1 December 2022 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Homeros’un Şiirlerine Alfabenin Tarihine Işık Tutan Nestor’un Kupası

İtalya’nın Napoli kentinin hemen dışındaki Pitoresk Ischia adasında bulunan bir mezarda ele geçen Nestor’un Kupası, Homeros’un şiirlerine ve alfabenin tarihine ışık tutuyor.

2 bin 800 yıllık geçmişe sahip Yunanlıların ilk denizaşırı kolonilerinden biri olan Pithekoussai nekropolünde yapılan kazılarda araştırmacıların en çok dikkatini çeken küçük bir seramik şarap kadehiydi.

1950’li yıllarda yapılan kazılarda bulunan bu küçük seramik şarap kadehinin üzerinde “Ben Nestor’un bardağıyım, içmek güzel. Kim bu kadehi boş içerse, hemen güzel taçlı Afrodit’in arzusu onu yakalar” yazmaktaydı.

Yazıtın parça parça olduğunu gören araştırmacılardan bazıları kazınan metnin başlangıcında “Nestor’un bardağı içmek için iyiydi, ama bu bardaktan kim içerse…” vb. cümlelerin olabileceğini düşündü.

Kadehin üzerine kazınan bu sözcükler, Pylos kralı ve Homeros’un İlyada’sındaki Yunan kahramanlarından biri olan Nestor’a yapılan bir göndermedir . Nestor’un dev bir altın kadehi vardı, o kadar ağırdı ki, şarapla dolduğunda “başka bir adam o bardağı masadan kaldırmaya kıyamazdı.” ( İlyada, kitap 11, 635 )

Ariel David, Haaretz’de, Nestor kupasının üzerindeki yazıtın bizlere hangi kazanımlar sunduğu konusunda kaleme aldığı makalesinde noktalara değiniyor.

“İlk olarak, kupa bize Homeros’un şiirlerinin tarihi ve kompozisyonları hakkında bazı önemli bilgiler veriyor. MÖ sekizinci yüzyılda, Truva savaşının destansı hikayesini oluşturan sözlü geleneklerin, Pithekoussai’de hicivli taklitlere ilham verebilecekleri noktaya kadar, zaten yazılı hale getirilmiş ve Akdeniz’de geniş çapta dağıtılmış olması gerektiğini öne sürüyor.

Nestor'un Kupası üzerindeki yazıtın çizimi
“Nestor’s Cup” üzerindeki yazıtın çizimi, Fenike alfabesi, MÖ 8. yy Kredi: ללא קרדיט

Yazıt ayrıca bize alfabenin erken tarihi hakkında da bilgi verir. Nestor’s Cup, Yunan alfabesiyle yazılmış bilinen en eski iki metinden biri olarak kabul edilir. Diğeri ise Atina’daki Dipylon Mezarlığı’nda bulunan daha kısa bir metin olan Dipylon yazıtıdır . O da M. Ö. sekizinci yüzyılın ikinci yarısına tarihlenir ve bir şarap sürahisi üzerine karalanır (görünüşe göre eski Yunanlılar gerçekten içmeyi ve yazmayı severdi).

Sonunda çoğu modern batı yazı sisteminin temeli haline gelen fonetik alfabenin, ilk olarak yaklaşık 4.000 yıl önce Mısır’da hiyerogliflerle baş edemeyen Kenanlı işçiler tarafından geliştirildiğine inanılıyor . Yüzyıllar boyunca alfabetik sistem Levant’a kadar yayıldı ve Fenikeliler tarafından benimsendi. Bugün kuzey İsrail ve Lübnan’ın kıyılarından yola çıkan Fenikeli tüccarlar ve sömürgeciler, yazılarını yanlarına alarak ve İbranice, Arapça, Yunanca, Latince ve diğer dilleri yazmak için kullanılan alfabelerinin çeşitlerini ortaya çıkararak Akdeniz’e yayıldılar.

