İsrailli araştırmacılar Selahaddin Eyyübi’nin önderliğinde kazanılan Hattin savaşı sonuçları için enteresan çıkarımlarda bulundular. İsrailli karıkoca iki arkeoloğun savaşın sonuçları hakkında garip bir teorileri var!
4 Temmuz 1187’de İsrail’deki Haçlı krallığını savunan bir Frank kuvveti (Cermen kavimlerinden birine mensup kimse, Frank; Avrupalı, Frenk.)Selahaddin Eyyübi önderliğindeki Müslüman ordusu tarafından bozguna uğratıldı. Hattin savaşından neredeyse 1000 yıl sonra, İsrailli arkeologlardan oluşan bir ekip, Haçlıların Hattin Muharebesi’ndeki bozgunun arkasında beklenmedik bir faktör olduğunu öne sürüyor!
Aşağı Celile’deki Kudüs Haçlı krallığını mahkum eden kader savaşından yüz binlerce yıl önce, erken ve orta Paleolitik dönemde Hristiyanların yenilgi tohumlarının atıldığını söyleyen iki karıkoca arkeolog Rafi Lewis ve Rona Avissar Lewis,Meir Finkel ile birlikte “Landscapes” adlı dergide bu konuyla ilgili bir makale yayınladılar.
Bu makaleye göre:
İsrail toprakları çok eski zamanlardan beri işgal altında. Afrika’dan gelen Arkaik insanların (Arkaik Homo sapiens, anatomik olarak modern görünüme sahip olan insanın aksine 500.000 yıl önce yaşamış olan Homo cinsinin bazı varyetelerini kapsayan geniş tanımlı bir terimdir.)dünyanın geri kalanına yayıldığı yollardan biriydi.
İsrail’in her yerinde hominin kalıntıları bulunur. Yüzbinlerce yıldan sonra pek fazla iskelet kalmaz, ancak taş aletleri bol miktarda bulunur. Hattin Savaşı’ndan yüzyıllar sonra, William Rae Wilson adlı İskoç bir kaşif 19. yüzyılın başlarında Celile’yi ziyaret etti ve anımsatıcı bir şekilde kara toprağını (milyonlarca yıl önce volkanizmanın sonucu) ve taş yığınlarını tanımladı. Höyüklerin mezar işaretleri olduğunu varsaydı. Ancak daha sonraki keşifler, orada savaş zayiatlarının gömülü olduğuna dair hiçbir kanıt bulamadı.
Şimdi, bu kaya yığınlarının en azından bir kısmının nispeten modern olduğunu ve son bin yılda sadece tarım arazilerindeki kayaları temizleyerek yaratıldığını biliyoruz, çoğu roma dönemine tarihlenen bu kaya yığınının birçoğu Alt ve Orta Paleolitik Çağ’dan çakmaktaşı çıkarma ve yontma atığı yani “atık yığınları” olarak tanımlandı.
Çakmaktaşı için uzun süreli taş ocaklarından getirilen taş alet imalatının çakmaktaşı döküntüsü olan kireçtaşı atık yığınlarıdır.
Tel Aviv Üniversitesi profesörleri Avi Gopher ve Ran Barkai, 2011’de kazıklarda, arkeologların muhtemelen kayadaki doğal çatlakları genişletmek için kullanılmış bazalt takozlar da bulduklarını söyledi, eklediler.
Arkeologlar, çakmaktaşı yığınlarının manzaraya insani çevre düzenlemesi gibi yaygın insan müdahalesinin en eski örneği olduğunu söylüyor.
Barkai, Gopher ve Erez Ben-Yosef’in gözetimindeki doktora araştırmasında Finkel, kuzeydoğu İsrail boyunca bir “şerit” olarak görünen jeolojik bir görüntünün, tarih öncesi çağlarda pratikte bir “çakmaktaşı deposu” olduğunu gösterdi. Finkel ve meslektaşları, çakmaktaşının jeokimyasal parmak izine dayanarak, bu “endüstriyel alanların” varlığını belirlediler.
