29 July 2021 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Göbeklitepe Sadece Tapınak Değildi

Avcı-toplayıcı kültür sonrası ilk yerleşim yeri uzun yıllar Çatalhöyük yerleşimi kabul edildi. Fakat, 1995 yılında Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden arkeolog Klaus Schmidt ve Şanlıurfa Müzesi’nin katılımı ile başlayan Göbeklitepe kazıları ilk yerleşimi M.Ö. 10.000 li yıllara geri çekti.

Arkeolog Klaus Schmidt’in başkanlığında yürütülen kazılarda ortaya çıkarılan T tipi kaya yapılar ve onların üzerinde yer alan çoğu yılan, akrep, tilki ve diğer hayvanların oymalarına sahip büyük taş sütunlar, buranın en eski tapınak olması yönünde düşünceye yöneltmiştir. Çoğu bilim insanı tarafından hala bu düşünce üzerinde durulmaktadır. Ancak, Toronto Üniversitesi’nden Ted Banning, Schmidt’in bazı iddialarına karşı alternatif bir yorum sundu.

Ted Banning’e göre, Göbeklitepe sadece bir tapınak alanı değil, konut alanı yani yerleşim alanı olduğu yönünde bir sav ortaya attı.

heritagedaily.com’da yer alan makale de Banning, “Çakmaktaşı ve yemek hazırlama gibi bölgedeki günlük faaliyetler için artan arkeolojik kanıtları özetliyor. Bu kanıtın varlığı, sitenin mesken işgalinden yoksun olmadığını, ancak muhtemelen oldukça büyük bir nüfusa sahip olduğunu gösteriyor” dedi.

Banning, nüfusun sözde tapınakların kendisinde barındırılmış olabileceğini iddia etmeye devam ediyor. Dekoratif sütunların veya büyük inşaat çabalarının varlığının, binaların konut alanı olamayacağı anlamına geldiği fikrine katılmıyor.

Toronto Üniversitesi’nden Ted Banning’e göre, Türkiye’de bulunan ve dünyanın en eski tapınak olarak kabul edilen antik tapınak kompleksi Göbekli Tepe, aslında sadece tapınak alanı değil, antik konutlar da bulunuyordu.

“Sanatın ve hatta ‘anıtsal’ sanatın yalnızca özel tapınaklarla veya diğer evsel olmayan alanlarla ilişkilendirilmesi gerektiği varsayımı da incelemeye dayanamaz. Ataların başarılarını anmak, bir soyun tarihini veya bir şefin cömertliğini tanıtmak için, evsel yapıların ve alanların dekorasyonuna önemli yatırımlar yapıldığına dair bol miktarda etnografik kanıt vardır; veya inisiyasyonları ve diğer ev temelli ritüelleri de değerlendirmek lazım diyen Banning şu bilgileri paylaştı.

“Türkiye’deki bir başka arkeolojik alan olan Çatalhöyük’teki duvar resimleri gibi, Neolitik dönemden ev sanatına dair arkeolojik kanıtların da mevcut. Sözde tapınakların, “etkileyici ev direkleri ve totem direkleriyle Kuzey Amerika’nın Kuzeybatı Kıyısı’nın büyük tahta evlerine bazı açılardan benzeyen” büyük ortak evler olabileceğini düşünüyoruz. Öyleyse, Fransız antropolog Claude Lévi-Strauss’un “ev toplulukları” olarak adlandırdığı şeyin son derece erken bir örneğini sağlayabilecek oldukça büyük haneleri barındıracaklardı. Bu tür toplumlar genellikle rekabetçi sergileme için ev yapılarını, ritüellerin yerlerini ve sosyal birimlerin açık sembollerini kullanır.

Sahada daha fazla kazı yapılmasının sonuçta bu binaların nasıl kullanıldığına daha fazla ışık tutacaktır. Bu arada, araştırmacıların Göbekli’deki ve başka yerlerdeki yapılarda sanat veya dekorasyonun varlığının yalnızca dini bir yapıyı ifade ettiğini otomatik olarak varsaymayacaklarını umuyorum.

“Muhtemelen … bu binalardan bazıları, muhtemelen bayramlar, cenaze törenleri, sihir ve inisiyasyonlar da dahil olmak üzere çeşitli ritüellerin mekanıydı” diye yazıyor. “Yine de, Göbekli Tepe’deki binalar kadar etkileyici olsalar bile, bunların aynı zamanda insanların evi olmadığını varsaymak için genel olarak a priori bir neden yok.”

Banner
Benzer Yazılar

Orta Asya Nehir Medeniyetlerinin Yıkılmasının Sebebi Cengiz Han Değilmiş!

20 Aralık 2020

20 Aralık 2020

Orta Asyada nehir kenarına kurulmuş bir çok şehrin Moğol istilaları neticesinde yok olduğu görüşü hakimdir. Uzun süredir devam eden bu...

Kadın ve Erkek Arasındaki Maaş Adaletsizliğinin Kökü Hitit Krallığına kadar gidiyor!

