29 November 2022 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Bilimsel Astronominin Babası Hipparchus’un kayıp efsanevi yıldız haritasına ait bir parça bulundu

Bilimsel astronominin babası Hipparchus’un çizdiği ve binlerce yıldır kayıp olan Dünyanın en eski yıldız haritasına ait bir parça bulundu.

Hipparchus’un yıldız haritasına ait parça, Orta Çağ parşömen tabakasının arasında ele geçti.

Haritaya ait parça, Mısır’ın Sina Yarımadası’ndaki St. Catherine Manastırı’ndaki dini Codex Climaci Rescriptus’un dokuz yaprağının veya folyosunun altına gizlenmiş şekilde ortaya çıkarıldı.

Keşif, arkeologlardan oluşan bir ekip tarafından gerçekleştirildi.

Parşömenleri multispektral görüntüleme ile inceleyen araştırmacılar, Corona Borealis takımyıldızının uzunluğunu ve genişliğini derece cinsinden belirten sayılar ve en uzak köşelerinde bulunan yıldızların koordinatları ile karşılaştılar.

Gökbilimci Hipparchus'un Kayıp Efsanevi Yıldız Haritası Bulundu
Haritaya ait bulgular multispektral görüntüleme ile ortaya çıkarıldı. Fotoğraf İncil Müzesi/Erken El Yazmaları Elektronik Kütüphanesi/Lazarus Projesi/Rochester Üniversitesi/Keith T. Knox tarafından multispektral işleme/Emanuel Zingg’in izlemeleri)

Araştırmacılar, fotoğrafları altında gizlenmiş metni seçen bilgisayar algoritmalarıyla taramadan önce dokuz sayfanın her birinin 42 fotoğrafını geniş bir dalga boyu aralığında çektiler. Daha sonra, harita parçalarından koordinatları okuduktan sonra, bilim adamları onu tanımlamak için haritadan çıkan Dünya’nın gezegensel presesyonu hakkındaki aynı fikri kullandılar. Zamanı tersine çevirerek, Corona Borealis’in yıldızlarını, armatürlerin gökyüzünde gizli yazının tarif ettiği tam noktada parladığı yıla geri sardılar.

Araştırmacılar, elde edilen verileri, uzun zamandır Hipparchus’un orijinal kataloğunun kısmi bir kopyasını içerdiğine inanılan Aratus Latinus adlı ayrı bir ortaçağ Latince el yazması ile karşılaştırdılar. Aratus el yazmasının Draco, Ursa Major ve Ursa Minor takımyıldızları için koordinatlarının da M.Ö. 129’a indiğini doğruladılar ve yeni bulunan parçanın el yazması ile aynı kaynaktan geldiğine dair ikna edici dolaylı kanıtlar sağladılar.

Sina'daki Aziz Catherine Manastırı
Sina’daki Aziz Catherine Manastırı, harita parçasının bulunduğu altıncı yüzyıl manastırı. Fotoğraf Jon Sellers / Alamy

Free University of Berlin’de astronomi tarihçisi olarak görev yapan Mathieu Ossendrijver, Nature dergisine şunları söyledi: “Yeni parça bunu çok, çok daha net hale getiriyor. Literatürde neredeyse varsayımsal bir şey olarak gezinen bu yıldız kataloğu çok somut hale geldi.”

Araştırmaya devam etmek için, araştırmacılar görüntüleme tekniklerini geliştirmeyi ve kodeksin daha fazlasını taramayı umuyorlar. El yazmasının 146 folyosunun çoğu şu anda Amerikalı milyarder ve Hobi Lobisi’nin kurucusu Steve Green’e aittir ve Washington, D.C.’deki İncil Müzesi’nde sergileniyor.

Araştırmacılar bulgularını 18 Ekim’de Journal for the History of Astronomy’de yayınladılar.

“Bilimsel astronominin babası” Hipparchus kimdir?

“Bilimsel astronominin babası” Hipparchus’un, M.Ö. 190 yıllarında İznik’te (Nicaea, Bithynia) doğduğu biliniyor. Antik çağın en önemli astronomu ve matematikçilerinden biri olan Hipparchus hakkında fazla bir bilgi bulunmuyor.