Kuyruk yığınları, büyük ölçüde el baltaları, büyük yongalar ve Levallois tipi çekirdekler gibi içlerinde bulunan aletlerin türüne dayanılarak erken ve orta Paleolitik’e tarihlendi. (Bu “endüstriyel alanlardan” biri olan Dishon’da, arkeologların daha sonraki zamanlardan kalan atık yığınlarını belirlediklerini de eklemektedir: taş aletler ancak Kalkolitik dönemden sonra modası geçecektir. Metalurjinin ortaya çıkışı, pratik üretmek için çok uzun zaman alacaktır. basit hanelerin karşılayabileceği şekilde uygulanır.)
Selahaddin Eyyübi’yle bağlantı
Selahaddin Eyyubi ile Frenkler arasında son kader çatışması, küllenmiş çift konili yanardağın batısındaki Hattin Ovası’nda meydana geldi (bu yüzden “Hattin Boynuzları” olarak biliniyor).
Bu savaş sırasında bölge, batıda Nasıra’dan doğuda Celile Denizi’ne kadar uzanan Roma dönemi tarlaları sisteminin parçası haline gelmişti. O zamandan günümüze sınır duvarları ve teraslar görülebilir.
Hayfa Üniversitesi tarafından yürütülen çalışmalarda Roma dönemine yakışır şekilde, tarlaların sınırları ile koordineli olarak inşa edilmiş planlı bir taş döşeli yol sistemi de bulunduğu kanıtlandı. Çanak çömlek kanıtları, ikinci yüzyılda birlikte inşa edilen tarlaların ve yolların ızgara şeklini göstermektedir.
Yazarlar, Roma eskrim çalışmalarının tarih öncesi çakmaktaşı kuyruk yığınları üzerine kurulduğunu iddia ediyor. “Konu peyzaj planlaması olduğunda, Romalı mühendisler genellikle peyzajlarda önceden var olan öğeleri kullandılar” diye yazıyorlar. Örneğin, Romalılar da İsrail’in merkezinde tarım için yüzlerce yıl önce inşa edilmiş eski teraslara dayalı teraslar inşa ederek aynısını yaptılar.
Romalılar tarafından tarih öncesi kaya yığınlarına dayalı olarak manipüle edilen bu manzara savaşı nasıl etkiledi?
Yazarlar, Franklı savaşçıların manevralarını kısıtladığını iddia ediyor. Selahaddin’in önderliğindeki Müslüman ordusunun, üç tarafı doğal ve insan yapımı engellerle çevrili Hattin Ovası’na düşmanını tuzağa düşürmesini sağladı.
“Hattin Ovası, kuzeydeki dik yamaçlar ve doğudaki Hattin yanardağı nedeniyle kapalı bir alandı. Geç Tunç Çağı (MÖ 14. yüzyıl) ve Demir Çağı (10. yüzyıldan M.Ö. MÖ sekizinci yüzyıl) güneydeki tarla sistemi adeta taş duvarlardan ve teraslardan oluşan bir balık ağına benziyordu” diyor arkeologlar.
Hattin Ovası’nda Ne Oldu?
Arkeologlar makalelerinde, 3 Temmuz 1187’de başlayan şiddetli sıcak bir gün olan vahşi savaşı hatırlatıyorlar. Frenk kuvvetleri, Selahaddin’in önceki gün ele geçirdiği Tzipori (Sepphoris) baharında kamptan doğuya doğru Tiberya’ya doğru yola çıktı. Hristiyan ve Müslüman güçler Turan vadisinde bir araya geldi ve çatıştı. Franklar arka korumalarını kaybetti.
Franklar daha sonra o geceyi Maskana köyünde geçirdiler – burada kendilerini gece boyunca çatışırken bulmuşlardı. 4 Temmuz şafak vakti, ileriye doğru yürüdüler.
