14 May 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Altay’dan gelen genetik veriler, bölgede daha önce bilinmeyen insan topluluğunun varlığını gösteriyor

Altay’dan elde edilen genetik veriler daha önce bilinmeyen yaklaşık 7500 yıllık yeni bir insan topluluğunun keşfedilmesini sağladı.

Çalışma, Sibirya ve Kuzey Asya’nın diğer bölgelerindeki avcı-toplayıcı popülasyonların uzun mesafelerde hareketli olduğunu kanıtladı.

Tübingen Üniversitesi, Tübingen’deki Senckenberg İnsan Evrimi ve Paleoçevre Merkezi (SHEP) ve Leipzig’deki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü liderliğindeki uluslararası araştırma ekibinin çalışması Current Biology dergisinde yayınlandı.

Ekip, Altay’dan gelen Neolitik avcı-toplayıcı popülasyonun, son buzul çağında Sibirya’da yaşayan iki farklı grubun bir karışımı olduğunu buldu.

Arkeolojik olarak, Altay zaten tarih öncesi Denisovalıların ilk yeri olarak biliniyor. “Ancak bu bölge aynı zamanda kendi türümüzün demografik tarihi için de büyük önem taşıyor” diye açıklıyor Cosimo Posth. “Binlerce yıl boyunca, coğrafi konumu Altay’ı kuzey Sibirya, Orta Asya ve Doğu Asya arasındaki nüfus hareketleri için önemli bir merkez haline getirdi” diye devam ediyor.

Nizhnetytkesken Mağarası'nın bulunduğu Altay Vadisi'nin manzarası.
Nizhnetytkesken Mağarası’nın bulunduğu Altay Vadisi’nin manzarası

Altay’dan elde edilen genetik veriler, Doğu Avrasya’daki insanların gen havuzları arasında en azından Holosen’in erken dönemlerinden beri, yani yaklaşık 10.000 yıl boyunca sık sık değiş tokuş olduğunu gösterdi. “Büyük coğrafi mesafelerde böyle bir bağlantı dikkat çekicidir. Her şey, insan göçlerinin ve karışmasının tarih öncesi avcı-toplayıcı toplumlarda bile norm olduğunu ve istisna olmadığını gösteriyor “diye sonlandırıyor Posth.

Kuzey Asyalı avcı-toplayıcıların genleri ve kültürleri

Araştırmacılar, Altay avcı-toplayıcılara ait tek bir mezar sırasında Altay avcı-toplayıcılarından büyük ölçüde farklı bir genetik veriler buldular. Veriler, Doğu Rusya’daki nüfuslarla benzerliklere sahipti. “Nizhnetytkesken bireyi” olarak bilinen adam, çok sayıda mezar eşyasıyla dolu bir mağarada bulundu. Nesneler şamanizmin olası tanıklıkları olarak yorumlandı. “Bu, çok farklı genetik profillere sahip insanların bu bölgede yaşadığını gösteriyor” diyor çalışmanın ilk yazarı olan ve şu anda Çin’deki Fudan Üniversitesi’nde araştırma yapan Dr. Ke Wang.

Nizhnetytkeskken kafatası
Nizhnetytkeskken bireyinin kafatası Fotoğraf Sergey V. Semenov

Gömülen adamın çok uzaklardan mı geldiği yoksa geldiği nüfusun yakınlarda mı yaşadığı belli değildir. Wang, “Bununla birlikte, mezar eşyaları diğer arkeolojik alanlardan farklı görünüyor, bu da hem kültürel hem de genetik olarak farklı bireylerin Altay bölgesine taşındığını gösteriyor” dedi.

Yayın, doğu Rusya’dan 7.000 yaşındaki bir bireyden, Japon takımadalarından avcı-toplayıcılarla genetik bağlantılar gösteren daha fazla veri yayınlıyor. Ek olarak, Kamçatka Yarımadası’ndan yeni elde edilen antik genomlar, son bin yılda Yerli Amerikalılar ve Kuzeydoğu Asya arasında birkaç aşamada gen akışı olduğunu göstermektedir.

Nizhnetytkeskken insanının iskeletinin çıkarılışı Fotoğraf Nadezhda F. Stepanova

Bu sonuçlar, Sibirya avcı-toplayıcı grupları arasında genetik profillerin ve arkeolojik kültürlerin ne ölçüde ilişkili olduğu sorusunu gündeme getirmektedir. Posth’a göre, bu geniş coğrafi bölgede zaman içinde hala büyük boşluklar var, bunların daha fazla disiplinlerarası, arkeolojik araştırma ve antik DNA çalışması ile doldurulması gerekiyor. “Farklı avcı-toplayıcı gen havuzlarının oluşumunda hangi demografik süreçlerin yer aldığını ve bunların farklı kültürel uygulamalarla nasıl bağlantılı olabileceğini bulmak için Kuzey Asya’ya odaklanan daha fazla arkeogenetik çalışmaya ihtiyacımız var” diye sonlandırıyor.

Kapak fotoğrafı temsilidir.

Kaynak Tübingen Universitat

Banner
Benzer Yazılar

Gökçeada, Ege Adaları Arasında Tarım ve Hayvancılığa Dayalı İlk Köy Yerleşimini Barındırıyor

26 Temmuz 2025

26 Temmuz 2025

Çanakkale’nin Gökçeada ilçesinde yer alan Uğurlu-Zeytinlik Höyüğü’nde 15 yıldır süren arkeolojik kazılar, Ege adaları arasında tarım ve hayvancılığa dayalı en...

