İzmir’in Bayraklı ilçesinde yer alan Smyrna Höyüğü’nde (yeni adı Bayraklı) yürütülen kazılarda 5 bin yıllık seramik kaplar ortaya çıkarıldı. Buluntular, kentin Tunç Çağı’nda Ege Adaları, Troya ve Orta Anadolu ile kurduğu erken ticari ilişkilerin izlerini gözler önüne seriyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Geleceğe Miras projesi kapsamında, Ege Üniversitesi’nden Prof. Dr. Aylin Ümit Erdem’in bilimsel danışmanlığında yürütülen çalışmalarda gaga ağızlı testiler, omurgalı çanaklar ve büyük depolama kapları gün yüzüne çıkarıldı. Eserler uzman ekiplerce restore edilmeye başlandı.
Prof. Erdem, bu yılki bulguların Bayraklı’da ilk kez M.Ö. 3. binlere tarihlenen hem mimari hem de seramik bulguları bir arada sunduğunu vurguladı:
“Seramikler bize sadece gündelik yaşamı değil, üretim tekniklerini, beslenme alışkanlıklarını ve bölgeler arası ilişkileri de anlatır. Bayraklı’da ortaya çıkarılan örnekler, yerel üretimin yanı sıra Ege Adaları, Yunanistan, Troya ve Orta Anadolu ile kurulan bağlantıları da ortaya koyuyor.”
Smyrna’nın Tarihsel Önemi
Bayraklı Höyüğü, Batı Anadolu’nun en önemli antik kentlerinden biri olan Smyrna’nın en erken yerleşim alanıdır. Arkeolojik bulgular, M.Ö. 3. binyıldan Demir Çağı’na kadar kesintisiz yerleşimi gösteriyor.
Demir Çağı’nda İon yerleşimciler tarafından surlarla çevrilen ve düzenli sokak planına kavuşan Smyrna, Anadolu’daki erken kentleşmenin simgelerinden biri oldu. Hellenistik dönemde ise Büyük İskender’in rüyasıyla Kadifekale’ye taşındı ve Roma döneminde Ege’nin en zengin liman kentlerinden biri haline geldi. Erken Hristiyanlık döneminde de önemini korudu; İncil’de adı geçen yedi kiliseden biri burada bulunuyordu.
Ticaretin Kavşak Noktası
Bayraklı’daki yeni buluntular, Smyrna’nın konumunun daha Tunç Çağı’nda bile stratejik olduğunu kanıtlıyor. Ege kıyısındaki yerleşim, doğu-batı ve kuzey-güney yollarının kavşağında bulunuyordu.
Prof. Erdem, “Bu keşifler, İzmir’in yalnızca yerel bir yerleşim olmadığını; erken dönemlerden itibaren hem kara hem deniz ticaretinin merkezinde yer aldığını gösteriyor. Smyrna’nın bir liman kenti kimliği, binlerce yıl önce şekillenmeye başlamıştı” dedi.
Kapak fotoğrafı: Kadir Özen/DHA
