Aldığımız üründen memnun kalmadığımız zaman hemen hemen hepimizin yaptığı şey ürün hakkında şikayetçi olmaktır. Bunu bazen müşteri hizmetlerini arayarak bazen de tüketici şikayet hatlarına başvurarak hakkımızı aramaya çalışırız. Hatta hizmet aldığımız firmaya çok kızmışsak bunu sosyal medya aracılığı ile herkese duyururuz.
Görünen o ki aradan yüzyıllar geçse de insanlar çok da fazla değişmemiş. Şimdi işimizin daha kolay olduğu kesin ama eskiden de kararlı insanlar varmış. Şikayetlerini hiç üşenmeden kil tabletin her iki yüzüne de kazıtmış.
Dünya’nın bilinen ilk müşteri şikayet yaklaşık 3.800 yıl önce güney Mezopotamya’nın Ur kentinden gönderildi. (günümüz de Irak’taki Tell el-Mukayyar)
Londra’daki British museum’da bulunan 131236 numaralı envanter numaralı Eski Babil dönemi tableti, Nanni adlı bir adamdan ea-nasir’e, yanlış kalitede bakır cevherinin teslim edildiğinden ve başka bir sevkiyatın yanlış yönlendirilmesi ve gecikmesinden şikayetçi olduğunu anlatan kil tablettir.
Ea-nasir, Dilmun merkezli bir tüccarlar loncası olan Alik Tilmun’un bir üyesiydi. Arkeologlar, onun önde gelen bir bakır tüccarı olduğunu keşfettiler. Görünüşe göre Ea-nasir oldukça kötü bir iş adamıydı ve kızgın müşterilerden çok sayıda şikayet aldı.
Tablet Asurolog A.Leo Oppenheim tarafından 1967 tarihli baskısı tükenmiş olan Mezopotamya’dan Mektuplar: İki Bin Yıldan Kil Tablatler üzerine resmi, İş ve Özel Mektuplar adlı kitabında tercüme edildi ve şu şekilde okundu:
Ea-nasir’e hitaben Nanni aşağıdaki mesajı gönderir:
Geldiğinde bana şöyle dedin: “Gimil-Sin’e (geldiğinde) kaliteli bakır külçe vereceğim.” O zaman gittin ama bana söz verdiğini yapmadın. Elçimden (Sit-Sin) önce iyi olmayan külçeler koydun ve “Onları almak istiyorsan, al; eğer almak istemiyorsan, git!” Dedin.
Benim gibi birisine böyle bir hor görmekten dolayı ne için alıyorsun? Çantamı parayla toplamak için kendimiz gibi elçiler beyler olarak gönderdim (seninle yatırıldı) ama bana birkaç kez boş elini bana geri göndererek ve bunu düşman topraklarında bana hor gördün. Telmun’la ticaret yapan tüccarlar arasında bana bu şekilde davranan kimse var mı? Sadece elçime saygısız davran! Sana borçlu olduğum (mırıldanan) bir gümüş mina yüzünden, böyle bir şekilde konuşmakta özgürsün, senin adına saraya 1.080 pound bakır verdim ve Šumi-abum da aynı şekilde Şamın tapınağında saklanmak için mühürlü bir tablete yazdıklarımız dışında 1.080 kilo bakır verdik .
Bana bu bakır için nasıl davrandın? Para çantamı düşman topraklarında benden sakladın; (paramı) bana tam olarak geri yüklemek artık size kalmış.
(Bundan sonra) sizden kaliteli olmayan herhangi bir bakır kabul etmeyeceğime dikkat edin. Külçeleri kendi bahçemde ayrı ayrı seçeceğim ve alacağım ve reddedilme hakkımı size karşı kullanacağım çünkü bana hakaret ettiniz.
- Leo Oppenheim , Mezopotamya’dan Mektuplar
Ur kalıntıları arasında bulunan bu tablet 1953’te British Museum tarafından satın alındı.
Tablet 11,6 santimetre (4,6 inç) yüksekliğinde, 5 santimetre (2,0 inç) genişliğinde, 2,6 santimetre (1,0 inç) kalınlığında ve hafif hasarlıdır. Akkad dilinden tercüme edildi.
