3 July 2022 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Runik Yazıtlı Hz. İsa’nın Sözleri Olan Tahta Parçası Bulundu

Norveç’te arkeologlar Oslo’da Medieval Park’ta runik yazıtlı üzerinde Hz.İsa’nın sözleri olarak bilinen tahta parçası buldu. Buluntu yerinde ayrıca yine runik yazıtlı kemik parçası ele geçti.

Kemik parçası üzerinde İskandinav dili, tahta parçası üzerinde ise Latince ve İskandinav dilinde üç tarafında da yazıt görülüyor.

Buluntular üzerinde neler okundu

Norveç Kültürel Miras Araştırmaları Enstitüsü’nün (NIKU) arkeologları tarafından bulunan parçaların üzerinde ki yazıtları inceleyen UiO’da yazı kültürü (runoloji) ve ikonografi profesörü olan Kristel Zilmer, “yazıtları yorumlamak her zaman kolay değildir. Yazıtlar eksik olabilir ve yazıldıkları bağlam genellikle bizim için bilinmemektedir” dedi.

Dini içerikli runik yazıtlı tahta parçası
Fotoğraf: Jani Causevic, NIKU

Bununla birlikte, metnin büyük bir kısmı okunaklı olduğunu ifade eden Zilmer, “rün çubuğunun geniş bir tarafında Latince “manus Domine / i”, diğer geniş tarafında ise kadın adı “Bryngjerd, er det / som det…” yazmakta kısa tarafta ise, hem Latince bir ifade hem de İskandinav dilinde bir devam olarak anlamlı olabilecek, muhtemelen “Doğrudur” ifadesi olan sekiz küçük işaret vardır” dedi.

Geniş bir tarafta, Latince’de iki kelime görüyoruz. Domine veya Domini ve Manus. Manus “el” ve Dominus “efendim, Tanrım” anlamına gelir ve bu, iyi bilinen bir Latince duanın bir parçasıdır. Hz. İsa’nın sözleri olarak bilinen; In manus tuas, Domine, commendo spiritum meum, “Ellerinde, Tanrım, ruhumu teslim ediyorum” yazılıdır.

Rün çubuğunun kısa tarafı bu duanın devamı olarak yorumlanabilir ancak ilk rün ne olduğuna göre değişir. Bir þ olabilir ve Þat er satt, «Deter er sant», İskandinav destan edebiyatından ve bazı runik yazıtlardan bilinen bir ifadeye atıfta bulunabilir.

İskandinav dili ve Latinçe yazılmış runik tahta parçası
Hz.İsa’nın sözleri olarak bilinen “Ellerinde, Tanrım, ruhumu teslim ediyorum” Fotoğraf: Tone Bergland, NIKU.

Aynı veya benzer ifade, Norveç ve Gotland’dan bazı kilise yazıtlarında kullanılmaktadır. En ilginç örnek, İskandinav dilindeki runik yazıtın dediği Urnes stave kilisesindendir: “Kutsal Lord’un elini Brynjolv’un ruhu üzerinde tutun.” Bu mesaj, rune çubuğundaki kelimeleri çok andırıyor.

Diğer geniş tarafta, Bryngærðr yazıyor, ardından fiillerle kısmen hasarlı bir ifade geliyor. Bir olasılık, onu takip ettiği, yani gizlemek veya gizlemek, aynı zamanda teslim olmak veya boyun eğmek anlamına gelen fela fiili ile ifade edilmiş olmasıdır. İkincisi, diğer taraftaki dua ile iyi anlaşabilir.

Rün araştırmacısı, Tanrı’nın ellerine teslim olanın Bryngjerd olduğunu söyledi.

Zilmer, "basmarşærbæin" yazan bu kemik parçası üzerinde iki yorum yapılıyor.Fotoğraf: Jani Causevic, NIKU
Zilmer, “basmarşærbæin” yazan bu kemik parçası üzerinde iki yorum yapılıyor.Fotoğraf: Jani Causevic, NIKU

Kemik üzerinde yer alan yazıt hakkında iki yorum yapılıyor

Runik yazıtlı kemiğin at ya da ineğe ait olduğu düşünülüyor. Zilmer, üzerinde ki yazıt da “basmarşærbæin” okunduğunu söyledi.

Bu okunuş iki yorum getiriyor. Bu yorumlardan ilki, yazıtın kişisel ismi ya da takma bir ismi barındırdığı diğer yorum ise sadece kemiği tanımladığı yönündedir.

Banner
Benzer Yazılar

Klazomenai Antik Kenti’nin 2 bin 600 yıllık sunu kapları

16 Ekim 2021

16 Ekim 2021

İzmir Körfezi’nin güney sahil şeridi üzerinde, Urla ilçesinin sınırları içerisinde bulunan Klazomenai Antik Kenti kazılarında ortaya çıkarılan 2 bin 600...

