22 July 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Yeni AI Aracı ‘Fragmentarium’ Eski Babil Metinlerini Bir Araya Getiriyor

Almanya’daki Ludwig Maximilian Üniversitesi Asuroloji Enstitüsü’ndeki dilbilimciler tarafından, eski Babil metinlerinin okunaksız parçalarını bir araya getirmeye ve deşifre etmeye yardımcı olmak için bir yapay zeka (AI) botu geliştirildi. Yapay zeka botuna “Fragmentarium” adı verildi.

Asuroloji Enstitüsü’nde Eski Yakın Doğu Edebiyatları Profesörü Enrique Jiménez, hayatta kalan her Babil çivi yazısı tabletini dijitalleştiren bir ekibe liderlik ediyor. 2018’den bu yana, ekip 22.000’den fazla metin parçasını işledi.

Ekip, metin parçalarının montajını otomatikleştiren çığır açan bir veritabanı olan Fragmentarium’u oluşturdu. Ekip, binlerce parçayı fotoğraflamak için Irak Müzesi ve British Museum ile birlikte çalıştı.

Hem sistematik hem de otomatik yöntemler üzerinde çalışan bu yeni AI programı, yüzlerce yeni el yazması tanımladı. Ayrıca, dünyadaki ilk edebiyat eseri olarak kabul edilen Gılgamış Destanı’nın en son tabletinden parçalar da dahil olmak üzere eski metin parçalarını eşleştirdi.

Profesör Enrique Jimenez. Fotoğraf: Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi
Profesör Enrique Jimenez Fotoğraf: Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi

MÖ 130 yılında Akad dilinde yazılan Mezopotamya şehir devleti Uruk’un (Irak) hükümdarı Gılgamış’ın hikayesini anlatan kil tablet, araştırmacılara göre, 4.000 yıl önce kil tabletlerde çivi yazısı karakterlerle yazılmış olan destanın bilinen en eski versiyonu.

İnsanların bu geç dönemde hala Gılgamış’ı kopyalamalarının çok ilginç olduğunu belirten Jiménez, “Babil edebiyatının incelenmesinde yapılacak çok iş var. Keşfettiğimiz yeni metinler, Babil’in edebiyatını ve kültürünü bir bütün olarak anlamamıza yardımcı oluyor” diye konuştu.

Ekip, Şubat 2023’te Fragmentarium’u, Gılgamış Destanı’nın dijital bir versiyonuyla birlikte yayınlamayı planlıyor – şu anda bilinen çivi yazısı parçalarının tüm transkripsiyonlarını içeren hali ile.

Dünyanın dört bir yanından yaklaşık 200 akademisyen, proje başladığından beri araştırma projeleri için çevrimiçi platformu kullandı.

Ludwig Maximilian Üniversitesi

Banner
Benzer Yazılar

Mustatillerin ritüel geçmişini ortaya çıkarmak: Kuzeybatı Arabistan’ın Geç Neolitik Çağı’nda kült, çobanlık ve ‘hac’

22 Mart 2023

22 Mart 2023

Mustatiller – ritüel amaçlar için kullanıldığı düşünülen Geç Neolitik dönemden kalma taş anıtlar – Suudi Arabistan’daki bir arkeolojik alanın kapsamlı...

Girit Adası’nda nadir görülen Minos Dönemi mezar ve ölü hediyeleri bulundu

23 Ekim 2022

23 Ekim 2022

Girit Adası’nın doğusunda yer alan Lasithi’de devam eden Sissi arkeoloji kazılarında adada nadir görülen Minos Dönemi mezar ve ölü hediyeleri...

Petrol sondaj alanında urne benzeri mezarların bulunduğu 2.000 yıllık bir mezarlık ortaya çıkarıldı.

16 Temmuz 2022

16 Temmuz 2022

İran’ın güneybatısındaki Huzistan eyaletinin başkenti Ahvaz’da bulunan petrol sondaj alanında urne benzeri mezarlara sahip eski bir mezarlık keşfedildi. Mezarlık, Ahvaz...

Rutland’da Köleliğin Nadir Kanıtı Olarak Tanımlanan Zincirlenmiş Bir İskelet Bulundu

7 Haziran 2021

7 Haziran 2021

Arkeologlar, Rutland’da bir kuyuya atılmış bir suçlu olabileceği düşünülen bir Roma kölesinin iskeletini buldular. Uzmanlara göre yetişkin erkek, bir hendekte...

