9 April 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Altay’dan gelen genetik veriler, bölgede daha önce bilinmeyen insan topluluğunun varlığını gösteriyor

Altay’dan elde edilen genetik veriler daha önce bilinmeyen yaklaşık 7500 yıllık yeni bir insan topluluğunun keşfedilmesini sağladı.

Çalışma, Sibirya ve Kuzey Asya’nın diğer bölgelerindeki avcı-toplayıcı popülasyonların uzun mesafelerde hareketli olduğunu kanıtladı.

Tübingen Üniversitesi, Tübingen’deki Senckenberg İnsan Evrimi ve Paleoçevre Merkezi (SHEP) ve Leipzig’deki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü liderliğindeki uluslararası araştırma ekibinin çalışması Current Biology dergisinde yayınlandı.

Ekip, Altay’dan gelen Neolitik avcı-toplayıcı popülasyonun, son buzul çağında Sibirya’da yaşayan iki farklı grubun bir karışımı olduğunu buldu.

Arkeolojik olarak, Altay zaten tarih öncesi Denisovalıların ilk yeri olarak biliniyor. “Ancak bu bölge aynı zamanda kendi türümüzün demografik tarihi için de büyük önem taşıyor” diye açıklıyor Cosimo Posth. “Binlerce yıl boyunca, coğrafi konumu Altay’ı kuzey Sibirya, Orta Asya ve Doğu Asya arasındaki nüfus hareketleri için önemli bir merkez haline getirdi” diye devam ediyor.

Nizhnetytkesken Mağarası'nın bulunduğu Altay Vadisi'nin manzarası.
Nizhnetytkesken Mağarası’nın bulunduğu Altay Vadisi’nin manzarası

Altay’dan elde edilen genetik veriler, Doğu Avrasya’daki insanların gen havuzları arasında en azından Holosen’in erken dönemlerinden beri, yani yaklaşık 10.000 yıl boyunca sık sık değiş tokuş olduğunu gösterdi. “Büyük coğrafi mesafelerde böyle bir bağlantı dikkat çekicidir. Her şey, insan göçlerinin ve karışmasının tarih öncesi avcı-toplayıcı toplumlarda bile norm olduğunu ve istisna olmadığını gösteriyor “diye sonlandırıyor Posth.

Kuzey Asyalı avcı-toplayıcıların genleri ve kültürleri

Araştırmacılar, Altay avcı-toplayıcılara ait tek bir mezar sırasında Altay avcı-toplayıcılarından büyük ölçüde farklı bir genetik veriler buldular. Veriler, Doğu Rusya’daki nüfuslarla benzerliklere sahipti. “Nizhnetytkesken bireyi” olarak bilinen adam, çok sayıda mezar eşyasıyla dolu bir mağarada bulundu. Nesneler şamanizmin olası tanıklıkları olarak yorumlandı. “Bu, çok farklı genetik profillere sahip insanların bu bölgede yaşadığını gösteriyor” diyor çalışmanın ilk yazarı olan ve şu anda Çin’deki Fudan Üniversitesi’nde araştırma yapan Dr. Ke Wang.

Nizhnetytkeskken kafatası
Nizhnetytkeskken bireyinin kafatası Fotoğraf Sergey V. Semenov

Gömülen adamın çok uzaklardan mı geldiği yoksa geldiği nüfusun yakınlarda mı yaşadığı belli değildir. Wang, “Bununla birlikte, mezar eşyaları diğer arkeolojik alanlardan farklı görünüyor, bu da hem kültürel hem de genetik olarak farklı bireylerin Altay bölgesine taşındığını gösteriyor” dedi.

Yayın, doğu Rusya’dan 7.000 yaşındaki bir bireyden, Japon takımadalarından avcı-toplayıcılarla genetik bağlantılar gösteren daha fazla veri yayınlıyor. Ek olarak, Kamçatka Yarımadası’ndan yeni elde edilen antik genomlar, son bin yılda Yerli Amerikalılar ve Kuzeydoğu Asya arasında birkaç aşamada gen akışı olduğunu göstermektedir.

Nizhnetytkeskken insanının iskeletinin çıkarılışı Fotoğraf Nadezhda F. Stepanova

Bu sonuçlar, Sibirya avcı-toplayıcı grupları arasında genetik profillerin ve arkeolojik kültürlerin ne ölçüde ilişkili olduğu sorusunu gündeme getirmektedir. Posth’a göre, bu geniş coğrafi bölgede zaman içinde hala büyük boşluklar var, bunların daha fazla disiplinlerarası, arkeolojik araştırma ve antik DNA çalışması ile doldurulması gerekiyor. “Farklı avcı-toplayıcı gen havuzlarının oluşumunda hangi demografik süreçlerin yer aldığını ve bunların farklı kültürel uygulamalarla nasıl bağlantılı olabileceğini bulmak için Kuzey Asya’ya odaklanan daha fazla arkeogenetik çalışmaya ihtiyacımız var” diye sonlandırıyor.

Kapak fotoğrafı temsilidir.

Kaynak Tübingen Universitat

Banner
Benzer Yazılar

Adıyaman’da T Biçimli Taşlar Ortaya Çıktı: Taş Tepeler Kültürü Fırat Havzasına mı Yayılıyor?

