8 February 2023 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Konya Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen Herakles’in 12 işlerini tasvir eden yüksek kabartmalı lahidin hikayesi

Konya Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen mitolojide Herakles’in 12 işleri olarak bilinen sahnelerin tasvir edildiği lahit, şimdiye kadar bulunan yüksek kabartma tekniğiyle yapılmış en iyi eser olarak biliniyor.

Lahit, 1958 yılında Konya’nın Beyşehir ilçesi Yunuslar köyünde bir çiftçinin tarlasını sürdüğü sırada bulundu. Roma dönemi MS 220-260 yılları arasına tarihlendirilen lahidin içerisinde kadın ve erkeğe ait 2 iskelet bulunmuş ancak lahidin sahibi hakkında bir bilgiye ulaşılmamıştır.

8 ton ağırlığa sahip lahit, 250 cm boyunda 130 cm eninde ve 170 cm yüksekliğindedir.

Tanrı Herakles
Herakles, güçlü kuvvetli , yardımsever ancak zeka yönünden geri olan yarı tanrı olarak bilinir.

Herakles’in 12 işleri mitolojisi

Anadolu’da nadir ele geçen bu tarz lahitlerin üzerinde konu edilen Herakles’in 12 işleri mitolojide şu şekilde geçiyor.

Yunan mitolojisinde Herakles, Zeus ile Miken kralının kızı Alkmene’nin güçlü kuvvetli yardımsever ancak zeka yönünden biraz geri yarı tanrısıdır.

Zeus’un karısı Hera, küçük yaşlarda Herakles’i kıskanır. Güçlü kuvvetli yapısı ve insanlar arasında çok sevilen bir çocuk olmasını kaldıramayan Hera, Herakles’in üzerine yılanlar gönderir ama bir şekilde Herakles bunlardan kurtulur.

Zeus’un acı çeken insan ve tanrılara yardım edecek bir kahraman yaratma hayalinin bir ürünü olarak dünyaya gelen Herakles, sinir krizine girdiğinde ise tam bir canavar olabiliyordu. Öyle ki, bu krizlerin birinde kendisine lir çalmasını öğreten hocasını öldürmüş; bir diğer krizde ise, çocukları ve karısını oklarla katletmişti.

Herakles'in 12 işlerinin tasvir edildiği Roma dönemi lahit
Herakles’in 12 işlerinin tasvir edildiği Roma dönemi lahit Konya Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor. Fotoğraf Wikipedia

Bu yaşandıklarından büyük pişmanlık duyan Herakles, Delphi tapınağına giderek Tanrı Apollon’a bu günahlardan nasıl arınacağını sorar.

Apollon’da günahlarından arınması için Tirynthe’ye gidip kral Eurystheus’un hizmetinde on yıl çalışmasını şart koşar.

Kral Eurystheus, Tanrıça Hera’nın bir oyunu ile Herakles’in oturacağı tahtı ele geçiren birisiydi. Ve kendisine 10 yıl boyunca hizmet etmek için görevlendirilen Herakles’in bir gün tahtını ele geçireceği korkusuna düşer. Tahtı kaybetmemek için Eurystheus onu sonu ölümle bitecek görevlere gönderme kararı alır ama emrettiği 12 işten de Herakles’in başarıyla çıkmasını engelleyemez.

Heraklesin 12 işleri mitolojisi

Eurystheus’un Herakles’e emrettiği 12 iş

Roma toplumunun önde gelen statü sahibi varlıklı insanların yaptırdığı lahitlerin üzerine tasvir edilen Eurystheus’un Herakles’e yüklediği 12 işleri şöyle sıralayabiliriz.

1- Nemean arslanı’nı yenmek

2- Lerna gölündeki Hydra’yı öldürmek

3- Artemis’in kutsal hayvanlarından Keryneia geyiğini yakalamak

4- Erymanthian dağında yaşayan büyük yaban domuzunu ağla tutmak

5- Augias’ın ahırlarını bir günde temizlemek

6- Stymphalos kenti insanlarını tehdit eden Stymphalian Kuşları Athena’nın yardımıyla kovmak

7- Poseidon’un Minos’a verdiği azgın Girit Boğası’nı getirmek

8- Diomedes’in kısrakları diye adlandırılan insan yiyen dört vahşi atını yakalamak

9- Amazonlar kraliçesi Hippolyta’dan kemerini almak. Hera’nın kışkırtması sonucu Herakles kraliçeyi öldürmek zorunda kalmıştır.

10- Okeanos’un bir adasında bulunan 3 gövdeli dev Geryoneus’un sığırlarını çalmak

11- Hesperidler’in altın elmalarını getirmek

12- Hades’in ölüler ülkesini koruyan Kerberos adlı köpeği yeryüzüne çıkarmak

Osman Doğanay’ın “Isauria heykeltraşlık sanatında Heraklas’ın Keryneia geyiğini yakalama sahnesi” adlı makalesinden alıntı yapılmıştır. Makale Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
Sayı 6, 2010 da yayınlanmıştır.

Banner
Benzer Yazılar

Alexandria Troas kazılarında 2 bin 200 yıllık çarşı kapısı bulundu

18 Ekim 2021

18 Ekim 2021

Alexandria Troas kazılarında geçtiğimiz günlerde altar yapısı ortaya çıkarılmıştı. Şimdi de kentin çok önemli bir yapısına çarşı ile caddeyi bağlayan...

