Paranthropus robustos soyu tükenmiş insan türlerinden bir tanesidir. Bu türün erkeklerinin dişilerden önemli ölçüde büyük olduğu düşünülmekteydi. Günümüz primatlarından orangutanlar, goriller ve babunlar da görülen boyut farklılıklarına çok benzeyen bir durumdur.
Güney Afrika’daki yeni bir fosil keşfi, P.robustus’un yaklaşık 2 milyon yıl önce yerel bir iklim değişikliği döneminde hızla evrimleştiğini ve bunun daha önce cinsiyete atfedilen anotomik değişikliklere yol açtığını gösteriyor.
Washington Üniversitesi’ndeki antropologların da dahil olduğu uluslararası bir araştırma ekibi , 9 Kasım’da Nature Ecology & Evolution dergisinde Johannesburg’un kuzeybatısındaki fosil zengini Drimolen mağara sistemindeki keşiflerini bildirdiler.
Washington Üniversitesi Sanat ve Bilim Biyolojik Antropoloji profesörü David Strait, “Bu, fosil kayıtlarında belgelenmesi zor olabilecek türden bir fenomendir, özellikle de erken insan evrimi açısından,” dedi.
Mağara oldukça iyi korunmuş durumdaki fosil Samantha Good isimli bir öğrenci tarafından keşfedildi.
Araştırmacılar, Güney Afrika’da P. robustus’un ortaya çıkışının, biraz daha ilkel bir erken insan olan Australopithecus’un ortadan kalkmasıyla ve modern insanların ait olduğu cins olan Homo’nun erken temsilcilerinin bölgesinde ortaya çıkmasıyla kabaca aynı zamana denk geldiğini zaten biliyorlardı. Bu geçiş çok hızlı, belki de on binlerce yıl içinde gerçekleşti.
Strait, ” Çalışma hipotezi, Australopithecus popülasyonlarında iklim değişikliğinin sonunda ölümlerine yol açan stres yarattığı, ancak çevresel koşulların bölgeye başka yerlerden dağılmış olabilecek Homo ve Paranthropus için daha elverişli olduğu şeklindeydi” dedi. “Artık çevresel koşulların Paranthropus için de muhtemelen stresli olduğunu ve hayatta kalmak için uyum sağlamaları gerektiğini görüyoruz.”
DNH 155 olarak tanımlanan Drimolen’de keşfedilen yeni örnek açıkça bir erkek, ancak daha önce yakınlardaki Swartkrans bölgesinde keşfedilen diğer P. robustus’tan önemli yönlerden farklı – bu türe ait fosillerin çoğunun bulunduğu yer.
Bir tür içindeki evrimin fosil kayıtlarında görülmesi zor olabilir. Değişiklikler çok az olabilir ve fosil kayıtları herkesin bildiği gibi çoğu zaman eksiktir.
Genellikle, fosil kayıtları, türlerin veya tür gruplarının fosil kayıtlarında görünmesi veya neslinin tükenmesi gibi daha büyük ölçekli kalıpları ortaya çıkarır. Dolayısıyla bu Drimolen keşfi, erken insan evrimine nadiren görülen bir pencere sunuyor.
Yeni örnek, Drimolen’de daha önce keşfedilmiş olan DNH 7 olarak bilinen ve dişi olduğu varsayılan üyesinden daha büyük, ancak Swartkrans’ın erkeklerinden ölçülebilir derecede daha küçük.
La Trobe Üniversitesi’nde bir doktora öğrencisi olan Jesse Martin “Son çalışmalarımız, Drimolen’in Swartkrallardan yaklaşık 200.000 yıl önce olduğunu gösterdi, bu yüzden P. robustus’un zaman içinde evrimleştiğine inanıyoruz, Drimolen erken bir nüfusu ve Swartkranlar daha sonraki, daha anatomik olarak türetilmiş bir nüfusu temsil ediyor.” dedi.
Martin, “Fosil kayıtları, türler arasındaki evrimsel ilişkilerin yeniden kurulmasına yardımcı olmak için kullanılabilir ve bu model, belirli grupların evrimini şekillendiren süreçler hakkında her türlü iç görü sağlayabilir,” dedi. “Ancak P. robustus örneğinde, aynı coğrafi bölgeden alınan, ancak biraz farklı zamanların ince anatomik farklılıklar sergileyen ayrı örneklerini görebiliriz ve bu, bir tür içindeki değişimle tutarlıdır.”
