Bilim insanları ilk atalarımızın yaratıcılığına dair dikkat çekici bir bakış açısı sunan son araştırma ile insanların 22.000 yıl önce, şu anda New Mexico’da bulunan White Sands Milli Parkı’nda ilkel ama etkili bir ulaşım aracı geliştirmiş olabileceğini ortaya koyuyor.
Antik ayak izlerinin yanında belirgin sürtünme izlerinin keşfi, ağır yüklerin taşınmasını kolaylaştırmak için iki direkten yapılmış ilkel bir taşıma aracı olan travois’in kullanıldığını düşündürmektedir. Bu çığır açan bulgu, yalnızca insan yapımı taşımacılığın en eski örneklerinden birini vurgulamakla kalmayıp aynı zamanda tekerleğin icadından da önceye dayanmakta olup, Kuzey Amerika’daki ilk yerleşimcilerin teknolojik ilerlemelerine dair derin içgörüler sunmaktadır .
Bournemouth Üniversitesi’nden bir ekip tarafından yürütülen bu araştırma, insan yenilikçiliği ve adaptasyonunun hikayesinde büyüleyici bir bölümü ortaya çıkarıyor.
Bournemouth Üniversitesi’nden Profesör Matthew Bennett tarafından yönetilen ve Quaternary Science Advances’da yayınlanan çalışma, parkta bulunan bir dizi paralel ve tek çizgi sürüklenme izini titizlikle belgeliyor. Kurutulmuş çamurda korunan ve tortuyla katmanlanan bu izlerin, birbirine bağlanmış iki ahşap direkten yapılmış basit bir taşıma aracı olan travois tarafından oluşturulduğuna inanılıyor.
Tarihsel olarak, Kuzey Amerika’daki yerli gruplar yükleri taşımak için travois kullanıyordu ve bu son keşif, bu yenilikçi teknolojinin daha önce tahmin edilenden binlerce yıl önce var olabileceğini gösteriyor.
Profesör Matthew Bennett, erken insanların dünya çapındaki göçleri sırasında eşyalarını taşımak için muhtemelen bir tür ulaşım aracı kullandığını belirtti; ancak ahşap araçlara dair kanıtlar zamanla bozuldu. Keşfedilen sürükleme izlerinin, bu ataların tekerlekli araçların icadından önce ağır ve hacimli yükleri nasıl taşımayı başardıklarını gösteren ilk gösterge olduğunu vurguladı.
Bu çalışmada ortaya çıkarılan izler, kurumuş çamurda korunmuş ve tortuyla örtülmüş olarak iki ila elli metre arasında değişen uzunluklardadır. İnsan ayak izlerine yakınlıkları, travoislerin hayvanlardan ziyade insanlar tarafından çekildiğini göstermektedir. Özellikle, izleri çevreleyen ayak izlerinin çoğu çocuklara ait gibi görünmektedir ve bu da araştırma ekibini, çocuk gruplarının yükleri çekerken yetişkinlerin hemen arkasından takip ettiğine veya yanlarında yürüdüğüne inandırmaktadır.
Bulgularını doğrulamak için araştırma ekibi, travois’lerin kopyalarını yaptı ve bunları İngiltere’nin Dorset kentindeki çamur düzlüklerinde ve ABD’nin Maine kıyılarında sürükleyerek testler yürüttü. Sonuçlar, bu deneyler sırasında oluşturulan çamur izlerinin White Sands’te bulunan fosilleşmiş sürükleme izlerine çok benzediğini ortaya koydu.
Çalışmanın ortak yazarlarından ve Bournemouth Üniversitesi’nde paleontolog olan Dr. Sally Reynolds, bu keşiflerin önemini vurgulayarak, “White Sands’teki her bulgu, Amerika’ya yerleşen ilk insanların hayatlarına dair anlayışımızı geliştiriyor. Bu bireyler Kuzey Amerika’ya ilk göç edenlerdi ve hareket yöntemlerine dair içgörüler edinmek, hikayelerini doğru bir şekilde anlatmak için çok önemlidir” dedi.
Travois’in keşfi, insanların Kuzey Amerika’ya daha önce düşünülenden çok daha erken gelmiş olabileceğini ima ediyor. White Sands’teki önceki çalışmalar, 23.000 yıl öncesine dayanan insan ayak izlerini ortaya çıkardı ve Amerika’daki insan yerleşiminin zaman çizelgesini binlerce yıl geriye çekti. Bu, insanların kıtaya ilk kez yaklaşık 15.000 yıl önce girdiğine dair uzun süredir kabul gören düşünceye meydan okuyor.
Bazı uzmanlar bu bulguların kesin tarihlemesini tartışmaya devam ederken, erken ulaşım teknolojisini destekleyen kanıtlar ikna edicidir. Profesör Bennett, White Sands Milli Parkı’ndaki çeşitli alanlarda travois izlerinin varlığının, tarih öncesi popülasyonların bu ulaşım yöntemini yaygın olarak kullandığını gösterdiğini belirtti.
Bu çığır açan araştırma, yalnızca ilk insanların yenilikçi ulaşım yöntemlerine ışık tutmakla kalmıyor, aynı zamanda göç kalıplarına ilişkin anlayışımızı da derinleştiriyor ve sonuç olarak Amerika’daki ilk yerleşimcilerin anlatısını zenginleştiriyor.
The journal Quaternary Science Advances.
Kapak fotoğrafı: Reconstruction by Gabriel Ugueto. Credit: Bournemouth University
