levhasını keşfettiler. Northumberland’deki Hadrian Duvarı yakınındaki Vindolanda’daki Roma...

Hollanda’da 4 Bin Yıllık Güneş Tapınağı Keşfedildi

22 Haziran 2023

22 Haziran 2023

İngiltere’nin ünlü Stonehenge yapısının bir benzeri Hollanda’da keşfedildi. Arkeologlara göre; Tiel Belediyesi’nde ortaya çıkarılan yapı Güneş’in hareketlerine göre inşa edilmiş...

Dünyanın İlk Hamile Mumyası Bulundu

1 Mayıs 2021

1 Mayıs 2021

Polonya Bilimler Akademisi’nden uzmanlar, Varşova Mumya Projesi kapsamında müzelerdeki tüm mumyaları araştırmayı hedefliyor. Bu projenin bir parçası olarak, araştırmacılar 20’li yaşlarında olduğu...

Metropolis Antik Kenti’nde 1.800 Yıllık Kadın Heykelinin Çıkarılış Anları

12 Haziran 2021

12 Haziran 2021

İzmir’in Torbalı ilçesinde yer alan Metropolis Antik Kenti 2021 kazı çalışmaları başladı. Metropolis Antik kent kazı çalışmalarının ilk buluntusu 1.800...

Kazakistan Liri, Sutton Hoo kalıntısında bulunan lir ile benzer çıktı

16 Aralık 2021

16 Aralık 2021

Kazakistan’ın güneybatısındaki Dzhetyasar bölgesinde 1973 yılında yapılan arkeolojik kazılarda bir dizi ahşap nesne bulunmuş ama uzmanlar bu buluntuya fazla ilgi...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]