Şanlıurfa ilinde bulunan Harran, dünyada bilinen en eski yerleşim yerlerden birisidir. Birçok kültürel katmana ev sahipliği yapan Harran ören yerinde yapılan kazılarda bilinen 5 medreseden birisi açığa çıkarılmaya başlandı.
UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’nde bulunan Harran Ören Yeri’nde, 12. yüzyıla ait medrese kalıntıları, Harran Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Mehmet Önal başkanlığında bir ekip tarafından çıkarılıyor.
Prof. Dr. Mehmet Önal, AA muhabirine, bu yıl ki kazılarda cadde, anıtsal bir kapı ve medrese gibi önemli kalıntılara ulaştıklarını belirterek, dönemin önemli isimlerinden Battani ve Sabit Bin Kurre gibi 300’ün üzerinde bilim insanının bulunduğu Harran’da, bilimsel çalışmalara ilişkin ilk arkeolojik verilere Ulu Cami ve Çarşı Hamamı kalıntılarında ulaştıklarını anımsattı.
“Harran’ın bilinen medresesinin birine rastladık”
Bu yıl ki çalışmalarda ilk kez üniversite yapısıyla karşılaştıklarını dile getiren Önal, şöyle konuştu:
Çalışmalarda Zengiler dönemine ait olduğunu arkeolojik verilerle tespit ettiğimiz bir medrese bulundu. Daha önceleri Harran’ın 5 medresesi olduğu biliniyordu. İlk kez Harran’ın bu bilinen medresesinin birine rastladık. Toprak üstünde 24 oda belirledik. Şu anda 5 oda ile medresenin anıtsal kapısını tamamen, revakını ise kısmen açığa çıkardık. Aynı zamanda hemen o odaların yanında mutfak var, geniş ocakları ve tandırları olan. Oradan da anlıyoruz ki bu mutfak çok kişiye hizmet veriyor. Mutfağın diğer özelliği, ocak ve tandırların içerisinde küçükbaş hayvan kemikleri yoğun bir biçimde var. Dolayısıyla burada yemeğin hazırlandığı, Moğolların şehri ele geçireceğine iyice kanaat getirildiğinden yemek yenmeden, ocakta bırakılarak can havliyle buradaki insanların şehri terk ettiğini de bize gösteriyor. Anıtsal kapısı ve revakının bir kısmı meydana çıktı. Kazılar devam ediyor. Bu yapı yaklaşık 80 metre genişliğinde bir ölçüye sahip.”
Önal, şu ana kadar elde edilen malzemelerden medresenin 12. yüzyıla ait olduğunu belirlediklerini, bölgedeki kazı çalışmalarının tamamlanmasıyla medrese hakkında daha fazla bilgiye ulaşacaklarını ifade etti.
Dünyanın bilinen ilk üniversite kampüsü
Harran Ören Yeri kazılarına destek veren Harran Kaymakamı Cihat Koç ise, Harran’daki bilimsel eğitimin tarihinin milattan önce 3 binlere uzandığını, astronomi, matematik, felsefe ve ilahiyat gibi birçok alanda çalışmaların yapıldığını belirtti.
Koç, Harran’ın bilimde ve bilimsel eğitimde dünyaya öncülük etmiş bir yer olduğuna işaret ederek, “Bu yıl yapılan çalışmalarda, anılan 5 büyük medresenin, 5 büyük üniversite kampüsünün ilkini açığa çıkarmış bulunuyoruz.” dedi.