Hipparchus hakkında en fazla bilgiye Amaseyyalı Strabon (M. Ö 64 – M. S. 19) ve Batlamyus’un (M. S. 85-165) Almagest adlı eserinden ulaşılıyor

Gökyüzü araştırmalarında dioptra (teleskobun atası olarak kabul edilebilir) adı verilen ince bir tüp kullanıyordu. Hipparchus, yıldız konumlarının kapsamlı gözlemlerini ve bilinen ilk yıldız kataloğunu bu alet ile gerçekleştirdi. Astronomik hareketleri hesaba katmak için geometrik modelleri de ilk defa kullanan Hipparchus, bu yöntemle; Dünya ile Ay arasındaki mesafeyi belirledi.

Bilimsel astronominin babası Hipparchus kimdir

Ekinoksun presesyonlarını keşfetti ve yılın uzunluğunu altı buçuk dakika içinde hesapladı. Ayrıca, bir matematik dalı olan trigonometriyi kullanarak bilinen en eski hesaplamaları yaptı ve bundan dolayı bazı bilim insanları onu “trigonometrinin babası” olarak adlandırmasına neden oldu.

Rodos adasında gerçekleştirdiği gözlem ve çalışmalar ile sadece yıldız konumlarının kapsamlı gözlemlerini yapmakla kalmadı, aynı zamanda öncelikle trigonometri kullanarak ay ve güneş tutulmalarını hesapladı.
Hipparchus, gündönümü ve ekinoks noktalarının yıldızların sabit arka planına karşı doğudan batıya doğru yavaşça hareket ettiğini fark etti. M. Ö. 134’te Akrep takımyıldızında “Yeni Yıldız” (nova) olarak adlandırdığı şeyin ortaya çıkmasıyla tetiklenmiş olabilecek en az 850 yıldızdan oluşan kataloğu da oluşturdu.

Hipparchus aynı zamanda yıldızları parlaklıklarına bağlı olarak sınıflara ayıran ilk kişi oldu. Oluşturduğu sınıflama sistemi günümüzde hala kullanılıyor.

Hipparchus’un, göksel kürenin ekvator düzlemine yansıtıldığı bir cihaz olan planisferik astrolabeyi icat etmiş olabileceği düşünülüyor.

Hipparchus’un günümüze ulaşan tek eseri, astronomik bir şiirin tartışıldığı “Eudoxus ve Aratus’un Phainomena’sı Üzerine Yorum” adlı eseridir. Hipparchus’un kaybolan eserleri astronomik bir takvim, optik ve aritmetik üzerine kitaplar, coğrafi ve astrolojik eserler ve kendi çalışmalarının yer aldığı kataloktan oluşuyor.

Banner
Benzer Yazılar

İsviçre’de Keşfedilen Olağan Üstü Büyük Roma Binası

21 Ekim 2020

21 Ekim 2020

Arkeologlar, güneybatı İsviçre’de boyutları ve yapım yöntemi bölgede hiç görülmeyen bir Roma binası ortaya çıkardılar. İsviçre’nin Brig kasabası yakınlarındaki Valais...

İspanyol arkeologlar, kumların altında Roma dönemine ait bir balık çiftliği, hamam ve bir Tunç Çağı mezarı ortaya çıkardılar

22 Ekim 2022

22 Ekim 2022

İspanyol arkeologlar, İspanya’nın Cadiz kentindeki Trafalgar Burnu’nu çevreleyen kum tepelerinin altında Roma dönemine ait bir balık çiftliği, hamam ile Tunç...

Tarihi kiliselerden çalınan ikonalar Fener Rum Patriği Bartholomeos’a teslim edildi

10 Ağustos 2021

10 Ağustos 2021

2007 yılında Gökçeada’daki tarihi kiliselerden çalınan ikonalar, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından bugün Troya Müzesi’nde Fener Rum Patriği Bartholomeos’a...

Son Assur Başkenti “Ninive”

30 Ocak 2021

30 Ocak 2021

Ninive, Kuzey Irak’ta bugünkü Musul kenti yakınında, Dicle Nehri’nin doğu kıyısında bulunan eski bir Asur şehridir. Asur İmparatorluğu, MÖ 25....

