Irak Devlet Eski Eserler ve Miras Kurulu (SBAH), Jalula antik kentinin sınırlarının ve çeşitli yapılarının keşfedildiğini duyurdu.
Irak Devlet Eski Eserler ve Miras Kurulu (Iraq State Board of Antiquities and Heritage) Genel Müdürü Profesör Ali Obeid Shalgham, keşif sürecinin birkaç ay sürdüğünü ve Diyala Eski Eserler ve Miras Denetimi’nden araştırmacı Ahmed Abdul Jabbar Khamas tarafından denetlendiğini belirtti.
Diyala eyaletinin kuzeyinde yer alan ve Müslümanlar ile Sasaniler arasındaki ünlü savaşın yapıldığı yer olan antik Jalula kentinin sınırlarını belirlemek, bu çabanın birincil amacıydı.
Celula, Irak, Krasan ve Azerbaycan’a giden rotaları ile stratejik olarak önemli bir yerdi. Bu antik kentin, 1958 yılında kurulan ve Bahiza köyü yakınlarındaki karşı kıyıda bulunan modern Jalula ile karıştırılmaması gerektiğini belirtmekte fayda var.
Sasaniler, özellikle MS 628’de Şahban yakınlarındaki Dastagird’in (Daskara) düşmesinden sonra, İslam ordularının ilerlemelerine direnmek için en iyi yer olarak burayı seçtiler.
Celûle Muharebesi, Sasani İmparatorluğu ile Raşidun Halifeliği (MS 637) arasında yapıldı. Halife Ömer’in planı, Tikrit ve Musul’a karşı kesin bir eylemden önce kuzeye giden yolu temizlemekti ve Haşim ibn Utbe’yi Celula’ya sefere atadı. Celula’daki Pers kuvvetleri General Mihran tarafından komuta edildi.
Hemen hemen her Arap tarihçisi, Celula’nın “büyük savaşı” hakkında bilgi verir. Aslında, ünlü Arap tarihçisi Halife ibn Hayyat, bu savaşı zaferlerin zaferi olarak adlandırıyor.
Shalgham, “Arkeolojik araştırma çalışmaları devam ediyor ve aynı zamanda ülke tarihinden bir dizi arkeolojik alan ve yerleşimin keşfedilmesine ve kaydedilmesine katkıda bulundu” dedi.
Bu arkeolojik buluntu, bölgenin zengin geçmişini aydınlatmanın yanı sıra, antik Celula’yı şekillendiren tarihi olaylar ve daha geniş tarihsel bağlamda stratejik önemi hakkında daha derin bir anlayış sunuyor.
Kapak Fotoğrafı: Iraq State Board of Antiquities and Heritage