Şeytan’ın İkonografisi

9 Kasım 2020

9 Kasım 2020

Bu yazımızda Şeytan’ın ikonografisi ile şeytan kimliğinin sanatta nasıl yavaş yavaş şekillendiğini Sanat tarihini esas alarak kısaca irdelemeye çalıştık. Şeytanın...

En Eski Primat Türü Dinozorlardan Sonraki Yaşamı Anlamanın Anahtarı Olabilir 

25 Şubat 2021

25 Şubat 2021

66 milyon yıldan daha eski olan primat fosiller, eski atalarımızın en eski örnekleri ve dinozorlardan sonraki yaşamı anlamanın anahtarı olabilir....

Arkeologlar Punt Ülkesini (Tanrı’nın Ülkesi) Bulabilmek İçin 3300 Yıllık Mumyaları Araştırıyor

17 Aralık 2020

17 Aralık 2020

Eski Mısırlılar canlı babun ve tütsü gibi egzotik malları elde edebilmek için kilometrelerce yol katettiler. Punt diyarı yani Tanrı’nın ülkesini...

Orta Çağ Avrupası savaş atları şaşırtıcı büyüklüğe sahipti

12 Ocak 2022

12 Ocak 2022

Orta Çağ Avrupası krallıklarının savaşlarda kullandığı atların heybetli görünüşe sahip olduğu düşünülür. Güçlü yapılı atlar uzun boylu ve yerden oldukça...

Giza’nın Gizemleri

26 Kasım 2020

26 Kasım 2020

Büyük Piramit, antik dünyanın ayakta kalan nadir eserlerinden birisidir. Bu devasa yapılar günümüzdeki ziyaretçilerine güçlü bir hanedanlığa bakma şansı veriyor....

Altay’da Keşfedilen Erken Türk Çağı’na Ait Nadir Petroglifler

30 Kasım 2020

30 Kasım 2020

Devlet Arkeoloji Üniversitesi tarafından yapılan bir arkeolojik yüzey araştırması, Ulazhonsky Bölgesi’ndeki Pazyryk mezar höyüklerinin yakınında bulunan ortaçağ kaya sanatı incelendi....

Roma İmparatoru Hadrianus heykeline ait parçalar ortaya çıkarıldı

10 Eylül 2021

10 Eylül 2021

Alabanda Antik Kenti’nde, Roma İmparatoru Publius Aelius Traianus Hadrianus heykeline ait bazı parçalar gün yüzüne çıkarıldı. Roma İmparatorluğu’nun “beş iyi...

Antik Mısır’da Bulunan Mezarlık Dünyanın En Eski Evcil Hayvan Mezarlığı Olabilir

3 Mart 2021

3 Mart 2021

2011 yılında Berenice limanında bulunan yüzlerce hayvan iskeleti buranın bir evcil hayvan mezarlığı olarak kullanıldığını düşündürmüştür. Hayvanların boynundaki tasma ve...

Siloa Yazıtı’nın İsrail’e iadesi mümkün mü?

12 Mart 2022

12 Mart 2022

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un Türkiye ziyareti sırasında İbrani tarihinin en önemli yazıtlarından biri olan Siloa Yazıtı’nın İsrail’e iade edilmesini istediği...

Balawat (Imgur Enlil) Kapı Kabartmaları

2 Mart 2021

2 Mart 2021

Balawat, Dicle ve Zap Irmağının keşiştiği yani Assur üçgeni adı verilen bölgede yer almaktadır. Birinci başkent Kalhu güneyde, Durşarrukin en...

Dünya’nın ikonik mimari harikaları nasıl görünüyordu?

16 Ocak 2022

16 Ocak 2022

Dünya’nın ikonik mimari harikaları Parthenon, Güneş Piramidi, Largo Arjantin Tapınağı, Knossos Sarayı ve Luksor Tapınağı gibi anıtların ilk günlerindeki ihtişamlı hallerini...

Antik Dünya’nın en büyük lahdi Sidamara yıllar sonra Eros’una kavuştu

1 Temmuz 2022

1 Temmuz 2022

Karaman’ın Ambar Köyü’nde 140 yıl önce ortaya çıkartılan Antik Dünya’nın en büyük lahdi olarak kabul edilen Sidamara lahdinin eksik parçası...

Mersin’de 8 Bin Yıllık Kaya Resimleri Bulundu

28 Şubat 2021

28 Şubat 2021

Son günlerde birçok kaya resmi bulundu haberleri ile karşılaştık. Bu haberlerden Avustralya’da bulunan 17 bin 500 yıllık gerçek boyutlu kanguru...

Konya’nın Kapadokyası Kilistra Antik Kenti

26 Ocak 2021

26 Ocak 2021

Peribacaları, kiliseler, yer altı şehirleri denilince aklımıza ilk gelen yer Nevşehir, Aksaray arasında kalan Kapadokya olur. Eşsiz tarihi zenginliği ile...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Mail bültenimize katılmak için e-posta adresinizi yazınız.