3 December 2021 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Türk Müzeciliğinin Kurucusu “Osman Hamdi Bey”

Arkeolojik eserlerin koruyucusu, eski eserlerin yurtdışına çıkarılmasını yasaklayan yazıyı çıkartan kişi, iyi bir ressam, arkeolog, müzeci, aynı zamanda farklı bir düşünce insanı ve iyi bir bürokrattır. Çok yönlü kişiliğini herkesin yakından bildiği Osman Hamdi Bey’i 111 ölüm yıldönümünde saygıyla ve sevgiyle anıyoruz. Peki kimdir Osman Hamdi Bey?

Osman Hamdi Bey 30 aralık 1842 yılında doğmuştur. Babası Sadrazam Ethem Paşa’dır. İbrahim Ethem Paşa, Sakız adasında doğmuş bir Rum çocuğudur. Kaptan’ı Derya Rüstem Paşa tarafından alınıp iyi yetiştirilmiş bir insandır. Rüstem paşa tarafından II. Mahmuda takdim edilen Ethem Bey II. Mahmud’un desteği ile Fransa’ya gönderilmiş iyi bir eğitim alması sağlanmıştır. Tüm general rütbesiyle sarayda görev almıştır. Bu sırada tahta Abdülmecid geçmiştir. Padişah Abdülmecid’in Fransızca hocalığını yapmaya başlamıştır. Ethem Paşanın da güzel sanatlara ilgisi herkesçe bilinmektedir. Ispartalı Fatma hanımla evlenir ve 4 çocukları olur.

Osman Hamdi Bey’in kardeşleri, Halil Ethem Bey, İsmail Galip Bey ve Mustafa Bey’dir. Halil Ethem Bey, nümizmatik ve arkeoloji uzmanıdır. İsmail Galip Bey Türkiye’de nümizmatik biliminin kurucusudur. Mustafa bey ise gümrük müdürlüğü yapmaktadır.

1860 yılında babası Osman Hamdi Bey’i Hukuk öğrenmesi için Paris’e gönderir. Fakat Osman Hamdi Bey Paris’te ressam bir çevre edindi ve ressamlığı daha çok o zaman ortaya çıkmıştır. Paris’te, Maria ile evlendi ve 2 çocuğu oldu. Ne yazık ki bu evliliği çok uzun sürmedi ve ayrıldılar. Sonrasında Maria isimli bir başka bir kadınla evlenen Osman Hamdi Bey onunla birlikte İstanbul’a döndü ve eşinin ismini Naile olarak değiştirdi.

Osman Hamdi Bey'in en ünlü eseri Kaplumbağa Terbiyecisi.
Osman Hamdi Bey’in en ünlü eseri Kaplumbağa Terbiyecisi.

Naile hanım, Osman Hamdi Bey’in portrelerinin esin kaynağı oldu. Ünlü Mimozalı kadın tablosunun esin kaynağı da yine o olacaktır. Naile hanımdan olan kızları da çoğu zaman babalarının tablolarına esin kaynağı olmuştur.

İyi bir ressam olan Osman Hamdi Bey ilk olma özelliklerine hayatı boyunca devam edecektir. Kadıköy’ün ilk Belediye Başkanı olmak da bunlardan biri olacaktır. Kendisine Ressam-ı Mahir, Ressam-ı Şehir ismini vermişlerdir. Resimleri yeteneğinin farkına vardığı şehirde, en çok Paris’te sergilendi. Diğer Avrupa şehirlerinde de sergileri oldu. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisini (Sanayi-i Nefise Mektebi olarak da bilinir) kurucusudur.

İyi bir bürokrat olduğunu zaten giriş kısmında belirtmiştik. II. Abdülhamid döneminde getirildiği makamda en çok kalan bürokrattır. 11 Eylül 1881 yılında müze müdürlüğüne atanmıştır.

Mimozalı kadın tablosunda Osman Hamdi Bey’in eşi Maria (Naile) hanım eşine esin kaynağı olmuştur.

Onun döneminde şehirde 30 yıldan daha fazla bir süredir bir müze vardı. Çok fakir ve bir eser deposu şeklinde olan bir müze. Bu eser deposunu dünyanın önde gelen birkaç müzesinden biri haline getirmiştir.

Osman Hamdi bey ilk olarak Dethier’in Müze Müdürlüğünde kurulan komisyonda yer almaktadır. Aya İrini’de depolanan eserlerin Çinili köşke taşınması sırasında kurulan bir komisyondur. Dethier ölünce yerine Osman Hamdi bey geçecektir. Sanat tarihçisi Mustafa Cezar beyinde söylediği gibi, Türk müzecilik tarihini Osman Hamdi Bey öncesi ve sonrası olarak ikiye ayırmak gerekiyor.

1887 yılında Sayda kazılarında çıkarılan İskender lahdi ve beraberindeki 20 kadar lahdin İstanbul’a getirilmesi müze binasının ne kadar yetersiz olduğunu ortaya koyuyor. Sayda ve Sidon kazıları yine Osman Hamdi Bey’in öncülüğü ile gerçekleştirilmiştir. Bu kazılarda çıkarılan kazılarda İstanbul arkeoloji müzesinin binasının yapılmasına da vesile olur.

