16 June 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Göbeklitepe Sadece Tapınak Değildi

Avcı-toplayıcı kültür sonrası ilk yerleşim yeri uzun yıllar Çatalhöyük yerleşimi kabul edildi. Fakat, 1995 yılında Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden arkeolog Klaus Schmidt ve Şanlıurfa Müzesi’nin katılımı ile başlayan Göbeklitepe kazıları ilk yerleşimi M.Ö. 10.000 li yıllara geri çekti.

Arkeolog Klaus Schmidt’in başkanlığında yürütülen kazılarda ortaya çıkarılan T tipi kaya yapılar ve onların üzerinde yer alan çoğu yılan, akrep, tilki ve diğer hayvanların oymalarına sahip büyük taş sütunlar, buranın en eski tapınak olması yönünde düşünceye yöneltmiştir. Çoğu bilim insanı tarafından hala bu düşünce üzerinde durulmaktadır. Ancak, Toronto Üniversitesi’nden Ted Banning, Schmidt’in bazı iddialarına karşı alternatif bir yorum sundu.

Ted Banning’e göre, Göbeklitepe sadece bir tapınak alanı değil, konut alanı yani yerleşim alanı olduğu yönünde bir sav ortaya attı.

heritagedaily.com’da yer alan makale de Banning, “Çakmaktaşı ve yemek hazırlama gibi bölgedeki günlük faaliyetler için artan arkeolojik kanıtları özetliyor. Bu kanıtın varlığı, sitenin mesken işgalinden yoksun olmadığını, ancak muhtemelen oldukça büyük bir nüfusa sahip olduğunu gösteriyor” dedi.

Banning, nüfusun sözde tapınakların kendisinde barındırılmış olabileceğini iddia etmeye devam ediyor. Dekoratif sütunların veya büyük inşaat çabalarının varlığının, binaların konut alanı olamayacağı anlamına geldiği fikrine katılmıyor.

Toronto Üniversitesi’nden Ted Banning’e göre, Türkiye’de bulunan ve dünyanın en eski tapınak olarak kabul edilen antik tapınak kompleksi Göbekli Tepe, aslında sadece tapınak alanı değil, antik konutlar da bulunuyordu.

“Sanatın ve hatta ‘anıtsal’ sanatın yalnızca özel tapınaklarla veya diğer evsel olmayan alanlarla ilişkilendirilmesi gerektiği varsayımı da incelemeye dayanamaz. Ataların başarılarını anmak, bir soyun tarihini veya bir şefin cömertliğini tanıtmak için, evsel yapıların ve alanların dekorasyonuna önemli yatırımlar yapıldığına dair bol miktarda etnografik kanıt vardır; veya inisiyasyonları ve diğer ev temelli ritüelleri de değerlendirmek lazım diyen Banning şu bilgileri paylaştı.

“Türkiye’deki bir başka arkeolojik alan olan Çatalhöyük’teki duvar resimleri gibi, Neolitik dönemden ev sanatına dair arkeolojik kanıtların da mevcut. Sözde tapınakların, “etkileyici ev direkleri ve totem direkleriyle Kuzey Amerika’nın Kuzeybatı Kıyısı’nın büyük tahta evlerine bazı açılardan benzeyen” büyük ortak evler olabileceğini düşünüyoruz. Öyleyse, Fransız antropolog Claude Lévi-Strauss’un “ev toplulukları” olarak adlandırdığı şeyin son derece erken bir örneğini sağlayabilecek oldukça büyük haneleri barındıracaklardı. Bu tür toplumlar genellikle rekabetçi sergileme için ev yapılarını, ritüellerin yerlerini ve sosyal birimlerin açık sembollerini kullanır.

Sahada daha fazla kazı yapılmasının sonuçta bu binaların nasıl kullanıldığına daha fazla ışık tutacaktır. Bu arada, araştırmacıların Göbekli’deki ve başka yerlerdeki yapılarda sanat veya dekorasyonun varlığının yalnızca dini bir yapıyı ifade ettiğini otomatik olarak varsaymayacaklarını umuyorum.

“Muhtemelen … bu binalardan bazıları, muhtemelen bayramlar, cenaze törenleri, sihir ve inisiyasyonlar da dahil olmak üzere çeşitli ritüellerin mekanıydı” diye yazıyor. “Yine de, Göbekli Tepe’deki binalar kadar etkileyici olsalar bile, bunların aynı zamanda insanların evi olmadığını varsaymak için genel olarak a priori bir neden yok.”

Banner
Benzer Yazılar

Viking Ailesi Yeni DNA Teknolojisi Kullanılarak Tanımlandı

11 Haziran 2021

11 Haziran 2021

Araştırmacılar, yeni DNA teknolojisi sayesinde Danimarka ve İngiltere’de keşfedilen iki Viking kalıntısı arasındaki bağlantıyı doğrulayabildiler. Araştırmacılar, biri 2005 yılında Otterup,...

