6 February 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

İnsanların Büyük Beyinlerinin Gelişimini Ne Tetikledi?

İnsanların büyük beyinlerinin gelişimi bilim insanları tarafından hala tam anlamıyla çözümlenemeyen bir olaydır. Bu yüzden her yıl farklı hipotezler geliştiren araştırmacılardan makaleler okuyoruz. Peki insanlar büyük beyinlerinin gelişimini tam olarak neyi borçludur?

Büyük beyinler, türümüzün belirleyici özelliğidir. Sadece hayvanlar alemindeki en karmaşık organlar değil, aynı zamanda bazı bilim adamları onları ” bilinen evrendeki en karmaşık nesne ” olarak ilan ettiler.

Ancak insan beyni, vücut boyutumuza göre beklediğinizden çok daha büyüktür. Evrimin neden bu kadar büyük beyinleri tercih ettiğini anlamak, tüm antropolojideki en büyük soruyu yanıtlamamıza yardımcı olacaktır: İnsan olmak ne demektir ve bizi benzersiz kılan nedir?

Pleistosen dönemi boyunca, 2,6 milyon yıl ile 11,700 yıl önce, insanların ve akrabalarının beyinleri büyüdü. Şimdi, Tel Aviv Üniversitesi’nden bilim adamlarının bu büyümenin neden olduğuna dair yeni bir hipotez var: Bilim adamları, yeryüzündeki büyük hayvanlar ortadan kaybolurken, insan beyninin daha küçük, daha hızlı avları avlamak için büyümesi gerektiğini öne sürüyor.

Bu hipotez, ilk insanların, filler gibi , bol yağlı yiyecekler sağlayacak en büyük hayvanları avlamada uzmanlaştığını savunuyor . Bu hayvanların sayıları azaldığında, muhtemelen daha fazla beyin gücüne sahip olan daha büyük beyinli insanlar, daha küçük avları adapte etmede ve yakalamada daha iyiydi, bu da onların daha iyi hayatta kalmasına yol açtı.

Nihayetinde, yetişkin insan beyni 2 milyon yıl önceki ortalama 40 kübik inçten (650 santimetre küp) yaklaşık 10.000 yıl önceki tarım devriminin zirvesinde yaklaşık 92 kübik inç’e (1.500 santimetre küp) genişledi. Hipotez ayrıca, çiftçilik başladıktan sonra beyin boyutunun neden biraz küçüldüğünü açıklıyor: Yaklaşık 80 kübik inç (1.300 kübik cm): Av başarısını en üst düzeye çıkarmak için artık ekstra dokuya ihtiyaç yoktu.

Pleistosen dönem
Pleistosen dönem

Bu yeni hipotez, insan kaynakları araştırmalarında bir eğilimi ortaya çıkarıyor. Bu alandaki pek çok bilim insanı, insan beyninin büyük bir baskı yerine çok sayıda küçük baskıya tepki olarak büyüdüğünü iddia ediyor. Ancak Tel Aviv Üniversitesi arkeologları Miki Ben-Dor ve Ran Barkai, çevredeki büyük bir değişikliğin daha iyi bir açıklama sağlayacağını savunuyorlar.

Ran Barkai live Science yazdığı bir epostada, “Av boyutundaki düşüşü yalnızca beynin genişlemesi için değil, insan biyolojisi ve kültüründeki diğer birçok dönüşüm için birleştirici bir açıklama olarak görüyoruz ve bunun bu değişiklikler için iyi bir teşvik sağladığını iddia ediyoruz. [İnsan kökenli bilim adamları], çeşitli uyarlamaları kapsayacak tek bir açıklama aramaya alışkın değiller. Başka türlü düşünmenin zamanı geldiğine inanıyoruz” dedi.

Büyük avla birlikte büyüyen beyinler

İnsan beyninin büyümesi evrimsel olarak olağanüstüdür, çünkü beyin maliyetli bir organdır. Sırasıyla Homo sapiens , beyin, vücut ağırlığının sadece% 2 oluşturan ancak istirahat vücudun oksijen% 20 kullanır. Bugün ortalama bir insan beyni 2,98 lbs ağırlığındadır. (1,352 gram), en yakın yaşayan akrabalarımız olan şempanzelerin beyinlerini 384 gram ile çok aşıyor.

Barkai ve Ben-Dor’un hipotezi, Homo habilis ile başlayıp Homo erectus ile zirveye çıkan insan atalarının, Pleistosen dönemini uzman etoburlar olarak Afrika’nın sunduğu en büyük, en yavaş avı öldürerek geçirdikleri fikrine dayanıyor. Araştırmacılar, 5 Mart’ta Fiziksel Antropoloji Yıllığı dergisinde yayınlanan bir makalede Megaherbivorların, bitkileri taramaktan veya daha küçük avları takip etmekten daha az çabayla bol miktarda kalori ve besin sağlayacağını iddia ediyorlar.