Çalışmanın diğer yazarı La Trobe Üniversitesi’nden Angeline Leece, “Bir soy içindeki evrimsel değişimi belgeleyebilmek çok önemli” dedi. “Evrimsel süreçler hakkında çok odaklı sorular sormamızı sağlıyor. Örneğin, artık türlerde diş boyutunun zamanla değiştiğini biliyoruz, bu da neden sorusunu akla getiriyor. Çevresel değişikliklerin bu popülasyonları yiyecek stresi altına soktuğuna inanmak için nedenler var. Bu olasılığı test etmemize izin verecek gelecekteki araştırmalara işaret ediyor. ”
Güney Afrika’da bu dönemde hızlı ama önemli iklim değişikliğinin kanıtı çeşitli kaynaklardan geliyor. Kritik olarak, fosiller, ormanlık alan veya çalılık ortamlarla ilişkili bazı memelilerin neslinin tükendiğini veya daha az yaygınlaştığını gösterirken, daha kuru, daha açık ortamlar ilk kez yerel olarak ortaya çıktı.
Strait, “P. robustus, kafatasında, çenelerinde ve dişlerinde çok sert veya çok sert gıdalardan oluşan bir diyet yemeye adapte edildiğini gösteren bir dizi özelliğe sahip olmasıyla dikkat çekiyor.” Dedi. “Bu adaptasyonların, ortamın daha soğuk ve kuru hale gelip yerel bitki örtüsünde değişikliklere yol açması nedeniyle yenmesi mekanik olarak zor olan yiyecekler üzerinde hayatta kalmasına izin verdiğini düşünüyoruz.
Ancak Drimolen’den alınan örnekler, daha sonra Swartkrans’tan gelen P. robustus popülasyonu kadar güçlü bir şekilde ısırıp çiğnemelerini engelleyecek şekilde çiğneme kaslarının konumlandırıldığını gösteren iskelet özellikleri sergiliyor” dedi. “200.000 yıl boyunca, kuru bir iklim muhtemelen türlerde daha verimli ve güçlü bir besleme aygıtının evrimini destekleyen doğal seçime yol açtı.”
Leece, P. robustus’un, ekibin 2015 yılında aynı Drimolen bölgesinde keşfettiği bir bebek H. erectus kafatası tarafından belgelendiği gibi, doğrudan atamız Homo erectus ile aşağı yukarı aynı zamanda ortaya çıkmasının dikkate değer olduğunu söyledi .
Leece, “Oldukça farklı olan bu iki tür, nispeten büyük beyinleri ve küçük dişleriyle H. erectus ve nispeten büyük dişleri ve küçük beyinleriyle P. robustus farklı evrimsel deneyleri temsil ediyor” dedi. “Sonunda galip gelen soy bizken, fosil kayıtları, P. robustus’un iki milyon yıl önceki manzarada H. erectus’tan çok daha yaygın olduğunu gösteriyor.”
Geçtiğimiz çeyrek yüzyılda çok sayıda insan fosili türü keşfedildi ve bu yeni tür tanımlamalarının çoğu, küçük coğrafi bölgelerdeki ve dar zaman aralıklarındaki yalnızca bir veya birkaç alandaki az sayıdaki fosile dayanıyor.
Strait, “Paleoantropolojinin, anatomideki varyasyonu birden fazla türün varlığının kanıtı olarak yorumlama konusunda biraz daha kritik olması gerektiğini düşünüyoruz” dedi. “Fosil örneklerinin yaşlarına bağlı olarak, kemik anatomisindeki farklılıklar, birden fazla türe ait kanıtlardan ziyade soylar içindeki değişiklikleri temsil edebilir .”
Johannesburg Üniversitesi’nden Proje Eş Direktörü Stephanie Baker, “Drimolen, mevcut ekibin bütünsel kazı ve saha sonrası analize olan bağlılığının bir kanıtı olan, erken hominin keşifleri için hızla bir sıcak nokta haline geliyor. DNH 155 kafatası, bilim tarafından bilinen en iyi korunmuş P. robustus örnekleri. Bu, dikkatli, ince ölçekli araştırmaların uzak atalarımız hakkında bize neler söyleyebileceğinin bir örneğidir. ” dedi.
Kaynak: Drimolen cranium DNH 155 documents microevolution in an early hominin species, Nature Ecology & Evolution (2020). DOI: 10.1038/s41559-020-01319-6 , www.nature.com/articles/s41559-020-01319-6