Fenikelilerin ve antik Yunanlıların ilk kez nerede karşılaştıklarını tam olarak bilmiyoruz, ancak Pithekoussai büyük olasılıkla en erken temas noktalarından biriydi. Ischia’daki yerleşim, M. Ö. sekizinci yüzyılın başlarında Euboea adasından Yunanlılar tarafından kuruldu ve Batı Akdeniz’deki ilk Yunan kolonisi olarak kabul ediliyor. Aynı zamanda Fenikeliler , daha sonra tarihte kendi kilit rolünü oynayacak olan günümüz Tunus’unda Kartaca gibi koloniler kurarak bölgeye yayılmışlardı .

Dipylon yazıtı
Dipylon yazıtı Fotoğraf: Durutomo

Pithekoussai, kültürel bir eritme potası

Pithekoussai, yalnızca Fenikeliler için değil, aynı zamanda Etrüskler, Latinler ve diğer yerel İtalik halklar için de önemli bir ticaret merkezi olarak işlev görmek için ideal bir konumdaydı.

Ve aslında, antik yerleşim ve nekropolündeki arkeolojik buluntular, sayıları binleri bulan koloni sakinlerinin büyük ihtimalle tüm bu gruplardan geldiğini ve kültürel bir eritme potası oluşturduğunu göstermiştir.

Ölü yakma ve gömmenin bir arada olması gibi farklı cenaze törenleri; Yunan, İtalik ve Fenike kökenli eserler; Gigante, “Pithekoussai’nin yerli olmayan soy ve kökenlere sahip insanların yerlilerle birlikte yaşadığı, farklı kültürel ve etnik kimliklerden oluşan karma bir toplum” olduğuna işaret ediyor.

Hiçbir şey bu Akdeniz eritme potasını Nestor’un kupası kadar iyi örnekleyemez: Fenikelilerden etkilenmiş bir alfabeyle yazılmış, bir İtalyan adasındaki bir mezara gömülmüş, Anadolu’daki bir savaşa ilişkin Yunan mitlerine atıfta bulunularak yazılmış Rodos’tan seramik bir kap.

Belki Nestor’un kupası ve onun müstehcen lirikleri, bir içki oyununun ya da hevesli bir şairin duraksayan ilk çıkışının sonucundan başka bir şey değildi, ama onlar bizim için binlerce yıl öncesinden tüm dünyaya bir bakış sunuyorlar. Bu dünya uzun zamandır toza dönüştü, ancak şu anda okuduğunuz harfleri şekillendirmek de dahil olmak üzere, bugünümüzü hayal edebileceğimizden daha fazla şekilde etkiledi.

Banner
Benzer Yazılar

Avrupa’nın En Eski Okunabilir El Yazması Derveni Papirüsü

25 Ağustos 2022

25 Ağustos 2022

Derveni Papirüsü, Makedonyalı II. Filip döneminde M.Ö. 340 ila 320 yılları arasında tarihlendirilen, Avrupa’nın en eski okunabilir el yazması eseri...

Şaşırtıcı Bir Heykelcik Altın Gözlü Bronz Kelt Adamı

12 Aralık 2020

12 Aralık 2020

Slovakya’da yapılan kazılarda çok şaşırtıcı bir heykelcik bulundu. Altın Gözlü Bronz Kelt Adam Heykelciği benzersiz bir ayrıntı olarak kazının gözdesi...

Caligula’nın Ünlü Zevk Bahçesi

12 Ocak 2021

12 Ocak 2021

12 Sezar’ın dördüncüsü olan Caligula (31 Ağustos 12- 24 Ocak 41) – resmi adı- Gaius Julius Caesar Germanicus – Julio-Claudian...

Obsidyen taşlarının analizi Minos Uygarlığı’nın yıkılış düşüncelerine farklı boyut kazandırıyor

25 Ağustos 2022

25 Ağustos 2022

Tunç Çağı döneminde Girit Adası’nda yüksek medeniyet kuran Minos Uygarlığı’nın yıkılıp Miken Uygarlığına evrilme süreci üzerine kurulan teorileri sarsacak yeni...