Quaternary dergisinde 19 Şubat’ta yayınlanan başka bir makalede araştırmacılar, insan türünün araçlarının ve yaşam tarzının büyük avdan küçük ava geçişle tutarlı olduğunu savunuyorlar. Örneğin, Barkai’nin Afrika’daki saha çalışmasında, 200.000 ila 400.000 yıl önce daha sonraki yerlerde kaybolan fil kemikleriyle dolu Homo erectus bölgeleri buldu . Ben-Dor Live Science’a bir e-postada, daha yeni sitelerdeki insan atalarının çoğunlukla alageyik yiyor gibi göründüğünü yazdı.

Barkai ve Ben-Dor, modern insanların yağ sindirmede diğer primatlardan daha iyi olduğunu ve mide asiditesi ve bağırsak tasarımı da dahil olmak üzere insanların fizyolojisinin, yağlı et yemeye olan adaptasyonları gösterdiğini söyledi.

Pleistosen dönemde büyük hayvanlar

Genel olarak, 2,200 lbs’nin üzerinde ağırlığa sahip megaherbivorlar. (1.000 kilogram) Afrika’da yaklaşık 4.6 milyon yıl önce azalmaya başladı ve otoburlar 770 lbs’yi aştı. Araştırmacılar makalelerine, yaklaşık 1 milyon yıl önce (350 kg) düşüş gösterdiğini yazdı. Bu düşüşe neyin sebep olduğu net değil, ancak iklim değişikliği, insan avı veya ikisinin bir kombinasyonu olabilir. En büyük, en yavaş, en şişman hayvanlar manzaradan kaybolurken, insanlar daha küçük hayvanlara geçerek uyum sağlamak zorunda kalacaklardı. Araştırmacılar, bu değişimin insan beynine daha fazla büyümesi için evrimsel bir baskı uygulayacağını ileri sürüyor çünkü küçük hayvanları avlamak, daha küçük avların takip edilmesi ve yakalanmasının daha zor olduğu düşünüldüğünde daha karmaşık olurdu.

Bu büyüyen beyinler daha sonra Pleistosen’deki birçok davranış değişikliğini açıklayacaktı. Küçük, filo avlarının avcılarının, avın yerini başarılı bir şekilde iletmek ve onu izlemeyi koordine etmek için dil ve karmaşık sosyal yapılar geliştirmesi gerekebilir. Ateşi daha iyi kontrol etmek, insan atalarının kemiklerinden yağ ve yağ da dahil olmak üzere daha küçük hayvanlardan olabildiğince çok kalori almasına izin verirdi. Barkai ve Ben-Dor’a göre, avcıların küçük oyunları indirip giydirmelerine izin vermek için alet ve silah teknolojisinin gelişmesi gerekiyordu.

Hipotez genel olarak kendi içinde tutarlı görünse bile birçok araştırmacı tarafından doğru bulunmadı. Makale Pleistosen döneminde insan türlerinin gerçekten de büyük memelileri avlamış olabileceği gerçeğine dikkat çekse de bu durumun direk beyinle ilgili olması beyin boyutu ve megaherbivorların karmaşık yapısı direk ilişkili kurulabilecek türden bir ilişki değil gibi eleştiriler geldi.

Beynimiz hakkında bazı hipotezler var. Çevremiz zorlayıcı olabilirdi ve onu fethetmek için büyük beyinler geliştirdik. Ya da sosyal yaratıklar olarak en iyi gruplarda hayatta kaldığımız için karmaşık sosyal hayatlarımız için büyük beyinlere ihtiyacımız var.

Bunlar ve diğer teoriler muhtemelen evrimimizde bir rol oynamıştır, ancak hangisinin önce geldiğini veya hangisinin daha önemli olduğunu hala gerçekten bilmiyoruz.

Banner
Benzer Yazılar

Glyptotek Müzesi Türkiye’den kaçırılan Septimius Severus’un heykel başını iade etti

14 Mart 2025

14 Mart 2025

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yoğun çabaları sonucu Danimarka Glyptotek Müzesi, Türkiye’den kaçırılan Roma İmparatoru Septimius Severus’un heykel başı ve 48...

Kopya olduğu düşünülen kılıcın 3000 yıllık Tunç Çağı kılıcı olduğu ortaya çıktı

23 Ocak 2023

23 Ocak 2023

Chicago Field Müzesi’nde daha önce bir kopya olduğu düşünülen bir kılıcın, MÖ 1080 ila 900 yılları arasında tarihlenen 3000 yıllık...

Sihirli yılan büyüleriyle süslenmiş bir Mısır mezarı keşfedildi

10 Kasım 2023

10 Kasım 2023

Giza ve Saqqara arasındaki Abusir’deki kazılar sırasında, Çek Mısırbilim Enstitüsü’ndeki (CIE) arkeologlar, mezarın sakinini yılan ısırıklarına karşı koruyan sihirli büyülere...

