Manisa’nın Yunusemre ilçesindeki Yuntdağı bölgesinde yer alan Aigai Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda, Yunan mitolojisinin tarım ve bereket tanrıçası Demeter’e adandığı belirlenen tapınak gün yüzüne çıkarılıyor.
Kazılar, Manisa Celal Bayar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Yusuf Sezgin başkanlığında sürdürülüyor.
MÖ 8. yüzyıla kadar uzanan geçmişiyle Aiol halkının Batı Anadolu’da kurduğu 12 kentten biri olan Aigai, bugüne kadar Athena ve Apollon’a adanmış tapınaklarıyla biliniyordu. Bu sezon ise Helenistik Dönem’e tarihlenen ve Demeter’e adandığı 1886’da keşfedilen bir yazıtla bilinen gizemli tapınak, kazıların odağında.
Kayalıkların Kıyısında Gizemli Tapınak
Prof. Dr. Sezgin, AA’ya yaptığı açıklamada, çalışmaları tiyatronun yaklaşık 30 metre batısında, kayalıkların kenarında ve surların dibinde yürüttüklerini belirterek şunları söyledi:
“Bu yıl antik şehir için özel bir alanda, daha önce kazısı yapılmamış noktada araştırma yürütüyoruz. Helenistik Dönem’e tarihlenen ve iki küçük odadan oluşan yapının, 1886’da Aigai’ye gelen Alman araştırmacıların bulduğu yazıta göre tanrıça Demeter’e adandığı biliniyor.”
Sezgin, Demeter’in antik dönemde bolluk ve bereketin sembolü olduğunu hatırlatarak, Aigai gibi kıraç bir coğrafyada yaşayan halkın tarımsal alanlarının sınırlı olması nedeniyle bu tanrıçaya özel önem verdiğini vurguladı.
Binlerce Minyatür Hydria Ortaya Çıktı
Kazı alanında yaklaşık 50 metrekarelik iki odalı yapıda yürütülen çalışmalarda tanrıçaya adanmış bin civarında minyatür hydria (su kabı) bulundu. Prof. Dr. Sezgin, bu buluntuların ritüel anlamına dikkat çekerek şunları ifade etti:
“Su, burada bolluğu ve bereketi simgeliyor. Tarımın en temel ihtiyacı olduğu için çok değerliydi. Bu nedenle tanrıçaya, büyük ihtimalle doğal kaynaklardan alınan suları minyatür kaplarla dökerek hediye ediyorlar veya adak olarak bırakıyorlardı.”
Tapınağın 1960’lı yıllarda defineciler tarafından tahrip edildiğini belirten Sezgin, buna rağmen çok sayıda adak eşyasının günümüze ulaştığını aktardı.
Aigai’nin Pagan Mirası
Bugüne kadar Athena ve Apollon tapınaklarıyla bilinen Aigai, şimdi de Demeter’e adanmış bu kutsal alanla pagan inanç dünyasına dair önemli veriler sunuyor. Prof. Dr. Sezgin, “Bu buluntular, Aigai halkının tarım ve bereket tanrıçasına gösterdiği saygının somut kanıtıdır” dedi.
