Anadolu’nun ilk yerleşim yerlerinden birisi olan Konya’nın Meram ilçesine bağlı Çatalhöyük Neolitik yerleşiminde cinsiyeti belli olmayan insan figürlü heykelcik bulundu.
Şimdiye kadar ana tanrıça heykelciği olarak tanımlanan buluntu ile bilinen Çatalhöyük’te cinsiyeti belli olmayan, 5 santimetre boyunda, geriye yaslanmış insan figürlü prizmatik formlu heykelcik ortaya çıkarıldı.
Çatalhöyük kazı başkanlığını yapan Anadolu Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Umut Türkcan, AA muhabirine, kazılarda ikinci sezonu, yazın ortaya çıkarılan yeni mahalle ve sokak gibi önemli bulgularla kapattıklarını söyledi.
En son 2016’daki kazılarda güney höyüğünde mermer kadın heykelcikleri bulunduğunu anlatan Türkcan, şöyle konuştu:
“Bunlar bilinse de tabii her zaman çıkmıyor Çatalhöyük’ten. Bu sene ‘Kuzey Teras’ adı verilen yeni açtığımız büyük bir alan oldu. Bu alanda yapılan kazılarda, içi molozla doldurulmuş ve tabanında yanık izleri belirgin olan ‘Mekan 66’nın içinde yine depo olarak kullanılan kısımları kazarken, bir sıvalı duvarın dibinde sürpriz olarak mermerden bir insan heykelciği ele geçti. Hatta bu, bir obsidyen ok ucu ve tam olarak anlayamadığımız, kireçten yapılmış bir topağın yanına yerleştirilmiş şekilde bulundu. Diğer benzeri buluntular gibi, yine terk edilen, gömülen yapılarda adak şeklinde bir obsidyen aletle bulunma şeklini tekrar eden bir örnek olduğunu söyleyebiliriz.”
Heykelcikte herhangi bir cinsiyet belirtisi olmadığını dile getiren Türkcan, şunları kaydetti:
“Bu örneğimiz, benzerleri geçmişte kazılarda ele geçen, erkek olarak tanımlanmış, geriye doğru hafifçe yaslanan ve bir hayvan üzerinde düşünülen heykelcikleri anımsatmaktadır. Çatalhöyük dendiğinde hep kadın temsilinin olduğu, kadın bereketiyle ilişkilendirilen bir merkez olduğu düşünülmektedir. Bir yandan da sakallı, sakalları olmasa bile erkek olduklarını gördüğümüz örnekler vardı.
Bu senenin buluntusu olan mermer heykelciğimizin kafasının biçimlendirme unsurları, klasik Çatalhöyük’tekilerden biraz farklı. Kafasının, uzatılmış ve yine gövdesinin uzantısında üçgen bir başla betimlendiği görülüyor. Heykelcikte boyun kısmında, keski izlerinin bile göze çarptığı çok ince işleme detayları görünüyor.”
“Çatalhöyük, daha da büyük sürprizlere açık”
Türkcan, buluntuların Türk arkeologlardan oluşan alan ekibi tarafından gün yüzüne çıkarıldığını hatırlatarak, “Biz daha çok bilimsel bulgular için çalıştığımızı düşünsek de arkeolojinin güzelliği bu, bazen sürprizlerle karşılaşabiliyorsunuz. Çatalhöyük’te daha da büyük sürprizlere açıksınız. O yüzden bu tür özel buluntular bizi mutlaka daha fazla motive ediyor.” ifadelerini kullandı.
Kaynak: AA
