5 October 2022 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Tüm Neandertaller Erkek Değildi “Sheanderthal”

Zamanın lahitinden çıkan ilk Neandertal yüzü bir kadına aitti. 1848 Cebelitarık’ta Forbes taş ocağında bulunmuştu. İlk tanınan Neandertal, Alfred Russel Wallace ve Charles Darwin’in evrim teorilerini doğal seleksiyon yoluyla sunmasından sadece iki yıl önce, 1856’da Almanya’daki Feldhofer mağarasında bulunan farklı bir kafatasıydı.

Bununla birlikte, daha önceki Cebelitarık bulgusunun şimdi bilinen adıyla Forbes kafatası, ilgi odağı olması için 1863’e kadar beklemek zorunda kaldı. Antropolojik ilgi alanlarına sahip bir doktorun dikkatini çekerek, Britanya’ya götürüldü.Genel anatomisi büyük ilgi uyandırsa da, potansiyel cinsiyeti pek dikkate alınmadı. Bunun yerine Forbes ve Feldhofer fosillerinin dünyayı sarsan asıl önemi, tamamen başka bir tür eski insanın ilk kanıtı olmalarıydı.

Forbes ‘Quarry, Gibraltar’da keşfedilen yetişkin dişi Neandertal kafatası. Fotoğraf, Natural History Museum

19. yüzyıl  yerini 20. yüzyıla bırakırken ve daha fazla Neandertal kemikleri keşfedilmeye başlanırken, bilim insanları Forbes kafatasının dişi olduğundan şüphelenmeye başladılar. Öne çekilmiş yüzüne ve kavernöz burun açıklığına rağmen, kafatası küçüktü ve kaşları Feldhofer kafatasından biraz daha az çıkıntılıdır. Ancak, onun bir kadın olduğunu doğrulayabilmemiz, antik genetik analizin gelişmesiyle mümkün oldu. İç kulağından alınan ince toz, genetik iplere kadar damıtıldı, sonra bir silika zar üzerine takıldı. Araştırmacılar büyük ölçüde onun yaşı ve diğer Neandertal genetik soylarıyla ilgilendiğinden, kadın olması sadece bir yan göstergeydi. Peki onun temsil ettiği ve Neandertal dünyasının yarısını temsil eden kadınların hayatı nasıldı?

Reoloji, bilim ve beşeri bilimler genelinde kadınların çıkarlarına karşı önyargılar için bir istisna değildir. İlk günlerden beri, insanlığın derin kökenlerini kelimenin tam anlamıyla ‘mağara adamları ‘ tarafından doldurulmuş olarak kavramsallaştırma eğilimi varsayılan erkek etkinliklerinin en görünür ve ilginç olarak sunulmasına yol açtı. Bunun açık bir kanıtı, bu vizyonların hem çizilmiş hem de yontulmuş rekonstrüksiyonlar olarak somutlaştırılmasında bulunur. Yaşayan bir Neandertal’in ilk taslağı, Forbes kafatasının sahibinin, 1864’te biyolog Thomas Huxley tarafından (bir toplantı sırasında görünüşe göre tesadüfen) karaladığı hayal edildi. Kesin maymun özelliklerinin kadın karakterine dair hiçbir ipucu yok. Aslında, sonraki 160 yılın çoğunda, kadın Neandertaller sayı olarak daha az olma eğilimindedirler, çevresel konumları çocuk bakımı ve deri işçiliği dahil ‘evcilleştirilmiş’ faaliyetlerle sınırlıdırlar. Antropolog Diane Gifford-Gonzalez’in sözlerine göre bunlar, taş yontma veya avcılık üzerine çalışan aktif tedarikçilerden ziyade, genellikle karanlık mağaralarda saklanmış korkuyla gizlenirler.

Çoğu zaman 40.000 yıl önce ortadan kaybolmalarının potansiyel bir nedeni olarak doğurganlık teorileri aracılığıyla dolaylı olarak tartışılan Neandertal kadınları, son araştırmalarda yalnızca birkaç kez ‘baş kahraman’ oldular. Yeni doğan bebek kalıntılarını ve nadiren korunmuş pelvik kemikleri birleştiren 2008 ve 2009’daki rekonstrüksiyonlar, bize Neandertal doğumunun kesin mekanizmaları hakkında fikir verirken, 2006’daki başka önemli çalışma doğrudan cinsiyet temelli faaliyetler olarak değerlendirildi veya daha doğrusu bunların eksik olduğu iddia edildi. Bununla birlikte, genel olarak, her zamankinden daha yaratıcı arkeolojik yöntemlere ve analizlere rağmen, Neandertal kadınlarının yaşam deneyimleri nispeten az ilgi gördü.

Son yapılan araştırmalar Neandertal kadınlarında tıpkı erkekler gibi avlandıklarını ortaya koydu. Kol kaslarının daha fazla hareket etmesinden kaynaklı olan gelişmeler onların iyi bir deri işlemecisi olduklarınıda ortaya koydu. Tıpkı Homo Sapiens çocukları gibi çocuklarına uzun bir süre baktıklarını ve onların ihtiyaçlarını giderdikleri de belirlendi. Avcılık ve toplayıcılıkta belli bir iş bölümü yerine herkesin her işi yaptıkları kısmen de olsa tanımlamalara girdi. Kısacası Neandertal kadınların çokta erkeklerden farklı olmadığı ve tıpkı Homo Sapienslere benzediği artık bir sır değil!

Makale ilginizi çektiyse tamamını okumak için https://aeon.co/essays/what-do-we-know-about-the-lives-of-neanderthal-women adresini ziyaret edebilirsiniz.

