5 February 2023 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Tüm Neandertaller Erkek Değildi “Sheanderthal”

Zamanın lahitinden çıkan ilk Neandertal yüzü bir kadına aitti. 1848 Cebelitarık’ta Forbes taş ocağında bulunmuştu. İlk tanınan Neandertal, Alfred Russel Wallace ve Charles Darwin’in evrim teorilerini doğal seleksiyon yoluyla sunmasından sadece iki yıl önce, 1856’da Almanya’daki Feldhofer mağarasında bulunan farklı bir kafatasıydı.

Bununla birlikte, daha önceki Cebelitarık bulgusunun şimdi bilinen adıyla Forbes kafatası, ilgi odağı olması için 1863’e kadar beklemek zorunda kaldı. Antropolojik ilgi alanlarına sahip bir doktorun dikkatini çekerek, Britanya’ya götürüldü.Genel anatomisi büyük ilgi uyandırsa da, potansiyel cinsiyeti pek dikkate alınmadı. Bunun yerine Forbes ve Feldhofer fosillerinin dünyayı sarsan asıl önemi, tamamen başka bir tür eski insanın ilk kanıtı olmalarıydı.

Forbes ‘Quarry, Gibraltar’da keşfedilen yetişkin dişi Neandertal kafatası. Fotoğraf, Natural History Museum

19. yüzyıl  yerini 20. yüzyıla bırakırken ve daha fazla Neandertal kemikleri keşfedilmeye başlanırken, bilim insanları Forbes kafatasının dişi olduğundan şüphelenmeye başladılar. Öne çekilmiş yüzüne ve kavernöz burun açıklığına rağmen, kafatası küçüktü ve kaşları Feldhofer kafatasından biraz daha az çıkıntılıdır. Ancak, onun bir kadın olduğunu doğrulayabilmemiz, antik genetik analizin gelişmesiyle mümkün oldu. İç kulağından alınan ince toz, genetik iplere kadar damıtıldı, sonra bir silika zar üzerine takıldı. Araştırmacılar büyük ölçüde onun yaşı ve diğer Neandertal genetik soylarıyla ilgilendiğinden, kadın olması sadece bir yan göstergeydi. Peki onun temsil ettiği ve Neandertal dünyasının yarısını temsil eden kadınların hayatı nasıldı?

Reoloji, bilim ve beşeri bilimler genelinde kadınların çıkarlarına karşı önyargılar için bir istisna değildir. İlk günlerden beri, insanlığın derin kökenlerini kelimenin tam anlamıyla ‘mağara adamları ‘ tarafından doldurulmuş olarak kavramsallaştırma eğilimi varsayılan erkek etkinliklerinin en görünür ve ilginç olarak sunulmasına yol açtı. Bunun açık bir kanıtı, bu vizyonların hem çizilmiş hem de yontulmuş rekonstrüksiyonlar olarak somutlaştırılmasında bulunur. Yaşayan bir Neandertal’in ilk taslağı, Forbes kafatasının sahibinin, 1864’te biyolog Thomas Huxley tarafından (bir toplantı sırasında görünüşe göre tesadüfen) karaladığı hayal edildi. Kesin maymun özelliklerinin kadın karakterine dair hiçbir ipucu yok. Aslında, sonraki 160 yılın çoğunda, kadın Neandertaller sayı olarak daha az olma eğilimindedirler, çevresel konumları çocuk bakımı ve deri işçiliği dahil ‘evcilleştirilmiş’ faaliyetlerle sınırlıdırlar. Antropolog Diane Gifford-Gonzalez’in sözlerine göre bunlar, taş yontma veya avcılık üzerine çalışan aktif tedarikçilerden ziyade, genellikle karanlık mağaralarda saklanmış korkuyla gizlenirler.

Çoğu zaman 40.000 yıl önce ortadan kaybolmalarının potansiyel bir nedeni olarak doğurganlık teorileri aracılığıyla dolaylı olarak tartışılan Neandertal kadınları, son araştırmalarda yalnızca birkaç kez ‘baş kahraman’ oldular. Yeni doğan bebek kalıntılarını ve nadiren korunmuş pelvik kemikleri birleştiren 2008 ve 2009’daki rekonstrüksiyonlar, bize Neandertal doğumunun kesin mekanizmaları hakkında fikir verirken, 2006’daki başka önemli çalışma doğrudan cinsiyet temelli faaliyetler olarak değerlendirildi veya daha doğrusu bunların eksik olduğu iddia edildi. Bununla birlikte, genel olarak, her zamankinden daha yaratıcı arkeolojik yöntemlere ve analizlere rağmen, Neandertal kadınlarının yaşam deneyimleri nispeten az ilgi gördü.

Son yapılan araştırmalar Neandertal kadınlarında tıpkı erkekler gibi avlandıklarını ortaya koydu. Kol kaslarının daha fazla hareket etmesinden kaynaklı olan gelişmeler onların iyi bir deri işlemecisi olduklarınıda ortaya koydu. Tıpkı Homo Sapiens çocukları gibi çocuklarına uzun bir süre baktıklarını ve onların ihtiyaçlarını giderdikleri de belirlendi. Avcılık ve toplayıcılıkta belli bir iş bölümü yerine herkesin her işi yaptıkları kısmen de olsa tanımlamalara girdi. Kısacası Neandertal kadınların çokta erkeklerden farklı olmadığı ve tıpkı Homo Sapienslere benzediği artık bir sır değil!

Makale ilginizi çektiyse tamamını okumak için https://aeon.co/essays/what-do-we-know-about-the-lives-of-neanderthal-women adresini ziyaret edebilirsiniz.