27 Ocak 2026

27 Ocak 2026

Adıyaman’da baraj sularının çekilmesiyle ortaya çıkan T biçimli taş yapılar, Göbeklitepe ile tanımlanan Neolitik dünyanın sanılandan daha geniş bir coğrafyaya...

İzmit’te tümülüsler definecilerin hışmına uğruyor

8 Ekim 2022

8 Ekim 2022

İzmit’te Roma döneminden kaldığı düşünülen “kral mezarları” olarak adlandırılan tümülüsler definecilerin hışmına uğruyor. İzmit’te Kabaoğlu Mahallesi Üçtepeler mevkisinde bulunan, Roma...

Çatalhöyük’te cinsiyeti belli olmayan insan figürlü heykelcik bulundu

28 Aralık 2021

28 Aralık 2021

Anadolu’nun ilk yerleşim yerlerinden birisi olan Konya’nın Meram ilçesine bağlı Çatalhöyük Neolitik yerleşiminde cinsiyeti belli olmayan insan figürlü heykelcik bulundu....

Mezopotamya’nın Uruk antik kenti yakınlarında 4000 yıllık tekne ortaya çıkarıldı

9 Nisan 2022

9 Nisan 2022

Devlet Eski Eserler Kurulu Irak Alman Misyonu ve Alman Arkeoloji Enstitüsü Şark Dairesi’nden bir arkeolog ekibi, Uruk antik kenti yakınlarında...

Göbeklitepe Bölgesinde 11 Tepe Keşfedildi

27 Haziran 2021

27 Haziran 2021

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Göbeklitepe’nin 100 kilometrelik bölgesi içinde 11 tepe daha keşfedildiğini açıkladı. “Mezopotamya” markasının tanıtımı...

Ayasofya’nın bakımsız kalan yeraltı yapıları temizlenerek ziyarete açılacak

5 Ocak 2025

5 Ocak 2025

Dünyanın en harikulade eserleri arasında yer alan Ayasofya’nın, yeraltı tünelleri, tonozları, koridorları ve üç odalı yeraltı türbesinin temizlenerek ziyarete açılması...

İranlı arkeolog Hamidreza Karami, “toprak barajlar 2500 yıllık Ahameniş tekniğine göre inşa ediliyor”

3 Mart 2022

3 Mart 2022

MÖ 550 yıllarında Büyük Kiros’un liderliğinde kurulan Ahameniş, dönemin en önemli Pers imparatorluğudur. Büyük Kiros ile başlayan askeri fetihlerle Fenike,...

Milli Mücadelenin Ateşlendiği Ev “Atatürk Müzesi”

12 Aralık 2020

12 Aralık 2020

Gazi Mustafa Kemal Atatürk‘ün Milli Mücadeleyi başlattığı İstanbul Şişli’deki ev “Atatürk Müzesi” olarak hizmet veriyor. Vatanın kurtulması için başlatılan mücadelenin...

Petri Kaplarında İnsan-Neandertal Melezi “Mini Beyinler”

5 Mart 2021

5 Mart 2021

Bilim insanları uzun zamandır insan beyninin nasıl nasıl evrimleştiği ve bu denli geliştiği ile ilgili soruları merak ediyordu. Bu merak...

Moğolistan’da Bakır Aramaları 3 Bin Yıllık Göçebe Mezarlarını Ortaya Çıkardı

21 Aralık 2025

21 Aralık 2025

Moğolistan’da yürütülen jeolojik araştırmalar, ülkenin kadim göçebe geçmişine açılan beklenmedik bir pencere sundu. Oyut Sahası’nda gerçekleştirilen maden aramaları sırasında, Tunç...

8200 yıllık mezar insan kemiklerinden yapılmış ölü hediyesini barındırıyor

4 Temmuz 2022

4 Temmuz 2022

Taş Devri’nde insanlar, kaybettikleri yakınlarını çeşitli hayvan kemiklerinden yaptıkları kolye, yüzük ve buna benzer eşyalar ile gömüyorlardı. 8200 yıllık mezar...

Tarihi Urartulara dayanan Zernaki Tepe’de kale suru ortaya çıkarıldı

14 Ekim 2022

14 Ekim 2022

Van’ın Erçiş ilçesi Yukarı Işıklı mahallesinde yer alan Doğu Anadolu Bölgesi’nin tek ızgara planlı antik kenti Zernaki Tepe’de kale suru...

Uzuncaburç Antik Kenti’ne Özel Restorasyon

16 Şubat 2021

16 Şubat 2021

Helenistik dönemin önemli tapınak merkezlerinden ve iyi korunmuş şehirlerinden biri olan Uzuncaburç 2300 yıllık tarihini en iyi şekilde yansıtacak bir...

Van’da Moğol İlhanlı Hükümdarı Hülagü Han’ın yazlık sarayının kalıntılarına ulaşıldı

7 Temmuz 2022

7 Temmuz 2022

Türk ve Moğolistanlı bilim insanlarından oluşan arkeoloji çalışma ekibi, Van’ın Çaldıran ilçesinde 1260’lı yıllarda Moğol İlhanlı Devleti hükümdarı Hülagü Han’ın...

Kastabala Antik Kenti’nde 2500 yıllık masklar bulundu

7 Ocak 2022

7 Ocak 2022

Osmaniye’nin 12 km doğusunda yer alan Kastabala Antik Kenti’nde gerçekleştirilen kazılarda 2500 yıllık masklar bulundu. Roma İmparatorluğu ve Roma döneminin...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]