Ana sayfa çizimi: Tom Björklund’a aittir.

Banner
Benzer Yazılar

Şanlıurfa’da 10.000 yıllık yerleşim yeri keşfedildi

21 Haziran 2021

21 Haziran 2021

Şanlıurfa’nın Karaköprü ilçesine bağlı Sayburç Mahallesi’nde bir evin bahçesinde neolitik döneme ait yerleşim yeri keşfedildi. Göbeklitepe gibi önemli bir arkeolojik...

Arkeologlar, Orkney’de “şaşırtıcı” olarak tanımladıkları 5.000 yıllık bir tahta parçası buldular.

11 Ağustos 2021

11 Ağustos 2021

Arkeologlar Orkney’de şaşırtıcı keşifler yapmaya devam ediyor. Organik materyalleri bulmak oldukça zor olsa da arkeologlar Orkney’de 5.000 yıllık bir tahta...

Darwin’in Ünlü Hayat Ağacı Taslağıda Dahil Olmak Üzere İki Defteri Kayıp

25 Kasım 2020

25 Kasım 2020

İngiltere’deki Cambridge Üniversitesi Kütüphanesi, bir hırsız tarafından Charles Darwin’in ikonik 1837 “Hayat Ağacı” taslağını içeren iki not defterinin çalınmış olabileceğini...

Kafatası Kemiği Homo Erectus İnsanının Yaşını Belirlemede Yardımcı Oldu

16 Nisan 2021

16 Nisan 2021

İnsan evriminin bir halkasını oluşturan Homo erectus, Homo sapiens (modern insan) benzer vücut yapısına ve davranışına sahip ilk örneği teşkil...

Arkeologlar “Polonya Piramitleri” ile Bağlantılı Eski Yerleşimleri Keşfediyor

7 Mart 2021

7 Mart 2021

Yapıların enteresan karakterleri nedeniyle polonya Piramitleri olarak anılan megalitik mezarları yapan kişilere ait yerleşim yerleri uzun bir süredir araştırmacıların dikkatini...

Şamuha Kenti Tanrıçası İştar’ın tapınağı çıkarılacak

11 Eylül 2021

11 Eylül 2021

Hitit İmparatorluğu’nun başkenti Hattuşa dışında bir dönem başkentlik yapan Şamuha (Kayalıpark-Sivas) idari kent olma dışında dini özelliği ile de dikkat...

Homo Erectus’un Yaptığı Bir Milyon Yıllık Taş Aletler

19 Mayıs 2021

19 Mayıs 2021

Tahmini 2 milyon önce ortaya çıkan Homo erectus’un (dik insan olarak da tanımlanır) bir milyon yıl önce yaptığı taş aletler...

Aberdeen Üniversitesi Benin Bronzunu Geri Veriyor

5 Nisan 2021

5 Nisan 2021

Nijerya 1960 yılında bağımsızlığını kazandığından beri, Nijerya’dan çalınan Benin bronzlarının (pirinç rölyefler, bronz heykeller ve bir dizi fildişi oymalar dahil)...

Çeşme Kalesi’nin görüntüsünü bozan büfeler tepki topluyor

17 Şubat 2022

17 Şubat 2022

Osmanlı padişahı II. Bayezid döneminde 1508 yılında inşa edilen Çeşme Kalesi’nin önünde inşası devam eden betonarme 4 büfe ilçe halkının...

İtalya’da 16 Milyon Yıllık Yarasa Bulundu

2 Aralık 2020

2 Aralık 2020

Araştırmacılar, elde ettikleri şaşırtıcı buluntular ile bizleri heyecanlandırmaya devam ediyorlar. Bu heyecanlandırıcı buluntuların birisi de  16 Milyon yıllık yarasa oldu....

5500 Yıllık Mezarda Bulunan Çubukların En Eski Bira İçme Kamışları Olduğu Belirlendi

19 Ocak 2022

19 Ocak 2022

Rus arkeologlar, Kuzey Kafkasya’da erken tunç çağına ait bir mezarda ortaya çıkarılan çubukların bilinen en eski bira içminde kullanılan kamışlar...

Biberon Kullanımı 3 Bin Yıl Öncesine Dayanıyor

17 Şubat 2021

17 Şubat 2021

Bebeklerimize ek süt ve mama vermek için kullandığımız biberon günümüzden 3 bin yıl önce kullanılmış olabilir. Almanya’da açılan mezarlardan çıkarılan...

Tozkoparan Höyük kazılarında çocuk iskeleti ortaya çıkarıldı

11 Ağustos 2021

11 Ağustos 2021

Tunceli Pertek ilçesi Tozkoparan köyünde yer alan Tozkoparan höyük de gerçekleştirilen kurtarma kazılarında çocuk iskeleti ortaya çıkarıldı. 2019 yılında tutulan...

Kuzey Çin’de 5500 yıllık beşgen yapı bulundu

13 Kasım 2021

13 Kasım 2021

Arkeologlar, kuzey Çin’in Shanxi Eyaleti, Taiyuan’da 5500 yıl öncesine dayanan beşgen bir yapının kalıntılarını keşfettiler. Taiyuan Arkeoloji Enstitüsüne göre, kalıntılar,...

Sasani sanatının görkemli hazineleri Tang-e Chogan kabartmaları tehdit altında

9 Mart 2022

9 Mart 2022

Sasani sanatının en güzel örneklerinden Tang-e Chogan kabartmaları, bakımsızlık, liken, mantar ve su sızması gibi doğal nedenler nedeniyle tamamen yok...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Mail bültenimize katılmak için e-posta adresinizi yazınız.