Shakespeare’in Evinde Günlük Yaşamdan Kalıntılar Sanal Sergide Görülebilecek

15 Aralık 2020

15 Aralık 2020

Shakespeare Birthplace Trust vakfı ile işbirliği içinde Staffordshire Üniversitesi Arkeoloji Merkezi tarafından küratörlüğünü yapılan eserler Shakespeare Searching Bard’ın aile evi New...

Avrupa’nın En Eski Savaşı Olduğu Düşünülüyordu, Pusuya Düşürülmüş Tüccarlar Oldukları Anlaşıldı!

26 Ekim 2020

26 Ekim 2020

Avrupa’nın bilinen en eski savaşının yeni analizi, Almanya’nın Tollense Vadisi’ndeki sahada ölen yaklaşık 1.400 kişinin acımasız bir yakın dövüşe katılan...

Kültepe’de bulunan 2000 yıllık Anisa Levhası, o dönemde Anadolu’da Yunanca konuşulduğunu gösteriyor

13 Nisan 2024

13 Nisan 2024

Asur ticaret koloni çağının en önemli karumu olan Kültepe/Kanesh de yapılan kazılarda bulunan 2000 yıllık meclis kararına sahip Anisa Levhası,...

Çin’de 170 milyon yıllık bir çiçek fosili keşfedildi

28 Mart 2023

28 Mart 2023

Çinli araştırmacılar, 170 milyon yıl öncesine dayanan bir çiçek fosili keşfettiler. Nanjing Jeoloji ve Paleontoloji Enstitüsü ve Çin Bilimler Akademisi...

Arkeologlar, Peru’da çoğunlukla çocuklar ve yeni doğanlar olmak üzere demetlere sarılmış 22 mumya keşfettiler

10 Aralık 2023

10 Aralık 2023

Peru’nun Barranca kasabasında, Polonyalı-Perulu bilim insanlarından oluşan bir ekip tarafından, çoğu küçük çocuklar ve yeni doğan bebeklerden oluşan 22 kişinin...

Hatay’da elektrik kablosu yenileme çalışmaları sırasında lahit bulundu

29 Mart 2024

29 Mart 2024

Geçen yıl Şubat ayında meydana gelen iki büyük depremle yıkılan Hatay’da, enerji şirketinin başlattığı elektrik kablolarının yenileme çalışmaları sırasında bir...

Orta Asya Nehir Medeniyetlerinin Yıkılmasının Sebebi Cengiz Han Değilmiş!

20 Aralık 2020

20 Aralık 2020

Orta Asyada nehir kenarına kurulmuş bir çok şehrin Moğol istilaları neticesinde yok olduğu görüşü hakimdir. Uzun süredir devam eden bu...

Bitlis’te 5000 yıllık Karaz kültürünün izlerine ulaşıldı

13 Ekim 2023

13 Ekim 2023

Bitlis’in Ahlat ilçesindeki İç Kale’de yapılan kazılarda 5000 yıllık Karaz Kültürü’nün izlerine rastlandı. Karaz Kültürü, Sovyet arkeolog Boris Kuftin’in araştırmalarında...

18.000 Yıllık Müzik Aletinin Sesi Kayda Alındı

11 Şubat 2021

11 Şubat 2021

Tarihin en eski müzik aleti olarak kabul edilen deniz salyangozu kabuğu bize 18.000 yıl önceki sesi duymamızı sağladı. 1931 yılında...

Verona’da “Minyatür Pompeii” Bulundu

15 Haziran 2021

15 Haziran 2021

M. S. 79 yılında dünyanın en büyük doğal felaketi Vezüv yanardağının patlaması ile dönemin en görkemli antik kenti Pompeii yok...

Arnavutluk’ta kayıp 2 bin yıllık antik kent Bassania bulunmuş olabilir

19 Haziran 2022

19 Haziran 2022

Arnavutluk’un kuzeybatısında İşkodra köyü yakınlarında 2018 yılında bir antik kentin izleri tespit edilmişti. Kazılarda ele edilen ilk bulgular 2 bin...

Tarihte “Suda Doğum” ilk olarak Ani Örenyeri’nde uygulanmış olabilir

7 Eylül 2022

7 Eylül 2022

Dünya da son 30 yıldan bu yana büyük ilgi gören “suda doğum” uygulaması bebeğin dünya ile adaptasyonunu hızlandırmayı amaçlıyor. Uygulama...

Saqqara’da Bilinmeyen Bir Mısır Kraliçesinin Mezarı Keşfedildi “Kraliçe Neit”

18 Ocak 2021

18 Ocak 2021

Giza Piramitinin yakınlarında Saqqara nekropolünde çalışan Mısırlı arkeologlar, 4300 yıl önce Mısır’ı yöneten altıncı hanedanlığın ilk firavunu olan Kral Teti’nin...

Mimar Sinan eseri Ayakapı Hamamı internette satışa çıkarıldı

19 Mayıs 2022

19 Mayıs 2022

Mimar Sinan tarafından yapılan 440 yıllık Ayakapı Hamamı emlak sitesinde satışa çıkarıldı. 33 milyon TL. satış fiyatı ile satışa çıkarılan...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]