Avusturya Bilimler Akademisi’nden bir araştırmacı, MS 3. yüzyılda Süryanice yazılmış ve MS 6. yüzyılda kopyalanmış İncil’e ait küçük bir el yazması parçasını ultraviyole fotoğrafçılığı yardımıyla keşfetti.
Eser, Vatikan Kütüphanesi’nde bulunuyor.
Yaklaşık 1.300 yıl önce Filistin’deki bir kâtip, Süryanice bir metinle yazılmış bir İncil kitabını aldı ve sildi. Parşömen Orta Çağ’da çölde kıttı, bu yüzden el yazmaları sık sık silindi ve yeniden kullanıldı. Avusturya Bilimler Akademisi‘nden (OeAW) bir ortaçağcı, palimpsest olarak adlandırılan bu katmanlı el yazması üzerindeki kayıp kelimeleri tekrar okunaklı hale getirebildi: Grigory Kessel, İncil’in en eski çevirilerinden birini keşfetti.
Çeviri, 3. yüzyılda yazılan ve 6. yüzyılda kopyalanan bu el yazmasının hayatta kalan tek sayfalarında görüldü.
“Süryani Hıristiyanlığı geleneği, Eski ve Yeni Ahit’in birkaç çevirisini biliyor” diyor Orta Çağ uzmanı Grigory Kessel.
Yakın zamana kadar, İncillerin Eski Süryanice çevirisini içeren sadece iki el yazması biliniyordu. Bunlardan biri şu anda Londra’daki İngiliz Kütüphanesi’nde tutulurken, bir diğeri Sina Dağı’ndaki St. Catherine Manastırı’nda palimpsest olarak keşfedildi. Üçüncü el yazmasından parçalar yakın zamanda “Sina Palimpsests Projesi” sırasında tespit edildi.
Şimdi dördüncü metinsel tanık olarak kabul edilebilecek küçük el yazması parçası, Grigory Kessel tarafından Vatikan Kütüphanesi el yazmasında metnin üçüncü katmanı, yani çift palimpsest olarak ultraviyole fotoğraf kullanılarak tanımlanmıştır. Fragman, şimdiye kadar Eski Süryanice versiyonu kanıtlayan dördüncü el yazmasının bilinen tek kalıntısıdır ve İncillerin metinsel aktarımının tarihinin çok erken evresine eşsiz bir geçit sunmaktadır. Örneğin, Matta bölüm 12’nin orijinal Yunancası iken, 1. ayet şöyle der: “O sırada İsa Şabat’ta tahıl tarlalarından geçti; ve öğrencileri acıktılar ve tahıl başlarını toplayıp yemeye başladılar” diyor Süryanice çeviri: “[…] tahıl başlarını toplamaya, ellerine sürmeye ve yemeye başladı.”
Codex Sinaiticus’tan önce Süryanice çeviri
OeAW’deki Orta Çağ Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Claudia Rapp, “Grigory Kessel, eski Süryani metinleri ve senaryo özellikleri hakkındaki derin bilgisi sayesinde büyük bir keşif yaptı” diyor. Süryanice çeviri, Codex Sinaiticus da dahil olmak üzere hayatta kalan en eski Yunan el yazmalarından en az bir yüzyıl önce yazılmıştır.
Claudia Rapp, “Bu keşif, Orta Çağ el yazmalarıyla uğraşırken modern dijital teknolojiler ve temel araştırmalar arasındaki etkileşimin ne kadar üretken ve önemli olabileceğini kanıtlıyor” diyor.
Kapak fotoğrafı Vatikan Kütüphanesi