Aramice yazı karakterlerinin bulunan ilk örneklerinin yer aldığı kitabeler bölgenin tarihini aydınlatması bekleniyor

17 Eylül 2022

17 Eylül 2022

Van ilinin Erçiş ilçesinde 270 hektarlık alana yayılmış antik kent kazılarında keşfedilen Aramice yazı karakterlerinin ilk örneklerini içeren dört kitabe...

Kazakistan’da Oğuzlara Ait 1.100 Yıllık Kültöbe Yazıtı Keşfedildi

23 Aralık 2025

23 Aralık 2025

Kazakistan’da bir köy okulunun müzesinde tesadüfen fark edilen tek satırlık bir yazıt, Oğuz Türklerinin tarihsel hafızasına dair yerleşik kabulleri sarsacak...

Aydıntepe Yer Altı Şehri Kazıları Devam Ediyor

15 Mart 2021

15 Mart 2021

Bayburt’ta 1996 yılında bulunan Altıntepe yer altı şehri kazıları devam ediyor. Altıntepe ilçesinde inşaat kazısı sırasında ortaya çıkarılan yer altı...

Roma Dönemi Hispania’sında Keşfedilen Bilinen En Eski Taş Kalıp, Sikke Üretimine Işık Tutuyor

29 Mart 2025

29 Mart 2025

İspanya’nın Porcuna kentinde, antik Obulco yerleşiminde yapılan kazılar, Roma Hispania’sında madeni para üretiminin en eski kanıtını gün yüzüne çıkardı. Jaén...

Antik Roma’da İkizlerin Dokunaklı Hikayesi: Hırvatistan’da Keşfedilen Roma Mezarı

12 Mart 2025

12 Mart 2025

Hırvatistan’ın Trogir (antik Tragurium) kentinde yapılan son arkeolojik kazılar, Roma dönemine ait, 1. ve 2. yüzyıllara tarihlenen olağanüstü ve yürek...

Arkeologlar, Gloucestershire’daki bir kazıda yedi mezarda yedi çift Anglo-Sakson broş buldular

5 Nisan 2022

5 Nisan 2022

Arkeologlar, İngiltere’nin güneybatısındaki Gloucestershire’da yapılan bir kazıda ortaya çıkarılan yedi mezarın her birinde birer çift olmak üzere yedi çift Anglo-Sakson...

Orman Yangınları 800 Yıllık Tarihi Mezarlara da Zarar Verdi

4 Ağustos 2021

4 Ağustos 2021

Ülkemizin gözbebeği ormanlarımız bir haftadır yanıyor. Yangına müdahale ederken yaşamlarını yitiren yurttaşlarımız bizleri derin acılara boğarken, yüzlerce yurttaşımızda evlerini, mallarını...

Notre Dame Katedrali’nde antik mezarlar keşfedildi

15 Mart 2022

15 Mart 2022

2019 yılında çıkan yangında hasar gören Notre Dame Katedrali’nde devam eden restorasyon çalışmalarında antik döneme ait mezarlar keşfedildi. Dünyanın önemli...

Petra’da 116 Metrelik Kurşun Su Hattı Bulundu: Nabataean Mühendisliği Yeniden Değerlendiriliyor

7 Şubat 2026

7 Şubat 2026

Petra’nın su sistemi yıllardır “yerçekimiyle işleyen kanallar ağı” olarak anlatıldı. Pratik, düzenli, kontrollü. Yeni bulgular bu tabloyu karmaşıklaştırdı. Jabal al-Madhbah...

Azerbaycan’da Bir İlk: Damcılı Mağarası’nda Mezolitik Döneme Ait İnsan Heykelciği Bulundu

19 Nisan 2025

19 Nisan 2025

Azerbaycan’ın Kazah bölgesinde yer alan dünyaca ünlü Damcılı Mağarası’nda yapılan arkeolojik kazılarda, Mezolitik döneme (Orta Taş Çağı) tarihlenen ilk insan...

Katar Müzesi Asaila’da Yaptığı Yeni Keşifleri Duyurdu

13 Ocak 2021

13 Ocak 2021

Katar Müzeleri Arkeoloji Bölümü (QM), Katar’ın batısında, Umm Bab’ın yaklaşık 12 kilometre doğusunda yer alan ve ülkenin en eski arkeolojik...

Levent Vadisi’nde bulunan 2800 yıllık Hitit tanrıçası heykelciği

13 Kasım 2023

13 Kasım 2023

65 milyon yıllık bir jeolojik oluşum sonucu meydana gelen Levent Vadisi’nde MÖ 8. yüzyıla tarihlenen Hitit tanrıçası figürü dikkat çekiyor....

Kibatos Kalesi Deşifre Ediliyor

2 Şubat 2021

2 Şubat 2021

Yalova’nın Altınova ilçesinde Yalova Kıyıları Antik Liman ve Sualtı Yüzey Araştırması kapsamında yaklaşık 2 yıldır sürdürülmekte olan çalışmalar neticesinde Bizans...

Siloa Yazıtı’nın İsrail’e iadesi mümkün mü?

12 Mart 2022

12 Mart 2022

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un Türkiye ziyareti sırasında İbrani tarihinin en önemli yazıtlarından biri olan Siloa Yazıtı’nın İsrail’e iade edilmesini istediği...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]