24 June 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Bilimsel Astronominin Babası Hipparchus’un kayıp efsanevi yıldız haritasına ait bir parça bulundu

Bilimsel astronominin babası Hipparchus’un çizdiği ve binlerce yıldır kayıp olan Dünyanın en eski yıldız haritasına ait bir parça bulundu.

Hipparchus’un yıldız haritasına ait parça, Orta Çağ parşömen tabakasının arasında ele geçti.

Haritaya ait parça, Mısır’ın Sina Yarımadası’ndaki St. Catherine Manastırı’ndaki dini Codex Climaci Rescriptus’un dokuz yaprağının veya folyosunun altına gizlenmiş şekilde ortaya çıkarıldı.

Keşif, arkeologlardan oluşan bir ekip tarafından gerçekleştirildi.

Parşömenleri multispektral görüntüleme ile inceleyen araştırmacılar, Corona Borealis takımyıldızının uzunluğunu ve genişliğini derece cinsinden belirten sayılar ve en uzak köşelerinde bulunan yıldızların koordinatları ile karşılaştılar.

Gökbilimci Hipparchus'un Kayıp Efsanevi Yıldız Haritası Bulundu
Haritaya ait bulgular multispektral görüntüleme ile ortaya çıkarıldı. Fotoğraf İncil Müzesi/Erken El Yazmaları Elektronik Kütüphanesi/Lazarus Projesi/Rochester Üniversitesi/Keith T. Knox tarafından multispektral işleme/Emanuel Zingg’in izlemeleri)

Araştırmacılar, fotoğrafları altında gizlenmiş metni seçen bilgisayar algoritmalarıyla taramadan önce dokuz sayfanın her birinin 42 fotoğrafını geniş bir dalga boyu aralığında çektiler. Daha sonra, harita parçalarından koordinatları okuduktan sonra, bilim adamları onu tanımlamak için haritadan çıkan Dünya’nın gezegensel presesyonu hakkındaki aynı fikri kullandılar. Zamanı tersine çevirerek, Corona Borealis’in yıldızlarını, armatürlerin gökyüzünde gizli yazının tarif ettiği tam noktada parladığı yıla geri sardılar.

Araştırmacılar, elde edilen verileri, uzun zamandır Hipparchus’un orijinal kataloğunun kısmi bir kopyasını içerdiğine inanılan Aratus Latinus adlı ayrı bir ortaçağ Latince el yazması ile karşılaştırdılar. Aratus el yazmasının Draco, Ursa Major ve Ursa Minor takımyıldızları için koordinatlarının da M.Ö. 129’a indiğini doğruladılar ve yeni bulunan parçanın el yazması ile aynı kaynaktan geldiğine dair ikna edici dolaylı kanıtlar sağladılar.

Sina'daki Aziz Catherine Manastırı
Sina’daki Aziz Catherine Manastırı, harita parçasının bulunduğu altıncı yüzyıl manastırı. Fotoğraf Jon Sellers / Alamy

Free University of Berlin’de astronomi tarihçisi olarak görev yapan Mathieu Ossendrijver, Nature dergisine şunları söyledi: “Yeni parça bunu çok, çok daha net hale getiriyor. Literatürde neredeyse varsayımsal bir şey olarak gezinen bu yıldız kataloğu çok somut hale geldi.”

Araştırmaya devam etmek için, araştırmacılar görüntüleme tekniklerini geliştirmeyi ve kodeksin daha fazlasını taramayı umuyorlar. El yazmasının 146 folyosunun çoğu şu anda Amerikalı milyarder ve Hobi Lobisi’nin kurucusu Steve Green’e aittir ve Washington, D.C.’deki İncil Müzesi’nde sergileniyor.

Araştırmacılar bulgularını 18 Ekim’de Journal for the History of Astronomy’de yayınladılar.

“Bilimsel astronominin babası” Hipparchus kimdir?

“Bilimsel astronominin babası” Hipparchus’un, M.Ö. 190 yıllarında İznik’te (Nicaea, Bithynia) doğduğu biliniyor. Antik çağın en önemli astronomu ve matematikçilerinden biri olan Hipparchus hakkında fazla bir bilgi bulunmuyor.