İsviçre’de Keşfedilen Olağan Üstü Büyük Roma Binası

21 Ekim 2020

21 Ekim 2020

Arkeologlar, güneybatı İsviçre’de boyutları ve yapım yöntemi bölgede hiç görülmeyen bir Roma binası ortaya çıkardılar. İsviçre’nin Brig kasabası yakınlarındaki Valais...

Ipswich’te Roma döneminden kalma çok iyi korunmuş çapa bulundu

26 Eylül 2022

26 Eylül 2022

İngiltere’nin Ipswich kasabasında Roma veya muhtemelen geç Demir Çağı dönemi yaklaşık 2 bin yıllık çok iyi korunmuş nadir bir örnek...

Pompeii Kenti Kazılarında Daha Önce Görülmemiş Dört Tekerlekli Araba Ortaya Çıkarıldı

27 Şubat 2021

27 Şubat 2021

M.Ö. 79 yılında yaşanan Vezüv yanardağının korkunç patlaması sonrası Pompeii kenti kül ve lav altında kalmıştı. İki gün boyunca yağan...

Bu Festivale Katılan Erkekler Hadım Ediliyordu! Antik Çağda Erkeklerin Katılmasının Yasak Olduğu Festivaller

30 Eylül 2020

30 Eylül 2020

Antik Çağ’da kutlanan bir çok festival vardı. Bu festivallerdeki amaç Tanrı ve Tanrıçaların onurlandırılmalarıdır. Bereket ve bolluk için yapılan bu...

Kibyra Antik Kentinde Yeni Keşifler

27 Kasım 2020

27 Kasım 2020

Burdur ilindeki Kibyra antik kentinde ait iki tanrı heykeli ortaya çıkarıldı. Kibyra (veya Cibyra Magna), MÖ ikinci yüzyılda dört şehir...

Minos sanatının eşsiz eseri olan Pylos Combat Agate, Prehistorik çağın Davut’u olmalı

22 Kasım 2021

22 Kasım 2021

3.500 yıllık bir Yunan mezarında bulunan eser o kadar iyi tasarlanmış ki, bir Rönesans eseri kadar canlı ve gerçekçi bir...

Euromos Antik Kentine Ait Zeus Tapınağı Eski İhtişamına Kavuşuyor

18 Mart 2021

18 Mart 2021

Muğla iline bağlı Selimiye’nin 4 km güneydoğusunda bulunan antik şehrin Milasa olan uzaklığı 12 kilometredir. Euromos antik kenti, oldukça iyi...

Antik Lidya kenti Patara’da 2400 yıllık Mutfak Ve Kadın Odası Bulundu!

8 Ekim 2020

8 Ekim 2020

Patara antik kentinde yapılan arkeolojik kazılarda bir mutfak ve bir “kadın odası” ortaya çıkarıldı. Kazılarda bulunmuş olan eserler arkeoloji dünyasını...

“Görmediklerinizi Göreceksiniz” Projesinde, Bu Ay “Attika Kırmızı Figürlü Bodur Lekythoslar” Sergileniyor

11 Şubat 2021

11 Şubat 2021

İzmir Arkeoloji müzesi “Görmediklerinizi Göreceksiniz” adı altında başladığı projede bugüne kadar depolarındaki görülmemiş eserleri sergileyemeye geçtiğimiz ay başlamıştı. İzmir Arkeoloji...

Kleopatra Güzel Bir Kadın mıydı?

11 Ocak 2021

11 Ocak 2021

Mö. 48 ‘de erkek kardeşi ile taht için savaş vermekteydi. Bir iç savaşın göbeğinde kendine müttefik arayan Kleopetra’nın destekçisi Roma...

Vindolanda’da bulunan nadir bir Roma kornu ağızlığı

23 Eylül 2022

23 Eylül 2022

Hadrian Duvarı’nın hemen güneyinde, arkeologlar Vindolanda Roma kalesindeki antik subay evinin kalıntılarının altında son derece nadir bir Roma kornu ağızlığı...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]