Ana sayfa çizimi: Tom Björklund’a aittir.

Banner
Benzer Yazılar

İskitler Sadece Göçebe Bir Halk Değildi, Yerleşik Hayatta Sürdüler

11 Mart 2021

11 Mart 2021

Göçebe ve savaşçı bir halk olarak tanıdığımız İskitler uzun zamandır gizemini koruyan halklardan biridir. Bir çok halkın köken arayışında sahiplenmiş...

Stonehenge yakınlarında bulunan dışkı insanların yemek kültürüne ışık tutuyor

20 Mayıs 2022

20 Mayıs 2022

Stonehenge’nin yapımında çalışan işçilerin kaldığı Durrington Duvarları olarak bilinen bir yerleşim yakınında bulunan dışkı dönemin yemek kültürü hakkında bilgi veriyor....

İzmir Kazılarında 8.500 Yıllık Küçük El Aleti Ortaya Çıkarıldı

4 Haziran 2021

4 Haziran 2021

2021 arkeoloji kazı faaliyetleri başladı. İlk buluntu haberi 8.500 yıllık küçük bir el aletinin ortaya çıkarıldığı İzmir Bornova ilçesindeki Yeşilova...

İstanbul’un 7’nci Tepesindeki Bulgur Palas İBB Tarafından Satın Alındı

30 Nisan 2021

30 Nisan 2021

İstanbul’un önemli tarihi yapılarından İstanbul’un 7’nci tepesindeki Bulgur Palas, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından satın alındı. İstanbul’un 7’nci tepesinde yer...

Yeni Çalışma; “Tunç Çağı’nda hançerler ne için kullanılıyordu” sorusuna cevap veriyor.

30 Nisan 2022

30 Nisan 2022

Tunç Çağı tabakalarının önemli maddi kalıntılarından biri olan bronz hançerler üzerinde yeni bir çalışma gerçekleştirildi. Çalışma, “Tunç Çağı hançerleri ne...

Roma İmparatorluğunun zümrüt madenleri göçebelerin eline geçmiş olabilir

7 Mart 2022

7 Mart 2022

Universitat Autònoma de Barcelona ve Varşova Üniversitesi’nden arkeologlar tarafından yapılan yeni araştırma, Roma İmparatorluğu zümrüt madenlerinin 4. yüzyılda göçebelerin eline...

Kleopatra Güzel Bir Kadın mıydı?

11 Ocak 2021

11 Ocak 2021

Mö. 48 ‘de erkek kardeşi ile taht için savaş vermekteydi. Bir iç savaşın göbeğinde kendine müttefik arayan Kleopetra’nın destekçisi Roma...

Pompeii’de bulunan en eski fast-food lokantası ziyarete açılıyor

9 Ağustos 2021

9 Ağustos 2021

Pompeii antik kenti 2020 yılı kazılarında ortaya çıkarılan dünyanın en eski fast-food lokantası ziyarete açılıyor. Telegraph, 2 bin yıllık olduğu...

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, “Cizre’de Yapılan Müze kompleksi 2022’de Tamamlanacak”

11 Şubat 2021

11 Şubat 2021

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, kızılay Cizre Gönüllü merkezi’nin açılışı ve çeşitli temaslarda bulunmak üzere Şırnak’a geldi. Hamidiye...

5 bin yıl önce yemeği tabakta bırakıp kaçmalarının sebebi neydi?

4 Ekim 2022

4 Ekim 2022

Öyle arkeolojik buluntular vardır ki; elinize aldığınızda doğal felaket ya da düşman saldırısı sırasında insanların yaşadığı korkuyu, paniği, dehşet duygularını...

Aberdeen Üniversitesi Benin Bronzunu Geri Veriyor

5 Nisan 2021

5 Nisan 2021

Nijerya 1960 yılında bağımsızlığını kazandığından beri, Nijerya’dan çalınan Benin bronzlarının (pirinç rölyefler, bronz heykeller ve bir dizi fildişi oymalar dahil)...

Kudüs’de bulunan gizemli köpekbalığı dişleri

10 Temmuz 2021

10 Temmuz 2021

Bilim adamları, Kudüs’teki Davut (David) Şehri’nde 2900 yıllık bir bölgede, olmaması gereken bir alanda açıklanamayan bir şekilde fosilleşmiş köpekbalığı dişleri...

Batı Baltık Denizi bölgesi için olağanüstü keşif: Alman Nehri’nin dibinde 400 yıllık bir batık bulundu

3 Ağustos 2022

3 Ağustos 2022

Almanya’nın kuzey kesiminde, Lübeck yakınlarındaki Trave’de rutin bir ölçüm sırasında, Kiel-Holtenau Su Yolları ve Denizcilik Kurumu (Wasserstraßen- und Schifffahrtsamt/WSA), on...

Türkiye’de eşi görülmemiş 1800 yıllık mermer küvet

22 Nisan 2022

22 Nisan 2022

Türkiye’de eşi görülmemiş 1800 yıllık mermer küvet, tarihi eser kaçakçıların elinden kurtarılarak Afrodisias Müze Müdürlüğü’ne teslim edildi. Aydın’ın Karacasu ilçesinde...

Assos’ta mezar hediyesi 2 bin yıllık düdük keşfedildi

18 Ekim 2022

18 Ekim 2022

Çanakkale Ayvacık ilçesinde yer alan Assos Ören Yeri’nde Roma döneminde çocuk mezarlarına konulan pişmiş topraktan yapılmış düdük keşfedildi. 2 bin...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]