Dünyanın en eski yerleşim yerlerinden biri olan Harran’da bilinen ilk medreselerden biri açığa çıkarılıyor

21 Kasım 2021

21 Kasım 2021

Şanlıurfa ilinde bulunan Harran, dünyada bilinen en eski yerleşim yerlerden birisidir. Birçok kültürel katmana ev sahipliği yapan Harran ören yerinde...

Matar Kubilea’yı Tanıyalım

16 Aralık 2020

16 Aralık 2020

Hitit devletinin MÖ. 1200-1190’larda yıkılışıyla birlikte Anadolu bütünsellikten dağılışa doğru sürüklenme dönemine girdi. (Hitit devletinin küçük kent krallıklarını kendi yönetimi...

Macaristan Gümrüğünde Yakalanan 412 Adet Tarihi Eser Türkiye’ye Getiriliyor

20 Şubat 2021

20 Şubat 2021

Kültür ve Turizm Bakanlığının, tarihi eser kaçakçılığıyla olan mücadelesi hız kesmeden devam ediyor. Ülkemizden yasadışı yollarla yurtdışına kaçırılan eserler için çalışmalar...

Hitit İmparatorluğu döneminden günümüze ulaşan nadir 3 bin 300 yıllık bronz miğfer

17 Temmuz 2022

17 Temmuz 2022

Hitit İmparatorluğu’nun önemli kült merkezlerinden biri olan Şapinuva’da 2002 yılında gerçekleştirilen kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan 3 bin 300 yıllık bronz...

Adıyaman’ın Fazla Bilinmeyen Antik Kenti

4 Ocak 2021

4 Ocak 2021

Adıyaman deyince gözlerimizin önüne gelen eşsiz güzellikte ki Nemrut Dağı ve ünlü Komagene Krallığı olur. Adıyaman, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde kadim...

Hilar Mağaraları ve Çayönü Kazı Çalışmaları Başlıyor

13 Nisan 2021

13 Nisan 2021

Diyarbakır Ergani ilçesi’nde 12 bin yıllık geçmişe sahip Hilar Mağaraları ve Çayönü arkeolojik alanında kazı çalışmaları başlıyor. Yerleşik hayatın ilk...

Hitit Mutfağı ve Kültürü

19 Kasım 2020

19 Kasım 2020

Hitit mutfağında öncelikle ekmeğin çok özel bir yeri vardır. Sadece yiyecek olarak değil adak olarak da ekmeğin kullanıldığını görmek mümkündür....

Defineciler Van’da 2 bin 700 Yıllık Urartu Tapınağı Buldular

18 Haziran 2022

18 Haziran 2022

Van’ın 28 kilometre kuzeybatısında yer alan Alaköy’deki Garibin Tepe’de defineciler, 2 bin 700 yıllık Urartu tapınağı ortaya çıkardılar. İlk görüntüleri...

Kuşadası’nda Helenistik Döneme ait tümülüs ortaya çıkarıldı

4 Ocak 2023

4 Ocak 2023

Aydın’ın Kuşadası ilçesinde yürütülen yüzey araştırmasında Helenistik Döneme ait tümülüs ortaya çıkarıldı. Kuşadası’nın Kuştur mevkiinde keşfedilen tümülüsün yaklaşık 2350 yıllık...

Miletos’un “Kutsal Mağarası” Ziyarete Açıldı

2 Ekim 2021

2 Ekim 2021

Antik Çağ’da felsefe, sanat ve bilimin ilerlemesinde önemli bir yere sahip olan Miletos Antik Kenti’nde sağlık tanrısı Asklepios kültüne ait...

“Cehennem Kapısı”nın bu yıl ziyaretçilere açılması bekleniyor

26 Temmuz 2021

26 Temmuz 2021

Denizli Pamukkale ilçesinde bulunan Hierapolis antik kentinde yer alan “Cehennem Kapısı”nın bu yıl içinde ziyaretçilere açılması bekleniyor. 2 bin 200...

Puduhepa’nın memleketi Lawazantiya’nın yeri Tatarlı Höyük ile aydınlanacak

8 Kasım 2021

8 Kasım 2021

Hitit İmparatorluğu’nun güçlü krallarından III. Hattusili’nin karısı Puduhepa’nın doğup büyüdüğü yer olan Lawazantiya’nın yerinin belirlenmesini sağlayacak bulgulara Tatarlı Höyük kazıları...

Herakles’in 12 görevinin tek bir panoda sergilendiği taban mozaiği ortaya çıkarıldı

25 Temmuz 2022

25 Temmuz 2022

Mitolojide Miken Kralı Eurystheus’un yarı tanrı Herakles’e verdiği ünlü 12 görevin tek bir panoda sergilendiği eşsiz bir taban mozaiği ortaya...

Karadeniz’in kıyı kesiminde günümüze ulaşan tek Roma tiyatrosu Tios tekrar kazılıyor

4 Aralık 2022

4 Aralık 2022

Karadeniz’in kıyı kesiminde günümüze ulaşabilen tek Roma tiyatrosu Tios, 10 yıl aradan sonra tekrar kazılıyor. Zonguldak Çaycuma ilçesine bağlı Filyos...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]