Konya’nın Seydişehir ilçesindeki Gökhöyük’te yürütülen kazılarda, yaklaşık 5 bin yıl öncesine tarihlenen ve üzerinde insan yüzü betimlemesi bulunan çömlek parçası bulundu. Arkeologlara göre bu eser, sıradan bir mutfak eşyası değil, ritüel amaçlı kullanılan özel kaplardan birine ait.
7 Bin Yıllık Kesintisiz Yerleşim
Gökhöyük, 1950’li yıllarda ünlü İngiliz arkeolog James Mellaart tarafından tespit edildi. 2002’de sulama kanalı çalışmaları sırasında tesadüfen ortaya çıkan buluntular üzerine bölgede kurtarma kazıları yapıldı. Ancak asıl sistematik çalışmalar, 2023 yılında Selçuk Üniversitesi Prehistorya Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ramazan Gündüz’ün başkanlığında yeniden başladı.
Kazı sonuçlarına göre Gökhöyük, M.Ö. 7000’den Demir Çağı’na kadar kesintisiz yaşam tabakalarını barındırıyor. Bu özelliğiyle Konya Ovası’nda Neolitik dönemden Demir Çağı’na kadar tüm süreçlerin aynı yerleşimde izlenebildiği tek höyük konumunda.
Yüz Hatlarıyla İşlenmiş Bir Ritüel Kap
Kazı başkanı Doç. Dr. Ramazan Gündüz, bulunan çömlek parçasının olağanüstü bir örnek olduğunu belirterek şu bilgileri verdi:
“Kap üzerinde kaş, burun ve badem gözler detaylı biçimde işlenmiş. Bu tür insan yüzlü kaplara özellikle Batı Anadolu’da rastlanıyor. Orta Anadolu’da ise bu kadar iyi korunmuş örneği yok. Günlük kullanım için değil, özel seremonilerde ritüel amaçlı üretildiği kesin.”
Eserin kesin yaşının belirlenmesi için Selçuk Üniversitesi’nde radyokarbon analizleri yapılacak. İlk incelemeler, parçanın yaklaşık 5 bin yıllık olduğunu gösteriyor.
Hayvan Figürinleri ve Günlük Yaşamın İzleri
Kazılarda ayrıca hayvan figürinleri, mühürler, obsidiyen uçlu ok ve mızraklar ile küçük taş baltalar bulundu. Gündüz, obsidiyen uçların avcılıkta, baltaların ise günlük yaşamda kullanıldığını, bu buluntuların Gökhöyük sakinlerinin gündelik pratiklerini ve üretim becerilerini gözler önüne serdiğini aktardı.
Anadolu Arkeolojisinin Yeni Merkezi
Uzmanlara göre Gökhöyük, yalnızca Konya Ovası için değil, tüm Anadolu tarihöncesi araştırmaları açısından büyük önem taşıyor. Farklı dönemlerin bir arada izlenebildiği nadir merkezlerden biri olan yerleşim, ilerleyen yıllarda Orta Anadolu arkeolojisinin odak noktalarından biri haline gelebilir.