Sırp Arkeologlar, İmparator Caracalla’ya Adanmış Roma Zafer Takı’nı Ortaya Çıkardı

24 Ocak 2024

24 Ocak 2024

Sırbistan’daki arkeologlar, Belgrad’ın 70 km (45 mil) doğusundaki Kostollac kasabası yakınlarındaki bir Roma şehri olan Viminacium’da üçüncü yüzyıldan kalma antik...

Kadınlar, Antik Yunan Seramiklerinin Ardındaki Gerçek Kahramanlar mıydı?

2 Ocak 2021

2 Ocak 2021

Dipylon amforasını klasik arkeolojiyle ilgilenen herkes duymuştur. Antik Atina kentinin kuzeybatısında Kerameikos’taki Dipylon Kapısı civarında Dipylon mezarlığında bulunmuştur. Amforayı yapan...

Antik Roma’da İkizlerin Dokunaklı Hikayesi: Hırvatistan’da Keşfedilen Roma Mezarı

12 Mart 2025

12 Mart 2025

Hırvatistan’ın Trogir (antik Tragurium) kentinde yapılan son arkeolojik kazılar, Roma dönemine ait, 1. ve 2. yüzyıllara tarihlenen olağanüstü ve yürek...

Tozkoparan Höyük kazılarında çocuk iskeleti ortaya çıkarıldı

11 Ağustos 2021

11 Ağustos 2021

Tunceli Pertek ilçesi Tozkoparan köyünde yer alan Tozkoparan höyük de gerçekleştirilen kurtarma kazılarında çocuk iskeleti ortaya çıkarıldı. 2019 yılında tutulan...

Pulur Höyük kazılarında 3 bin yıllık insan yüzlü seramik parçası ortaya çıkarıldı

10 Eylül 2022

10 Eylül 2022

Erzurum’un Aziziye ilçesi sınırları içerisinde bulunan Pulur Höyük’e devam eden ikinci dönem kazı çalışmalarında kabartma tekniği ile yapılmış 3 bin...

Persepolis’te Büyük Xerxes’e atfedilen bir Elam yazıtı bulundu

26 Şubat 2022

26 Şubat 2022

Persepolis Müzesi depolarındaki yazılı nesnelerin ve parçalı yazıtların sınıflandırılması ve belgelenmesi projesi sırasında uzmanlar, Büyük Xerxes’e atfedilen bir Elam yazıtının...

Yeni Çalışma, Neandertallerin Dışarıdan Gelen Kadınları Ritüel Amaçlı Olarak Hedef Aldığını Ortaya Koydu

23 Kasım 2025

23 Kasım 2025

Belçika’daki Goyet Mağarası, Neandertaller Arası Şiddet ve Seçici Yamyamlıkla İlgili Yeni Kanıtlar Sunuyor Belçika’daki Troisième caverne de Goyet’de bulunan 41.000–45.000...

10 bin 500 yıllık Aşıklı Höyük “Kazı İzleri / Lines of Site” sergisi ile İstanbul’da

3 Şubat 2022

3 Şubat 2022

Anadolu’nun en eski yerleşim yerlerinden biri olan 10 bin 500 yıllık Aşıklı Höyük, 13 yerli ve yabancı sanatçının katıldığı “Kazı...

İtalyan Versay eski ihtişamına geri dönüyor

19 Mayıs 2023

19 Mayıs 2023

Napoli yakınlarında uzun süredir ihmal edilmiş olan İtalyan Kraliyet Sarayı Caserta, kısmen Avrupa Birliği’nin kurtarma fonu tarafından finanse edilen geniş...

Abu Dabi’nin Ghagha adasında 8500 yıllık yapılar keşfedildi

18 Şubat 2022

18 Şubat 2022

Abu Dabi’deki arkeologlar, Ghagha adasında 8500 yıldan daha eski – daha önce düşünülenden en az 500 yıl önce – bilinen...

Karahöyük’te 3.500 Yıllık Yemek Takımı: Kamu Yapısı, Sunak ve Kremasyon Mezarlarla Birlikte Ortaya Çıktı

5 Eylül 2025

5 Eylül 2025

Konya’nın Meram ilçesinde sürdürülen Karahöyük kazılarında, yaklaşık 3.500 yıl öncesine tarihlenen testi, tabak ve kupalı bardaktan oluşan tam bir yemek...

Arkeolog, İrlanda’daki kısmen batık bir yapının tarih öncesi bir mezar olduğunu söylüyor

25 Ekim 2022

25 Ekim 2022

Yeni araştırmalar, yıllar önce Güney İrlanda’daki küçük Rostellan köyünün kuzeyinde, Rostellan Ormanı’ndaki Cork Limanı’nın doğu kıyısında bulunan yapının tarih öncesi...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]