Frankların nereye gittiği konusunda bir tartışma var, Tiberias’a mı yoksa Hattin yaylarına doğru mu gittiler? Hava kesinlikle sıcaktı ve askerler yorgun ve susamış olacaktı. Her halükarda, bugün kabaca Kibbutz Lavi’nin bulunduğu yerde, ana yoldan Tiberya’ya yöneldiler ve öğle vakti yanan güneşin altında Hattin Ovası’na girdiler. Ve orada onlar sonlarıyla karşılaştılar. Birçoğu öldü. Kral, Guy of Lüzinyan ve bir dizi soylu esir alındı ve daha sonra onlar için fidye ödendi. Haçlı ordusu ciddi bir yenilgi aldı. Yakalanan alt rütbeli askerler köleleştirildi.
Eğitimsiz bir göz, Hattin Ovasını yürüyenler için güçlük ve engel teşkil etmiyor gibi görür. Arkeologlar ise durumun böyle olmadığını iddia ediyor. Volkanın yarattığı topografik zorluklar ve savaştan binlerce yıl önce gelen duvarlar göz önüne alındığında, Haçlı kuvvetleri doğuya doğru Tiberias’a doğru ilerlerken yanardağı atlamak zorunda kaldılar, tarla duvarları, teraslar ve kaya yığınlarıyla çevrili Roma yolu boyunca yürüyorlardı.
Arkeologlar, bu özelliklerin ortalama yüksekliğinin 1,4 metre olduğunu söylüyor – atlar üzerindeki bir grup zırhlı adam için büyük bir engel teşkil ettiklerinden bahsediyorlar.
Arkeologlar, Frenk savaş yönteminin atlı şövalye gruplarının koordineli saldırılarına bağlı olduğunu açıkladı. Atlılar hücum ederken kendilerini ve atlarını oklardan koruyan bir piyade askerleri çemberini kırarlardı. Saldırının etkinliği, düşmanın üzerine düşen atlı avcıların miktarına bağlıydı; ne kadar çok at birbirine bağlanırsa sonuç o kadar iyi olurdu.
Ancak Hattin’de hareket gerçekten kısıtlanmıştı: Frenk şövalyeleri yanardağı geçebilmek için tek sıra halinde geçmek zorundaydılar, bu da onları dar yollarının tıkanmasına ve pusuya yatkın hale getirdi.
Tarih öncesi çakmaktaşı çıkarma ve yontma kuyruk yığınları Romalılardan önce olduğundan ve Roma yollarının ve tarla sisteminin dayandığı temel olduğundan, Lewis, Avissar Lewis ve Finkel, bu yığınların Haçlıların Hattin Savaşı’ndaki yenilgisi için önemli olduğunu iddia ediyorlar.
Belki de Frenk liderliği, fiyaskodan kısmen sorumluydu, ancak Müslüman güçlerin Frenk güçlerini manipüle etmesini sağlayan ve onların pınarlarına yönelik hareketlerini engelleyen manzara – türümüzün toprağa ayak basmasından önceki bir miras olan homininlerin buradaki çalışmalarından kaynaklıydı.
Kuzeyde Arbel Vadisi’ne inen dik yamaçlar, doğuda onu çevreleyen taş duvarlı volkan ve güneyde tarla sistemi ile çevrili Hattin Ovası bir tuzağa dönüştü. Ve böylece Kudüs Krallığı, kısmen ilk insanların taş yontma atıklarından büyük yığınlar oluşturması sayesinde sonsuza dek yok oldu.
Bizim kanımızca araştırmacılar yenilginin acısını Homininler’den çıkarmak istiyor gibi… Netice de bu savaştan önce haçlıların bölgede 87 yıldır hükümdar oldukları düşünüldüğünde, burada ki bu dez avantajı bilmemeleri gerçekten şaşırtıcı!
https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-how-hominins-predating-humankind-doomed-the-crusaders-at-the-battle-of-hattin-1.9265604 sitesinden çeviri yapılmıştır.
