Uzun zamandır Nubian teknolojisini sadece Homo sapiens’in kullandığı düşünülüyordu. Yapılan yeni araştırma sonuçları Neandertaller ve Homo sapiens’in aynı teknolojiyi kullandığını gösteriyor.
Uzun süredir özel bir koleksiyonda tutulan, 9 yaşındaki Neandertal bir çocuğa ait olan diş yeni analiz edildi. İlişkili arkeolojik topluluğun analizi, Neandertallerin daha önce Homo sapiens ile sınırlı olduğu düşünülen Nubian Levallois teknolojisini kullandığını gösteriyor.
Geçmişteki popülasyonların kanıtlarını barındıran mağara alanlarıyla Levant, insan köken araştırmaları için önemli bir merkezdir. Yüzyılı aşkın süredir, Levant’taki arkeolojik kazılar, hem Neandertallerin hem de Homo sapiens’in yaşadığı manzaraları ortaya çıkaran, insan fosilleri ve taş alet toplulukları üretti ve bu bölgeyi popülasyonlar arasında potansiyel bir karışım zemini haline getirdi. Bu popülasyonların yalnızca taş alet gruplarıyla ayırt edilmesi zordur, ancak bir teknolojinin, yani Nubian Levallois yönteminin yalnızca Homo sapiens tarafından üretildiği iddia edilmektedir.
Scientific Reports’ta yayınlanan yeni bir çalışma da, Max Planck İnsan Tarihi Bilimi Enstitüsü araştırmacıları, Shukbah Mağarası’nın fosil ve arkeolojik kayıtlarını yeniden incelemek için uluslararası ortaklarla bir araya geldi. Bulguları, bilinen en güneydeki Neandertal yelpazesini genişletiyor ve soyu tükenmiş akrabalarımızın daha önce modern insanların alameti farikası olduğu iddia edilen bir teknolojiden yararlandıklarını gösteriyor. Bu çalışma, taş alet asamblajını inceleyen büyük bir karşılaştırmalı çalışma ile birlikte, bölgedeki insan dişinin ayrıntılı olarak ilk kez incelendiğini gösteriyor.
Royal Holloway’in eski başkanı Dr. Jimbob Blinkhorn, “Hominin fosillerinin doğrudan taş alet gruplarıyla ilişkilendirildiği yerler nadirdir ancak hem fosiller hem de aletlerin incelenmesi, Shukbah Mağarası ve daha geniş bölgedeki hominin işgallerini anlamak için kritik önem taşır” dedi.
Shukbah Mağarası ilk olarak 1928 baharında Dorothy Garrod tarafından kazıldı, zengin bir hayvan kemikleri topluluğu ve genellikle iyi belirlenmiş ocaklarda yoğunlaşan Mousterian tarzı taş aletlerden bahsedildi. Ayrıca büyük, benzersiz bir insan azı dişi belirledi. Bununla birlikte, örnek 20. yüzyılın büyük bir bölümünde özel bir koleksiyonda tutuldu ve modern yöntemler kullanılarak karşılaştırmalı çalışmalar yapılması yasaklandı. Dişin yakın zamanda Londra’daki Doğal Tarih Müzesi’nde yeniden tanımlanması, Shukbah koleksiyonları üzerinde yeni ayrıntılı çalışmalara yol açtı.
Université de Bordeaux’dan Dr. Clément Zanolli, “Profesör Garrod, bu dişin ne kadar ayırt edici olduğunu hemen gördü. Dişin boyutunu, şeklini ve hem dış hem de iç 3 boyutlu yapısını inceledik ve bunu Holosen ve Pleistosen Homo sapiens ve Neandertal örnekleriyle karşılaştırdık. Bu, net bir karar almamızı sağladı. Shukbah, Neandertal sıradağlarının şimdiye kadar bilinen en güney ucunu işaret ediyor” dedi.
Homo sapiens ve Neandertaller geniş bir taş alet teknolojisi paketinin kullanımını paylaşsada, son zamanlarda Nubian Levallois teknolojisinin sadece Homo sapiens tarafından kullanıldığı iddia ediliyordu. Tartışma, özellikle fosillerin yokluğunda insan dağılımını izlemek için Nubian Levallois araçlarının kullanıldığı güneybatı Asya’da yapılmıştır.
Blinkhorn, “Shukbah’ın taş alet koleksiyonlarının çizimleri, Nubian Levallois teknolojisinin varlığına işaret ediyordu, bu yüzden koleksiyonları daha fazla araştırmak için yeniden ziyaret ettik. Sonunda, Nubian Levallois yöntemleriyle üretilen daha fazla eser belirledik, Bu, Neandertal fosilleriyle ilk kez doğrudan bağlantılı bulundukları için bu teknoloji ile Homo sapiens arasında basit bir bağlantı kuramayacağımızı gösteriyor” dedi.
Royal Holloway, Londra Üniversitesi’nden Prof Simon Blockley, “Güneybatı Asya, hominin demografi, davranış ve çevresel değişim açısından dinamik bir bölgedir ve Neandertaller ile Homo sapiens arasındaki etkileşimleri incelemek için özellikle önemli olabilir” diye ekliyor. “Bu çalışma, Neandertal popülasyonlarının coğrafi menzilini ve davranışsal esnekliklerini vurguluyor, ancak aynı zamanda belirli homininler ile belirli taş alet teknolojileri arasında doğrudan bağlantı olmadığına dair zamanında bir uyarı notu veriyor.”
Doğa Tarihi Müzesi’nden Profesör Chris Stringer, “Şu ana kadar Afrika’da bir Neandertal varlığına dair doğrudan bir kanıtımız yok! Ancak Kahire’den sadece 400 km uzaklıkta olan Shukbah’ın güneydeki konumu, bize onların zaman zaman Afrika’ya bile dağılmış olabileceklerini hatırlatmalıdır” dedi.
Nubian Levallois tekniği nedir?
Çakmaktaşının modern insana atfedilen yongalama işlemini uyguladıkları ve geliştirdiklerini gösteren Paleolitik dönem teknolojisidir. Paris’in Levallois banliyösünde bulunan çakmaktaşı aletlerden adını almıştır.
Bu çalışmaya dahil olan araştırmacılar arasında Max Planck İnsan Tarihi Bilimi Enstitüsü, Royal Holloway, Londra Üniversitesi, Université de Bordeaux, Max Planck Kimyasal Ekoloji Enstitüsü, Malta Üniversitesi ve Doğa Tarihi Müzesi’nden akademisyenler bulunmaktadır. Bu çalışma, Leverhulme vakfı (RPH-2017-087) tarafından desteklenmiştir.