2 Ekim 2020

2 Ekim 2020

Kadınlar uzun zamandır iş hayatının içindeler. Hemen hemen bütün iş kollarında yer alan kadınların en çok gündeme geldiği konulardan biri...

Darwin’in Ünlü Hayat Ağacı Taslağıda Dahil Olmak Üzere İki Defteri Kayıp

25 Kasım 2020

25 Kasım 2020

İngiltere’deki Cambridge Üniversitesi Kütüphanesi, bir hırsız tarafından Charles Darwin’in ikonik 1837 “Hayat Ağacı” taslağını içeren iki not defterinin çalınmış olabileceğini...

Hilar Mağaraları ve Çayönü Kazı Çalışmaları Başlıyor

13 Nisan 2021

13 Nisan 2021

Diyarbakır Ergani ilçesi’nde 12 bin yıllık geçmişe sahip Hilar Mağaraları ve Çayönü arkeolojik alanında kazı çalışmaları başlıyor. Yerleşik hayatın ilk...

İnterpol Tarafından Aranan Mozaik Yasadışı Satış İçin Çevrimiçi Yayınlandı

24 Kasım 2020

24 Kasım 2020

Varşova Üniversitesi’nden araştırmacılar, günümüz Suriye’sinde Apamea’dan çalınan bir mozaiğin, bir Roma hidrolik su çarkının en eski temsili olduğunu belirlediler.  Apamea MÖ....

Hansel ve Gretel Masalının Ardındaki Acımasız Tarihi Gerçekler

11 Şubat 2021

11 Şubat 2021

1314 ve 1317 yılları arasında Avrupa’nın büyük bir kısmını etkileyen bir kıtlık süreci başladı. 1322 yılına kadar devam eden kıtlık...

Bin 700 Yıllık Lahidin Soyulmasını Lanet Bile Engelleyememiş

15 Şubat 2021

15 Şubat 2021

Antik dönemlerde bazı lahit sahipleri ebedi huzurların bozulmaması ve lahitlerinin soyulmaması için lanetleme yoluna gitmiştir. Çoğunlukla zengin ve üst sınıf...

Dünyanın İlk Kilisesi Aya Elena (Aya Elenia) Olabilir mi?

24 Şubat 2021

24 Şubat 2021

Dünyanın ilk kilisesi Antakya’da Aziz Petrus Kilisesi olarak bilinir. Ancak Anadolu tarihçisi, yazar ve Türkolog Ali Canip Olgunlu’ya göre; Dünya’nın...

Eşyalara Duygusal Bağ Kurma 2.000 Yıl Öncede Görülüyor Olabilir!

22 Haziran 2021

22 Haziran 2021

Hepimizin mutlaka kullandığımız ve sonrasında herhangi bir nedenle atmaya kıyamadığımız duygusal bağ kurduğumuz eşyalarımız olmuştur. Eşyalarla kurduğumuz duygusal bağın sadece...

İsrail’de Dünyanın En Eski Camisi Bulunmuş Olabilir

23 Ocak 2021

23 Ocak 2021

Dünyanın en eski camilerinden biri, İsrail’in Celile Denizi kıyılarında bir arkeolog ekibi tarafından ortaya çıkarıldı. Caminin kalıntıları, orijinal olarak Bizans...

Konya’nın Kapadokyası Kilistra Antik Kenti

26 Ocak 2021

26 Ocak 2021

Peribacaları, kiliseler, yer altı şehirleri denilince aklımıza ilk gelen yer Nevşehir, Aksaray arasında kalan Kapadokya olur. Eşsiz tarihi zenginliği ile...

Bangkok’un Batısında 3000 Yıllık Balina İskeleti Bulundu

26 Kasım 2020

26 Kasım 2020

Bangkok’un batısındaki Samut Sakhon’da 3000 yıldan daha uzun bir süre önce bu denizlerde yüzmüş olduğu düşünülen bir balina iskeleti bulundu....

Yeminler Altında Yaşamaya Zorlanan Kral Madduwatta

19 Nisan 2021

19 Nisan 2021

M.Ö. 1700 yılları Anadolu’da Hatti Ülkesi dış güçlerin saldırıları ve iç çekişmeler neticesinde yıkılmak üzere… Bu zaman diliminde irili ufaklı...

İkinci Dünya Savaşında “Ölüm Vadisi” Olarak Adlandırılan yerde Kemikler ve Mermiler Bulundu

26 Ekim 2020

26 Ekim 2020

Polonya’da İkinci Dünya Savaşı sırasında toplu bir infaz yerini araştırmakta olan  araştırmacılar, Alman ölüm birliklerinin cesetleri ateşe vermeden önce binlerce...

Haydarpaşa Gar Alanı, Arkeopark ve Gar Kompleksi, tasarım konseptiyle dünyada bir ilk olacak

8 Şubat 2021

8 Şubat 2021

Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanı Adil Karaismailoğlu Haydarpaşa Gar alanı için beklenen müjdeyi verdi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mail bültenimize katılmak için e-posta adresinizi yazınız.