Azerbaycan’ın batısındaki rüzgârlı Ceyrançöl bozkırlarında arkeolojik açıdan büyük bir keşif yapıldı: Yaklaşık 3.800 yıl öncesine tarihlenen bir Tunç Çağı savaşçısına ait kurgan (gömü höyüğü) gün yüzüne çıkarıldı. Bu mezarda savaşçının elinde son derece nadir bulunan, dört uçlu bronz bir mızrak ucu yer alıyor.
Bu önemli keşif, Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı ile Azerbaycan Milli İlimler Akademisi (AMEA) Arkeoloji ve Antropoloji Enstitüsü’nün ortak yürüttüğü “Keşikçidağ Bilimsel-Arkeolojik Kazıları ve Yaz Okulu” projesinin beşinci aşaması kapsamında gerçekleştirildi.
Yovşanlıdere Bölgesinde Devasa Kurgan Ortaya Çıktı
Kazılar, Ceyrançöl ovasındaki Yovşanlıdere bölgesinde yer alan devasa bir kurgana odaklandı. 28 metre çapında ve 2 metre yüksekliğindeki bu höyük, 6 metre uzunluğunda, 2 metre genişliğinde ve 3 metre derinliğinde merkezi bir mezar odasını barındırıyor.
Mezar odası üç sembolik bölüme ayrılmış durumda:
- Biri insan iskeleti ve silahlar için,
- Diğeri seramik kaplar için,
- Üçüncüsü ise bilinçli olarak boş bırakılmış. Bu bölümün, antik dönem insanlarının ölüm sonrası yaşama dair inançlarını yansıttığı düşünülüyor.
Keşikçidağ Savaşçısı ve Eşsiz Mızrağı
Mezar içinde bulunan iskelet, yaklaşık 2 metre boyunda uzun yapılı bir erkeğe ait. Ceset yarı bükülmüş pozisyonda gömülmüş. Mezarın en dikkat çekici unsuru ise savaşçının elinde bulunan dört uçlu bronz mızrak ucu. Bu tür bir silah yalnızca Azerbaycan’da değil, tüm Güney Kafkasya bölgesinde son derece nadir görülüyor.
Diğer Mezar Eşyaları Şunlardır:
- Bronz ayak bileği takıları
- Obsidyen (volkanik cam) aletler
- Boncuk parçaları
- Beyaz dolgulu geometrik motiflerle süslenmiş 12 seramik testi
- Keçi, at, sığır ve yaban domuzuna ait pişmiş kemikler (muhtemelen ritüel sunular)
Taşlarda Sembolizm ve Yönetim İzleri
Mezar odasının üst kısmında her biri yaklaşık bir ton ağırlığında 14 büyük kireçtaşı blok yer alıyor. Bunların yanında boğa şeklinde bir taş idol ve yuvarlak bir kireçtaşı mühür bulundu. Bu bulgular, mezarın yalnızca bir defin alanı değil; aynı zamanda mülkiyet, güç ya da ruhani koruma gibi kavramlarla ilişkilendirilebilecek sembolik veya yönetsel işlevler taşıdığını gösteriyor.
Tüm eserler özenle belgelenmiş, kırık veya hassas parçalar kazı sırasında dikkatle restore edilmiştir.
Bilimsel Analizler ve Uluslararası Yayın Planları
Kazı ekibinin başkanı ve AMEA Arkeoloji ve Antropoloji Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Farhad Guliyev’e göre bu alan, Azerbaycan arkeolojisi açısından büyük bir dönüm noktası niteliğinde.
Gelecek dönemde yapılması planlanan bilimsel analizler arasında şunlar bulunuyor:
- Karbon-14 (radyokarbon) tarihleme
- İzotop analizleri
- Metalografi çalışmaları
- Mineralojik testler
Araştırma ekibi şu anda, fotoğraflar, çizimler ve akademik yorumlar içeren kapsamlı bir bilimsel monograf üzerinde çalışıyor. Bu önemli keşfin, uluslararası arkeoloji literatüründe büyük yankı uyandırması bekleniyor.
Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı
Kapak Görseli: Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı
