5 October 2022 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

İskit El İşçiliğinin En Değerli Ürünü Olan Dünyanın En Eski Halısı “Pazyryk Halısı” İnceleniyor

Altay Bölgesi Pazyryk Vadisinde bulunan Pazyryk halısı, 2016 yılında dünyanın en eski halısı olarak kabul edildi.Rus arkeolog Sergei Rudenko 1949’da bir İskit mezarını kazarken yaptığı olağanüstü keşifle Pazyryk Halısını tüm dünyaya tanıtmış oldu.

Rusya St. Petersburg’un State Hermitage Müzesinde bulunan dünyanın en eski el dokuma halısı renklerinin canlılığı ve güzelliğiyle hala görenleri şaşkına çeviriyor.

Halının MÖ.400 yıllarında yünden yapılmış Pazyryk Halısı, orta Asya işçiliğinin Demir çağına ait en etkileyici örneklerinden biridir.

Halı 1949 yılında Rus arkeologlar tarafından bir kurgan mezarda bulunmuştur. Bulunduğundan beri geleneksel boyama teknikleri konusunda uzmanlar neredeyse 2500 yıldır bir mezarda gömülü olan bu halının canlı kırmızı, sarı, mavi renkleri karşısında şaşkına dönüyorlar.

Türk halılarından alınan örneklerle, Pazyryk halısı ve onsekizinci yüzyıl halı numuneleriyle ve yakın zamanda boyanmış numunelerle aynı partiden elde edilen doğal yün elyaflarıyla karşılaştırılmıştır. Her iki durumda da boyama prosedürleri aynı gözükmektedir.

Araştırmacılar bu renk korunmasının gizemlerini çözmek için bazı testler yapmaya karar vermişler. Yüksek çözünürlüklü X-ışını floresan mikroskobu (μ-XRF) kullanarak tek tek yün liflerinin enine kesiti boyunca pigment dağılımını görüntülemeye karar veren araştırmacılar, üç ila beş mikrometre ile mikroskop, karakteristik kimyasal elementler için yüksek hassasiyetle birlikte yeterli uzaysal çözünürlük sağladığını belirttiler.

Çalışmada, FAU de Fizyoloji ve Patofizyoloji Enstitüsü’nden Dr. Karl Meßlinger ve X-ışını mikroskobu uzmanlar Dr Andreas Späth ve FAU de Fizikokimya II Başkanı Prof. Dr. Rainer Fink, ağırlıklı olarak odaklanmış Türk kırmızısı pigmenti olan kırmızı yün lifleri ile karakteristik bir kırmızı tonu oluşturmak için Orta Asya ve Uzak Doğu’da neredeyse yüzyıllardır kullanılmakta olan rengin aynı olduğunu söylediler.

Fermantasyonun yün lifleri üzerindeki etkilerini gösteren şema.
Fermantasyonun yün lifleri üzerindeki etkilerini gösteren şema. Kaynak

Türk kırmızısı, gül kök boyası ve alüminyumun köklerinden elde edilen alizarin’den yapılmış metal-organik bir kompleksdir.

Dr. Andreas Späth, “μ-XRF görüntüleme, alüminyumun fermente yün liflerinin enine kesiti boyunca karakteristik dağılımını gösteriyor. Pazyryk halısının liflerinde de aynı deseni bulduk” dedi.

Yapılan çalışmalardan, hem onsekizinci yüzyıl Konya halısının hem de Pazyryk halısının boyamadan önce fermente edilmiş yünden imal edildiği sonucuna varan araştırmacılar, bu bulgunun Pazyryk kültürü insanlarının sadece tüylü halılar hakkında gelişmiş bilgiye sahip olduğu anlamına gelmiyor, aynı zamanda modern endüstriyel üretimden daha üstün renk haslığı elde eden oldukça becerikli tekstil boyacıları oldukları sonucuna vardıklarını belirttiler.

Bu, fermantasyon tekniğinin en eski örneğidir ve Demir Çağı’nda tekstil zanaatkârları ve kadınları tarafından kullanılan halihazırda oldukça gelişmiş teknikler hakkında bir fikir vermektedir. Sonuçlar aynı zamanda arkeolojik alanlardan gelen tekstil örneklerini analiz etmek için X-ışını mikroskobunun yüksek potansiyelini de göstermektedir. Şimdiye kadar, bu alandaki araştırmalarda taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılmıştır.

Pazyryk halısının örneği St.Petersburg Müzesi’nin izniyle, halının bilimsel araştırmalar için ayrılmış gevşek bir kısmından çıkarılmıştır. Konya halısının örneği ise, Berlin İslam Eserleri Müzesi’nin izniyle göze çarpmayan bir kısımdan çıkarılmıştır. Her iki numune de gömülene kadar temiz ve karanlık koşullarda tutulmuş karşılaştırılmalar sonrasında yapılmıştır.

Pazyryk halısı
Pazyryk halısı

Pazyryk halısı nedir?

Bolşoy Ulagan Nehri bölgesindeki Altay Bölgesi Pazyryk Vadisinde bulunan Pazyryk halısı bir İskit mezarında bulunmuştur.M.Ö. 500 yılına dayanan bir İskit Prensinin mezarı, birçok hazinenin içinde bulundu ve bunların arasında 183cm x 200cm ölçülerinde ve usta zanaatkarlar tarafından yapılan Pazyryk Halı vardı. Eski halı, inç kareye ortalama 200 ila 270 simetrik düğümle ince bir şekilde düğümlenmiştir. Geleneksel Türk düğümleme sistemi kullanılarak yapılmıştır.

Bu tür halıları yapma geleneği, iki bin yıl önce Orta Asya’yı işgal eden göçebe Türk boylarından kaynaklanmaktadır. Bununla birlikte, bu kırılmamış halı yapımı geleneği daha modern geleneklerle devam etti.

Halının dekorasyonu çok zengin ve çeşitlidir. Orta kısım, her biri 4 stilize lotus tomurcuğundan oluşan 24 haç şekilli figürle kaplıdır. Bu kompozisyon, grifonlardan oluşan bir bordür ve ardından 24 alageyikten biri ile çerçevelenmiştir. En geniş bordür at sırtında ve atlı adamların 28 figürünü içermektedir.

Pazyryk kültürü, İran kökenli bir İskit göçebe Demir Çağı arkeolojik kültürüydü. MÖ 6. ila 3. yüzyıllar arasında, Sibirya permafrostunda, Altay (Altay) Dağları, Kazakistan ve Moğolistan’da bulunan ortaya çıkarılmış eserler ve mumyalanmış insanlar tarafından tespit edildi.

Pazyryk’in mumyaları, Ukrayna’da yaşayan İskit kültürünün mezar höyüklerine benzer şekilde uzun höyüklere (veya kurganlara) gömüldü.

Kurgan mezar nedir?

Kurgan mezarlar yığma toprakla kaplanmış tepe veya höyük şeklinde yapılmış içlerinde genellikle tahtadan yapılmış bir odaya sahip olan Orta Asya ve Doğu Avrupa’da sıkça kullanılmış bir mezar türüne verilen isimdir.

Banner
Benzer Yazılar

Siloa Yazıtı’nın İsrail’e iadesi mümkün mü?

12 Mart 2022

12 Mart 2022

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un Türkiye ziyareti sırasında İbrani tarihinin en önemli yazıtlarından biri olan Siloa Yazıtı’nın İsrail’e iade edilmesini istediği...

125.000 $ ‘a Titanik Gemisini Sualtında Ziyaret Edebilirsiniz!

7 Kasım 2020

7 Kasım 2020

Titanik severlere müjdeli bir haber Ocean Gate Expeditions şirketinden geldi. Şirket Titanik enkazı üzerinde bir denizaltı araştırması ve keşif gezisi...

Simferopol yakınlarında bir İskit höyüğü keşfedildi

5 Mayıs 2022

5 Mayıs 2022

Rusya Bilimler Akademisi Arkeoloji Enstitüsü arkeologları, Kırım Piedmont’ta yaptıkları keşif gezisinde M. Ö. 4. yüzyıla ait bir mezar höyüğü keşfettiler....

Konya’nın Kapadokyası Kilistra Antik Kenti

26 Ocak 2021

26 Ocak 2021

Peribacaları, kiliseler, yer altı şehirleri denilince aklımıza ilk gelen yer Nevşehir, Aksaray arasında kalan Kapadokya olur. Eşsiz tarihi zenginliği ile...

Irak’ta 1300 yıllık Emevi Camisi bulundu

28 Kasım 2021

28 Kasım 2021

İslam peygamberi Hz. Muhammed’in ölümünden sonra İslam devletini 4 halife (Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali)...

Patara Antik Kenti Deniz Feneri Yapay Zeka İle Yeniden İnşaa Ediliyor

24 Mart 2021

24 Mart 2021

İçindekiler1 2 bin 500 taş yeniden birleştiriliyor2 2 bin 500 taşın röntgeni çekildi3 Bin yıla yakın toprak altındaydı4 Dünya’da örneği...

Adena Kültürü İzleri: Büyük Yılan Höyüğü

15 Haziran 2021

15 Haziran 2021

Kızılderili toplumuna ait Adena kültürü izlerini barındırdığı düşünülen Büyük Yılan Höyüğü üzerinde değişik teoriler kurulmuştur. Amerika Birleşik Devletleri’nin Ohio eyaletinde...

Tepecik Höyük kazılarında seramik fırını ortaya çıkarıldı

23 Ağustos 2021

23 Ağustos 2021

Kalkolitik Çağ’dan Roma dönemine uzanan kültür katmanlarına ev sahipliği yapan Tepecik Höyük kazılarında 3.500 yıllık seramik fırın ortaya çıkarıldı. Aydın...

Haydarpaşa Kazılarında Helenistik Dönem Mezar Ortaya Çıkarıldı

10 Nisan 2022

10 Nisan 2022

Haydarpaşa tren garı peronlarının kaldırılması ile başlayan arkeolojik kazılarda Helenistik ((MÖ 330-MÖ 30) döneme ait kiremit mezar bulundu. Haydarpaşa tren...

Kral Tutankhamun’un hançerinin gizemi çözüldü

25 Şubat 2022

25 Şubat 2022

Arkeologlar, 3400 yıl önce keşfedilen Kral Tutankhamun’un hançerinin gizemini çözdüler. 1922’de firavunun mezarında bulunan hançer üzerinde yeni bir kimyasal çalışma...

Pompeii kurbanlarının DNA analizi şaşırtıcı sonuçlar verdi

28 Mayıs 2022

28 Mayıs 2022

M. S. 79 yılında Vezüv yanardağının şiddetli patlaması ile yerle bir olan Pompeii’nin küller arasında kalan iki kurbanın DNA analizi...

Define Avcıları Yine Boş Durmadı 3 bin 500 Yıllık Antik Kenti Talan Ettiler

11 Şubat 2021

11 Şubat 2021

Anadolu topraklarının bizlere sunduğu toprak üstü toprak altı kültürel miraslar defineciler tarafından talan edilmeye devam ediyor. Para kazanma hırsı ile...

Murat Çavga,”Sümela’da diskovari eğlencenin kime ne faydası var”

5 Şubat 2022

5 Şubat 2022

Türkiye’nin önemli kültür varlıklarından Trabzon’un Maçka ilçesi Karadağ eteklerinde bulunan Sümela Manastırı’na özel izin alarak giren DJ Ahmet Şenterzi, Volkan...

Geçmiş Nesil DNA’larımız Kanseri Yenmemiz İçin Çözüm Olabilir

22 Ekim 2020

22 Ekim 2020

Geçmiş nesillerden DNA’mızdaki aktarılmış öğeler, basit bir enfeksiyon gibi kanser hücrelerini öldürmek için güçlü bir bağışıklık tepkisi geliştirebilir. Bu çalışma,...

Magnesia kazılarında Zeus Tapınağı’nın Giriş Kapısı Ortaya Çıkarılıyor

26 Eylül 2021

26 Eylül 2021

Efsaneye göre Thessalia’dan gelen Magnetler tarafından kurulmuş olan Magnesia Antik Kenti’nde Zeus Tapınağı’nın giriş kapısı ortaya çıkarılmaya başlandı. Aydın ilinin...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Mail bültenimize katılmak için e-posta adresinizi yazınız.