Hatay’ın Reyhanlı ilçesindeki Aççana Höyük’te (antik Alalah) yürütülen kazılarda, Mitanni İmparatorluğu’na ait kayıp bir devlet arşivi ve Akadça yazılmış çivi yazılı tabletlerle birlikte daha önce bilinmeyen bir Hitit prensine ait mühür baskıları gün yüzüne çıkarıldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında yürütülen kazı çalışmaları, Geç Tunç Çağı’nda Anadolu ile Mezopotamya arasındaki diplomatik ve idari ilişkilerin yeniden anlaşılmasını sağlıyor.
Mitanni Bürokrasisini Açığa Çıkaran Akadça Tabletler
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Murat Akar başkanlığındaki ekip, tabletleri İdrimi Hanedanlığı’na ait saray kompleksinin yakınında, yoğun bir yangın tabakası içinde tespit etti.
Yaklaşık M.Ö. 1500–1400 yılları arasına tarihlenen tabletlerde; mobilya siparişleri, personel kayıtları, mal dağıtım listeleri gibi yönetimsel bilgiler bulunuyor.
Bu belgelerin, saraya bağlı bir idari yapının kayıt sistemi olduğu düşünülüyor.
Doç. Dr. Akar’a göre, bu bulgular yalnızca yazılı belge değil; “bir imparatorluğun idari zihniyetini” ortaya koyuyor.
Hitit Katmanlarında Bilinmeyen Bir Prens
Kazı alanının Hitit tabakalarında ise, farklı ikonografik betimlemeler taşıyan silindir mühür baskıları keşfedildi.
Bu mühürlerden biri, daha önce tarihî kayıtlarda adı geçmeyen bir Hitit prensine ait yazıyı barındırıyor.
Mühürlerde tasvir edilen kanatlı yaratıklarla savaşan Fırtına Tanrısı sahnesi, tanrısal meşruiyet ve kraliyet ideolojisinin sembolik gücünü yansıtıyor.
Araştırmacılar, bu ikonografinin Hitit ile Mitanni arasındaki kültürel alışverişin güçlü bir göstergesi olduğunu belirtiyor.
İki İmparatorluğun Kesiştiği Nokta: Alalah
Anadolu ve Levant arasında stratejik bir konumda yer alan Aççana Höyük (Alalah), Geç Tunç Çağı’nda Mitanni ve Hitit dünyaları arasında diplomatik bir köprü işlevi görüyordu.
Aynı arkeolojik katmanlarda her iki uygarlığa ait unsurların bulunması, bu bölgenin hem politik hem kültürel açıdan önemini bir kez daha kanıtlıyor.
Prof. Dr. Akar, “Bulduğumuz her tablet ve mühür, o dönemin devlet yapısını, iletişim biçimlerini ve güç ilişkilerini yeniden anlamamızı sağlıyor,” diyor.
Kapak Fotoğrafı: Hatay’daki Aççana Höyük’te ortaya çıkarılan Akad çivi yazısı tabletleri ve mühür izleri, kayıp Mitanni İmparatorluğu arşivini ve bilinmeyen bir Hitit prensinin mührünü ortaya çıkararak, Geç Bronz Çağı Anadolu’sunun bürokratik dünyasına ışık tutuyor. Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı
