Van Gölü sularının çekilmesiyle ortaya çıkan Urartu dönemi tapınak kalıntılarına yakın bir yerde libasyon ritüelinin yapıldığı 3 odalı mezar ortaya çıkarıldı.
Libasyon alanlı 3 odalı Urartu mezarı ilk defa karşılaşılan mezar olma özelliği taşıyor.
Libasyon, tanrılara sıvı kurban etme ritüeli olarak bilinir. Libasyon ritüelinde genellikle şarap, zeytinyağı, su gibi sunular kullanılır. Sunu, rhyton kaplarda yapılır. Hititler, tapınaklarda tanrılara sıvı kurban etme ritüelinde gaga ağızlı testileri kullanırlardı.
Bu ritüel, Eski Çağ medeniyetlerinde sıkça karşılaşılan bir uygulamadır.
3 odalı Urartu mezarı, Çelebibağı Mahallesi’nde Taşınmaz Kültür Varlığı olarak tescillenen Madavank bölgesinde yapılan araştırma sırasında bulundu.
Keşif, Van Müze Müdürü Fatih Arap ile Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu tarafından gerçekleştirildi.
Bölgede Urartular dönemine ait önemli yapıların tespit edildiğini söyleyen Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu, AA muhabirine şöyle konuştu.
“Bulunduğumuz alan yeni tespit edilmiş bir mezar odası. Urartu dönemine ait klasik dromosla (mezar girişlerine verilen ad) girilen, ana odanın sağında ve solunda iki küçük odası bulunan mezarda, ölü hediyelerinin bırakıldığı 3 niş yer alıyor. Kalkerli bir kayalık içine açılmış olan oda mezarı, Urartuların klasik özelliklerini yansıtıyor. Uzun süre kullanılmış olduğunu söylemek mümkün. Defineciler tarafından girişin bir kısmı tahrip edilmiş durumda fakat çok eski dönemden açılmış olduğu üzerindeki izlerden de anlaşılıyor.”
Mezarın Urartu mimarisi açısından önemli bir kalıntı olduğunu vurgulayan Çavuşoğlu, “3 odalı oda mezarına oval bir kemerli kapıyla giriliyor. Sonra sağında ve solunda da birer küçük odası yer alıyor. Girişin hemen üzerinde de çok bilinen bir uygulama değildir ama sıvı libasyonuyla ilgili kanal açılmış. İlk defa gördüğümüz bir oda mezarı. Bizim için önemli olan mezarın 3 odadan oluşması, girişinin üzerinde dikdörtgen şeklinde iki açıklığın ve burada da sıvı libasyonun yapılmış olması.”
Çavuşoğlu, Madavank bölgesindeki Urartu dönemine ait “T” şeklindeki nişlerin önündeki sıvı libasyonun kaya mezarlarının etrafında da yapıldığının anlaşıldığını sözlerine ekledi.
