2018 yılında Lincolnshire’daki Scremby’de yapılan kazılarda, 6. yüzyıla ait bir kadın mezarında emaye kaplı bir bakır alaşımlı chalice (kupa) bulundu.
Kupa, Sheffield Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen ve 480 ile 540 AD arasında tarihlendirilen 49 mezardan oluşan Göç Dönemi mezarlığı üzerine yapılan bir çalışmanın parçası olarak yapılan kazılarda keşfedildi.
Arkeologlar, kadının 6. yüzyıla ait mezarını (Sk18) bulduklarında 1,800 yıllık çok renkli kupayı ortaya çıkardılar. Ayrıca sadece iki dairesel broş ve bir çift bilezik bulundu. Kupanın, başının yanına yerleştirilmiş ve sağlam bir şekilde bulunması, onun özel bir öneme sahip olduğunu gösteriyordu.
‘Scremby Chalice’ (Scremby Kupası) olarak adlandırılan bu nadir eser, antikliği, Roma kökeni ve Anglo-Sakson cenaze bağlamındaki yeri nedeniyle benzersiz bir parça olarak öne çıkıyor.
Scremby Kupası, 2.2 inç (5.7 santimetre) yüksekliğinde olup yaklaşık 1.2 fincan (280 mililitre) sıvı tutabiliyor. Yarım ay ve kalp şekilleri gibi motifler, kapın bakır alaşımlı yüzeyine dökme yöntemiyle işlenmiş ve ardından kırmızı, akvamarin ve derin mavi-mor emaye ile doldurulmuştur. Araştırmacılar, kupanın kaybolan mumya döküm tekniği kullanılarak yapıldığını belirlemişlerdir ve bu, Roma ustalığını sergilemektedir.
Kupanın tarzı ve malzemeleri, muhtemelen 3. yüzyılın ortalarında Fransa’dan İngiltere’ye ithal edilmiş olabileceğini göstermektedir; bu dönem Britanya’nın Roma dönemidir.
Kupanın, ölen kişinin başının yanına yerleştirilmiş olması, gömü sırasında sağlam ve tamamen işlevsel olduğunu göstermektedir. Bu durum, genellikle hurda veya parça olarak yeniden kullanılan diğer Roma eserlerinden ayıran bir özellik taşımaktadır ve Anglo-Sakson bağlamlarında bulunmuştur. Araştırmacılar, bunun gömü için potansiyel bir törensel veya ritüel rolü olabileceğini düşünmektedir.
En ilginç bulgu, kupanın iç kısmındaki kalıntı analiziyle elde edilmiştir. Isıtılmamış ve ham domuz yağı izleri, lipid kalıntılarında bulunmuş olup, bunun mutfak dışı kullanımlara işaret ettiğini göstermektedir. Araştırmacılara göre, bu yağın tıbbi veya törensel bir işlevi olabilir; bu da, altıncı yüzyılda enfeksiyonları tedavi etmek için domuz yağı kullanıldığını belirten Bizans metinleriyle tutarlıdır.
Kupanın Sk18’in cenazesine dahil edilmesi, onun bir statü sembolü veya ruhsal bir sembol olarak kullanılma olasılığını vurgulamaktadır. Kupa, Anglo-Sakson bağlamlarının genellikle Roma malzemelerini mistisizmle ilişkilendirmesi nedeniyle, Roma geçmişiyle güç veya sürekliliği temsil ediyor olabilir.
Araştırmacılar, kupanın bu bağlama nasıl geldiğine dair iki ana teori üzerinde duruyor. İlk teoriye göre, kupa daha önceki bir Roma gömüsünden alınmış olabilir; bu teori, diğer arkeolojik buluntularla desteklenmektedir. İkinci teori ise, daha az popüler olmasına rağmen, kupanın nesiller boyunca titizlikle korunmuş bir tür kutsal emanet veya aile mirası olabileceğini öne sürmektedir.
Araştırma, European Journal of Archaeology dergisinin Kasım sayısında yayınlandı.
Willmott H, Thompson L, Lundy J, Crichton-Turley C-E., “From Roman Table to Anglo-Saxon Grave: An Archaeological Biography of the Scremby Cup.” European Journal of Archaeology. 2024;27(4):507-525. doi.org/10.1017/eaa.2024.12
Kapak fotoğrafı: H: Willmott et al., European Journal of Archaeology