Hipparchus hakkında en fazla bilgiye Amaseyyalı Strabon (M. Ö 64 – M. S. 19) ve Batlamyus’un (M. S. 85-165) Almagest adlı eserinden ulaşılıyor

Gökyüzü araştırmalarında dioptra (teleskobun atası olarak kabul edilebilir) adı verilen ince bir tüp kullanıyordu. Hipparchus, yıldız konumlarının kapsamlı gözlemlerini ve bilinen ilk yıldız kataloğunu bu alet ile gerçekleştirdi. Astronomik hareketleri hesaba katmak için geometrik modelleri de ilk defa kullanan Hipparchus, bu yöntemle; Dünya ile Ay arasındaki mesafeyi belirledi.

Bilimsel astronominin babası Hipparchus kimdir

Ekinoksun presesyonlarını keşfetti ve yılın uzunluğunu altı buçuk dakika içinde hesapladı. Ayrıca, bir matematik dalı olan trigonometriyi kullanarak bilinen en eski hesaplamaları yaptı ve bundan dolayı bazı bilim insanları onu “trigonometrinin babası” olarak adlandırmasına neden oldu.

Rodos adasında gerçekleştirdiği gözlem ve çalışmalar ile sadece yıldız konumlarının kapsamlı gözlemlerini yapmakla kalmadı, aynı zamanda öncelikle trigonometri kullanarak ay ve güneş tutulmalarını hesapladı.
Hipparchus, gündönümü ve ekinoks noktalarının yıldızların sabit arka planına karşı doğudan batıya doğru yavaşça hareket ettiğini fark etti. M. Ö. 134’te Akrep takımyıldızında “Yeni Yıldız” (nova) olarak adlandırdığı şeyin ortaya çıkmasıyla tetiklenmiş olabilecek en az 850 yıldızdan oluşan kataloğu da oluşturdu.

Hipparchus aynı zamanda yıldızları parlaklıklarına bağlı olarak sınıflara ayıran ilk kişi oldu. Oluşturduğu sınıflama sistemi günümüzde hala kullanılıyor.

Hipparchus’un, göksel kürenin ekvator düzlemine yansıtıldığı bir cihaz olan planisferik astrolabeyi icat etmiş olabileceği düşünülüyor.

Hipparchus’un günümüze ulaşan tek eseri, astronomik bir şiirin tartışıldığı “Eudoxus ve Aratus’un Phainomena’sı Üzerine Yorum” adlı eseridir. Hipparchus’un kaybolan eserleri astronomik bir takvim, optik ve aritmetik üzerine kitaplar, coğrafi ve astrolojik eserler ve kendi çalışmalarının yer aldığı kataloktan oluşuyor.

Banner
Benzer Yazılar

İki Kültür Varlığımız Daha UNESCO Dünya Miras Geçici Listesinde

30 Nisan 2021

30 Nisan 2021

Kültür Bakanlığı’nın ülkemizin önemli tarihi yerlerini UNESCO’nun miras listesine aldırma gayretleri meyvelerini vermeye devam ediyor. Kültür Bakanlığı’nın UNESCO nezdinde yaptığı...

Efes Antik Kentine Su Götüren Kanal Bulundu

25 Mayıs 2021

25 Mayıs 2021

Efes Antik Kentine su götüren 2000 yıllık su kanalı bulundu. Aydın Arkeoloji Müzesi ekipleri tarafından ortaya çıkarılan 50 metrelik su...

Yakutya’da Soyu Tükenmiş Yünlü Gergedan Kalıntıları Bulundu

31 Aralık 2020

31 Aralık 2020

İklim değişikliğinin dünyanın en eski donmuş topraklarının çoğunu eritmesiyle birlikte, arkeologlar geçmiş bin yıldan kalma hayvan kalıntılarını keşfetmeye devam ediyor. Rusya’da...

İnsanda Toplama Biriktirme Duygusu 100.000 Yıl Öncesine Dayanıyor

1 Nisan 2021

1 Nisan 2021

Güney Afrika’da kazı çalışmalarına devam eden arkeologlar, insanda toplama ve biriktirme duygusunu gösteren bulgulara ulaştılar. Arkeologlar ayrıca, deniz kenarında ve...

Hitler 1945’te İntihar Etmedi mi?

29 Kasım 2020

29 Kasım 2020

Arkeologlar Arjantin ormanındaki bir grup izole taş binayı incelemek için hızla ilerlerken, keşifleri İkinci Dünya Savaşı efsanesine yeni bir soluk...

Tütün İçmenin 12 Bin Yıl Öncesine Uzandığına Dair Yeni Bulgular

12 Ekim 2021

12 Ekim 2021

Günümüzde en büyük sağlık ve ekonomik sorunlara yol açan tütün kullanımının 12 bin yıl öncesine dayandığına dair yeni bulgular keşfedildi....

Tanrıça Kibele’nin Bulunduğu Kurul Kalesi Taş Ocağı Tehdidi Altında

20 Nisan 2021

20 Nisan 2021

2.100 yıllık Tanrıça Kibele’nin bulunduğu Kurul Kalesi arkeolojik çalışma alanının alt kesiminde yer alan taş ocağı işletmesinin patlattığı dinamitler yüzünden...

Hitit Çivi Yazılı Tabletler Yapay Zeka Teknolojisi ile Okunacak

28 Aralık 2021

28 Aralık 2021

Anadolu’nun kadim medeniyetlerinden Hititlere ait çivi yazılı kil tabletlerin okunmasında yapay zeka teknolojisi kullanılacak. 1800 yıllarından bu yana başta Hitit...

Arkeologlar Amerika’nın en eski kerpiç mimarisini keşfetti

8 Aralık 2021

8 Aralık 2021

Peru’nun kuzey kıyısında, araştırmacılar, El Nino’nun neden olduğu sellerin oluşturduğu doğal kil tortularından oyulmuş antik kerpiç tuğlalarla inşa edilmiş, Amerika’daki...

Alinda Antik Kenti’nde 7000 yıllık mağara resimleri keşfedildi

18 Aralık 2021

18 Aralık 2021

Aydın’ın Karpuzlu ilçesinde yer alan Alinda Antik Kenti’nin çevresinde yürütülen yüzey araştırmasında bir mağarada 7000 yıllık mağara resimleri keşfedildi. Alinda...

Dünyanın en eski darphanesi Çin’de Keşfedildi

8 Ağustos 2021

8 Ağustos 2021

Çin’de Sarı Nehir yakınında bulunan antik Guanzhuang kentinin kazılarında dünyanın en eski darphanesi keşfedildi. Darphanenin bulunduğu Guanzhuang, M. Ö. 800...

Çatalhöyük’te bulunan iskeletler üzerinde yapılan yeni bir çalışma ilginç bulgular ortaya çıkardı

18 Mart 2022

18 Mart 2022

Anadolu’da Erken Neolitik Çağ’ın ilk yerleşik düzen kültürüne ev sahipliği yapan Çatalhöyük’te yapılan kazılarda ele geçen iskeletler üzerinde gerçekleştirilen yeni...

Trabzon’da 700 Yıllık Kilise Müze Oluyor

31 Ocak 2021

31 Ocak 2021

St. Michael kilisesinin 2018 yılında başlayan restorasyonu tamamlandı. Trabzon’un Akçaabat beldesinde bulunan 7 asırlık kilisenin bundan sonra müze olarak hizmet...

Küllüoba Höyüğü’nde Kuraklığa 4.200 Yıl Önce Nasıl Çare Bulundu

4 Eylül 2021

4 Eylül 2021

Kuraklık, günümüzün en büyük çevre sorunu… İnsanlığın daha iyi yaşam koşullarına sahip olmak için arsızca dünya varlığına verdiği zararlar, doğanın...

Antik Pompeii Kentinde Bulunan Zengin Adam ve Kölesi

21 Kasım 2020

21 Kasım 2020

İtalyan Kültür Bakanlığı, antik Pompeii kentinde Vezüv patlaması sırasında yanarak ölen iki kişinin kalıntılarına ulaşıldığı bilgisini verdi. Pompeii Antik kentinde...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]