UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan Ani Arkeolojik Alanı mobil uygulama ile gezilebiliyor.
Türkiye’de bir kültürel miras alanı için hazırlanan ilk mobil uygulama olma özelliğini taşıyan çalışma Anadolu Kültür öncülüğünde Türkiye, Ermenistan, ABD ve Avrupa’dan farklı disiplinlerden uzmanların katkıları ile hazırlandı.
Üç dil tercihi bulunan uygulama App Store ve Google Play Store’dan ücretsiz indirilebiliyor.
Dört yıllık bir uğraşın ürünü olan proje Portekiz merkezli Calouste Gulbenkian Vakfı ve ABD merkezli Dünya Anıtlar Fonu (World Monuments Fund) tarafından desteklendi. Projeye ayrıca, Kültürel Mirası Koruma Derneği’nden İsmail Yavuz Özkaya, mimarlık tarihi uzmanı Armen Kazaryan ve Norveç Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü’nün eski direktörü̈ Carsten Paludan-Müller ile birlikte Türkiye, Ermenistan, Rusya, Makedonya, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Norveç’ten uzmanlar katkıda bulundular.
Ani mobil uygulaması İstanbul’da düzenlenen bir lansmanla kamuoyuna tanıtıldı.
“Masalsı geçmişi ile Ani, bugün bulunduğu coğrafyada hâlâ canlı bir varlık” diyen Kültürel Mirası Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı İsmail Yavuz Özkaya, Ani’nin geçmişte olduğu gibi bugün de içinde bulunduğu coğrafyadaki tüm toplumları bir araya getirme ve buluşturma işlevini sürdürdüğüne dikkat çekti.
HAYCAR Mimar ve Mühendisler Dayanışma Derneği’nden Alin Pontioğlu ise, Ani Mobil Uygulama projesi kapsamında farklı tarihlerde Erivan, Kars ve İstanbul’da üç ayrı çalıştay düzenlendiğini ve her bir çalıştayda uygulamanın yazılımından yapıların mimari özellikleri ve tarihçelerine geniş bir çerçevede belirlenen başlıklarda farklı disiplinlerin iş birliğinden yararlanıldığını aktardı.
Ani’nin Dünya Mirası Listesi’ne girmesine katkıda bulunan proje
Uygulamanın tanıtıldığı toplantıda söz alan Anadolu Kültür Direktörü Asena Günal, Anadolu Kültür’ün Ani üzerine en yeni projesi olan mobil uygulama ile Ani Arkeolojik Alanı ve çevresinin kültürel mirasını daha geniş bir çevreye tanıtmayı amaçladıklarını belirtti. Anadolu Kültür’ün kuruculuğunu ve yönetim kurulu başkanlığını üstlenen Osman Kavala’nın, Ani’nin 2016 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmesinde önemli bir rolü olduğunu vurgulayan Günal, 2019 Avrupa Arkeoloji Mirası Ödülü’ne layık görülen Kavala’nın Ani’deki koruma çalışmalarına katkıda bulunmak için uluslararası uzmanlarla ve uzman kuruluşlarla işbirliklerini geliştirmeye önemli bir emek sarf ettiğini ifade etti.
Türkiye’deki ilk örnek
Projede yer alan bilgi ve kaynaklara, çevrimdışıyken de uygulamadan kolayca erişim sağlanabildiğini belirten proje koordinatörü Çağla Parlak ise, Ani uygulamasının Türkiye’deki bir kültürel miras alanı için geliştirilen ilk mobil uygulama olduğunu ifade etti. Parlak, bu sayede kültürel mirasın uzun vadeli ve kolayca erişilebilir kaydının mümkün kılındığına ve bu mirasın gelecek nesiller için korunacağına işaret etti. Projenin eğitim ve farkındalık çerçevesinde de bir misyonu yerine getirmeyi amaçladığını belirten Parlak, “Mobil uygulama, farklı deneyimler sunarak Ani’nin daha iyi anlaşılmasına destek oluyor. Bir kültürel miras ve tarih eğitim aracı olarak hizmet eden uygulama, sesli rehberlik, tarihi fotoğraflar, testler gibi multimedya içerikler aracılığıyla kullanıcıları tarih, sanat, mimari ve gelenekler hakkında bilgilenmeye teşvik ediyor.”
Mobil uygulamada neler var?
Üç dilde hazırlanan uygulama, Ani ve çevresine ait bilgileri, “Tarihçe”, “Mimari”, “Sanat Tarihi” ve “Koruma Çalışmaları” başlıkları altında kullanıcıya sunuyor. Farklı yapıların Ani içindeki konumları temel alınarak oluşturulan dört ana rota ise Ani Arkeolojik Alanı’nı belli temalar üzerinden ziyaret etme ve deneyimleme olanağı sağlıyor. Kullanıcılar tercih ettikleri yapıları seçerek kendi güzergâhlarını da oluşturabiliyor.
Tarihi ve mimari metinlerin daha rahat anlaşılması için mimari terimlerin anlamlarını içeren bir sözlük, daha kapsamlı araştırmalara ışık tutacak bir kaynakça ve Ani konusunda bilgisini ölçmek isteyen kullanıcılar için hazırlanan mini bilgi yarışması bölümü de sunulan içerikler arasında yer alıyor. Sanal rehber ayrıca ziyaret saatleri, ulaşım, erişebilirlik gibi pratik bilgileri de içeriyor.
Seslendirmeler ise gezi deneyimine farklı bir boyut daha katıyor ve yine üç dilde, Türkçe, Ermenice, İngilizce olarak dinlenebiliyor. Ani’nin çok katmanlı tarihini, Türkçede Mahir Günşiray, Şenay Gürler, Tilbe Saran ve Görkem Yeltan, Ermenicede Dr. Elmon Hançer, İngilizcede ise Dr. Christina Maranci, Veronica Kalas ve Robert Dulgarian seslendirdi.
Uygulamayı App Store’dan indirmek için:
https://apps.apple.com/app/ani-mobile-app/id1600767237
Uygulamayı Google Play Store’dan indirmek için:
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.anadolukultur.ani