Osman hamdi Bey, mimar Valori’ye bir plan çizdirir. İstanbul Arkeoloji müzesi Batı Neo Klasiği ile yani Grekoromen tarzı ile inşa edilmiştir. Ağlayan Kızlar lahdi tarzından ilham alınmıştır.

Eserlerin tasnifi ve sergilenmesi için birçok uzman getirmiştir. Kurduğu müzenin dönemin en iyi müzelerinden biri olabilmesi için çok çalışmıştır.

1884 yılında eski eserler yasasının çıkmasında Osman Hamdi Bey’in çok büyük katkısı vardır. Eserlerinden Kaplumbağa terbiyecisi en çok tanınan tablosu olmuştur. Bununla birlikte; Naile, Mimozalı kadın, Leylak toplayan kız, Harem, Silah satıcısı, Kuran okuyan adam, Kuran’ı okumak gibi birçok bilinen tablonun da sahibidir.

24 şubat 1910 tarihinde, 67 yaşında hayata gözlerini yummuştur.

Banner
Benzer Yazılar

Sırp Gümrüğü Bir Kamyona Gizlenmiş 2113 adet Tarihi Eser Buldu

2 Ocak 2021

2 Ocak 2021

Sırp gümrüğünde bir tır kamyonunda gizlenmiş olarak tam 2113 adet tarhi eser bulundu.   Sırp Gümrüklerinin “büyük tarihi ve arkeolojik...

Çocuklar Kum Havuzunda Tunç Çağı Mezar Buldu

5 Temmuz 2021

5 Temmuz 2021

Arkeolojik kazı çalışmalarında ya da yüzey araştırmalarında bazen kültürel varlıkların toprak altından çıkartılması ilginç inanılmaz hikayelerin yaşanmasına sahne olur. Bu...

Roma Britanyası’nda aslanlı infaz yapıldığına dair yeni kanıt bulundu

8 Ağustos 2021

8 Ağustos 2021

Roma Britanyası’nda mahkumların aslanlara atılarak vahşi bir şekilde infaz edildiğine dair yeni kanıt bulundu. Halka açık gösteriler sırasında uygulanan mahkumların...

Arkeolojide Mimari Kalıntıların Önemi

2 Nisan 2021

2 Nisan 2021

Mimari oluşumlar bir yerleşimin genel görünümü dışında bize birçok bilgi verir. Bir yerleşimin nasıl bir organizasyona sahip olduğu, sosyal farklılaşmasını...

Eskişehir’de İnşaat İşçileri Antik Bir Lahit Buldular

2 Mart 2021

2 Mart 2021

Eskişehir’in Seyitgazi ilçesinde belediye tarafından yapılan inşaat çalışmaları sırasında antik bir lahit bulundu. Anadolu Ajansının yaptığı habere göre, Yazıdere mahallesinde...

Mısır’da Kölelerin Yaşamı Düşündüğümüz Kadar Zor Değildi!

23 Ekim 2020

23 Ekim 2020

Mısır Bilimci Dr. Andrzej Ćwiek Mısır’daki kölelerin hayatının düşündüğümüz kadar zor olmadığını anlatıyor. Popüler düşüncenin aksine Piramitlerin yapımında kölelerin çalışmadığını...

Araştırmacılar, Neandertallerin İnsanlarla Aynı İşitme Kapasitesine Sahip ve Konuşabildiklerini Söylüyor

2 Mart 2021

2 Mart 2021

Bilim insanları, insan evrimi konusunda uzun süredir devam eden bir soruyu çözmüş olabileceklerine inanıyorlar. Neandertal kulaklarının sanal olarak yeniden yapılandırılması...

Yeni Arkeolojik Keşifler İncil’deki Tarihi Olayları Doğrulayabilir

22 Mart 2021

22 Mart 2021

İlk arkeolojik gelişmelerin İncil’i doğrulamak ve antika eşyalar biriktirmek için yapıldığını hepimiz duymuşuz veya okumuşuzdur. Temeli buna dayanarak kutsal kitaplarda...

Leonardo Da Vinci’nin Bilinmeyen Çizimi Sanatın Kutsal Kasesi Olabilir mi?

25 Kasım 2020

25 Kasım 2020

Leonardo Da Vinci (1452-1519), Rönesans’ın en büyük dahilerinden biriydi. Buluşları, resimleri ve heykelleri bugün milyonlarca kişi tarafından beğeniliyor, ancak şimdiye...

Yay Ve Oku Erkeklerden Daha İyi Kullanan Savaşçı Kadınlar “Amazonlar” Türk Kökenli mi?

25 Ekim 2020

25 Ekim 2020 1

Savaşmak bir çok medeniyette sadece erkeklere özgü bir meslek bir yaşam tarzı olarak görülmüştür. Oysa ki tarihin gizli kalmış sayfalarında...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mail bültenimize katılmak için e-posta adresinizi yazınız.