Tarihte “Suda Doğum” ilk olarak Ani Örenyeri’nde uygulanmış olabilir

7 Eylül 2022

7 Eylül 2022

Dünya da son 30 yıldan bu yana büyük ilgi gören “suda doğum” uygulaması bebeğin dünya ile adaptasyonunu hızlandırmayı amaçlıyor. Uygulama...

Türklerin Moğolistan’daki Göbeklitepesi Hüys Tolgoy Yazıtı

20 Mart 2022

20 Mart 2022

İlk dönem Türk Kaganlık tarihini çoğunlukla Çin yazılı kaynaklarından öğrenmekteyiz. Çin kaynaklarının haricinde az sayıda Türklere ait yazılı kaynaklarda bulunmaktadır....

Katar Müzesi Asaila’da Yaptığı Yeni Keşifleri Duyurdu

13 Ocak 2021

13 Ocak 2021

Katar Müzeleri Arkeoloji Bölümü (QM), Katar’ın batısında, Umm Bab’ın yaklaşık 12 kilometre doğusunda yer alan ve ülkenin en eski arkeolojik...

Peru’da kamış çubuklara takılmış insan omur kemikleri ortaya çıkarıldı

5 Şubat 2022

5 Şubat 2022

Arkeologlar, 500 yıl önce Peru’nun Chincha Vadisi’nde kamış çubuklara takılmış yaklaşık 192 insan omur kemiği buldular. MS 1000 ve 1400...

Suriye’de Amazon savaşçılarının tasvir edildiği nadir Roma mozaiği bulundu

12 Ekim 2022

12 Ekim 2022

Suriye iç savaşının başlamasından bu yana 11 yıl geçti. Binlerce insanın ölmesine ve büyük yıkımlara yol açan çatışma yıllarında kültürel...

Şarap üreticisi mahzeninde 40.000 yıllık mamut kemikleri keşfetti

23 Mayıs 2024

23 Mayıs 2024

Avusturyalı şarap üreticisi Andreas Pernerstorfer, şarap mahzeninde tadilat yaparken 40.000 yıllık mamut kemikleri keşfetti. Mamut kemiklerinin bulunduğu şarap mahzeni Viyana’nın...

Meksika’da Çiftçiler Nadir Bulunan Bir Kadın Heykeli Buldu

9 Ocak 2021

9 Ocak 2021

Meksikalı çiftçiler narenciye bahçesini kazarken nadir bulunan bir heykel keşfettiler. Meksika’nın Veracruz eyaletinde, Hidalgo Amajac’ta bulunan bu kadın figürü yetkililerde...

Almanya’da ortaya çıkarılan İskandinav Bronz Çağı salonu, efsanevi Kral Hinz’in toplantı salonu olabilir

6 Kasım 2023

6 Kasım 2023

Almanya’nın Berlin kentinin kuzeybatısındaki Seddin’deki (Prignitz bölgesi) “kraliyet mezarı” yakınında yapılan kazılarda Tunç Çağı’ndan kalma bir salon keşfedildi. Yapının, altın...

Maryland’de keşfedilen aletler, ilk insanların Amerika’ya bilinenden 22 bin yıl önce geldiğini gösteriyor

26 Mayıs 2024

26 Mayıs 2024

Smithsonian Enstitüsü’nden bir jeolog, Maryland’de Amerika’daki insanlık tarihinin akışını değiştirebilecek yeni kanıtlar keşfettiğini düşünüyor. İlk Amerikalıların hikayesi hem bilim insanlarının...

Arkeologlar, 2.000 yıllık yerleşim kazısı sırasında gladyatörlerin vücut kıllarını sökmek için kullandığı cımbızları ortaya çıkardılar

31 Mayıs 2023

31 Mayıs 2023

Roma Britanyası’nın en büyük yerleşim yerlerinden biri olan Shropshire’daki Wroxeter City’deki 2000 yıllık yerleşim yerinin kazı sırasında gladyatörlerin koltuk altı...

Diyarbakır Surları’nın iki burcunun restorasyonu tamamlandı

19 Ocak 2023

19 Ocak 2023

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından “Surlar’da Diriliş” mottosuyla başlatılan çalışmalarda Dağkapı 1 ve 2 nolu burçların restorasyonu tamamlandı. UNESCO Dünya Kültür...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]