Arkeoloğun Bir Şey Yok Dediği Yerde Tarih Yatıyor

10 Temmuz 2021

10 Temmuz 2021

İstanbul, tarihin her devrine ait birçok izleri içinde barındırıyor. Yarımburgaz mağarası ve Megaralıların günümüz Kadıköy ilçesinde kurdukları ilk yerleşim olan...

Zominthos Minoan Sarayı Kazısı Alanındaki Bulunan Kutsal Objeler

6 Ekim 2020

6 Ekim 2020

Zominthos Girit adasındaki İda Dağı’nın (Psiloritis) kuzey eteklerinde küçük bir platodur. Yerleşim tarihi MÖ. 1800’lere kadar uzanmakta. 1982′ de Yunan...

Neolitik Çağ’da kazın evcilleştirilmesine dair kanıtlar bulundu

8 Mart 2022

8 Mart 2022

Yangtze Nehri vadisinde bulunan kaz kemikleri üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, kazlar 7000 yıl kadar önce Çin’de evcilleştirilmiş olabilir. Tavukların...

Yazı sistemlerinin evrimine ışık tutan Afrika Vai Dili

5 Şubat 2022

5 Şubat 2022

Yaklaşık 5 bin yıllık bir geçmişe sahip yazının gelişimi üzerine çalışmalar devam ediyor. Mezopotamya’da ortaya çıkan yazı, günümüzde bilindiği kadarıyla...

Antik Çağlardan Günümüze “Domuz”

17 Mart 2021

17 Mart 2021

Domuz İslamiyette  haram edilen hayvanlardan biri olduğu için Müslümanlar için yiyecek statüsünde görülmez. Ama tarihte uzunca bir müddet geriye doğru...

Karpat mağaralarında Avrupa’daki en eski insan izleri aranacak

30 Ekim 2022

30 Ekim 2022

Doğu Avrupa’da yer alan Karpat Dağları’nda bulunan mağaralarda Avrupa’daki en eski insan izleri aranacak. Karpat Dağları, Çekya Cumhuriyeti, Slovakya, Polonya,...

Maya Vazosu Üzerindeki Hiyeroglif Yazısının Çözülme Hikayesi

26 Mart 2021

26 Mart 2021

Uygarlık tarihinin başlangıcı olarak kabul edilen yazının geçmişi 5 bin yıla dayanmaktadır. İnsan ağzından çıkardığı arbitrer (karışık) sesleri, duvarlara, taşlara,...

Geçmişin Mutfak Sırları

19 Ekim 2020

19 Ekim 2020

Arkeologlar, sırsız seramik tencerelerin şimdiki ve geçmiş yemeklerin kimyasal kalıntılarını emdiğini buldular. California Üniversitesi, Berkeley liderliğindeki bir araştırma ekibi, sırsız...

Sanxingdui Harabeleri’ndeki yeni keşifler, antik Çin’in yaratıcı yeteneğini gösteriyor.

9 Eylül 2021

9 Eylül 2021

Çinli arkeologlar Perşembe günü Çin’in güneybatısındaki Sichuan Eyaletindeki Sanxingdui Harabeleri bölgesinde 3, 4, 7 ve 8 numaralı çukurlardan yeni önemli...

Sular çekilince Skepsis Antik Kenti’nin hamam ve kilise kalıntıları ortaya çıktı

26 Kasım 2022

26 Kasım 2022

Çanakkale’nin Bayramiç ilçesi Kurşunlu Tepesi’nde yer alan Skepsis Antik Kenti’nin hamam ve kilise kalıntıları Bayramiç barajının sularının çekilmesi ile tekrar...

51.000 Yıllık Kemik Dünyanın En Eski Sanat Eseri Olarak Düşünülüyor

6 Temmuz 2021

6 Temmuz 2021

Berlin’in yaklaşık 150 mil güneybatısında, orta Almanya‘nın Harz Dağları’ndaki bir mağarada ortaya çıkarılan 51.000 yıllık geyik ayak kemiğinin dünyanın en...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]