Polonya’nın Hrubieszów bölgesindeki Horodło belediyesinde MÖ 4. ila 3. binyıla ait Trypillia kültürüyle özdeşleşmiş bir bakır balta bulundu.
Hrubieszów bölgesinde keşfedilen ve Trypillia kültürüyle özdeşleştirilen bir balta, büyük olasılıkla Polonya’daki en eski bakır ürün buluntusu.
Lublin İl Anıtlar Konservatörü, değerli kalıntıyı 7,4 cm uzunluğunda, 4,1 cm genişliğinde geniş yelpaze şeklinde bir bıçak ve 0,9 cm x 0,6 cm ölçülerinde dikdörtgen bir dışbükey kafa olarak tanımladı.
Cucuteni-Trypillia kültürü, Güneydoğu Avrupa’daki en önemli kültürlerden biriydi. MÖ altıncı binyılın ikinci yarısında Karpat-Balkan bölgesindeki farklı Neolitik gruplar arasındaki etkileşimlerin bir sonucu olarak ortaya çıktı.
Baltanın doğu Polonya’da ortaya çıkması şaşırtıcıdır, çünkü Trypillian kültürünün bölgesel kapsamı bugünkü Bulgaristan, Romanya, Moldova ve batı Ukrayna bölgelerini kapsıyordu.
Buluntuyu kronolojik ve kültürel bağlantısı açısından analiz eden Tarihi Anıtları Koruma Voyvodalığı Ofisi Zamość heyetinden arkeolog Wiesław Koman, Lublin’deki Maria Curie-Skłodowska Üniversitesi Arkeoloji Enstitüsü’nden Profesör Elżbieta Kłosińska’dan yardım istedi. Uzman, sunulan baltanın Tunç Çağı kültürlerine ait olduğunu reddetti, çünkü eser hiçbir şekilde o döneme ait bilinen ve zaten oldukça iyi tanınan balta tipolojilerine karşılık gelmiyordu.
“Buna ek olarak, baltamız, Tunç Çağı’nın gelişmiş metalurjisinde artık kullanılmayan, düz dışbükey bir formda, oldukça basit bir ‘ilkel’ döküm yöntemiyle yapıldı. Bu nedenle, daha önceki Neolitik döneme dikkat etmek gerekiyordu. Ne yazık ki, Polonya’dan gelen Neolitik kültürlerin envanterlerinde böyle bir eşdeğer yok” dedi.
Bulmaca, Ukrayna’nın içinden arkeolojik buluntulara dönerek çözüldü. “Wiesław Koman, Kiev bölgesindeki Shcherbanivka köyünde keşfedilen bir bakır baltanın özdeş bir buluntusunun yayınlanmasına rastladı ve beraberindeki vasküler çanak çömlek parçaları, onu Trypillia kültürüne atfetmeyi ve MÖ 4. ila 3. binyılda tahmin edilen bu kültürün geç gelişim dönemine tarihlemeyi mümkün kıldı. ” – konservatörü bildirdi.
Lublin konservatörü “Gródek, Hrubieszów komününden Trypillian kültür çanak çömlek buluntularını kaydettiğimiz doğrudur ve bu baltanın yakındaki Matcz’daki varlığı, bu kültüre sahip insanların doğu Polonya’da da yerleştiğinin teyidi olarak kabul edilebilir.” diye konuştu.
Konservatörün bildirdiğine göre, balta yakında Hrubieszów Müzesi koleksiyonuna aktarılacak ve burada daha fazla araştırma yapılacak.
Kapak fotoğrafı: Lublin Provincial Conservator of Monuments
