Lagina Hekate Kutsal Alanı Muğla’nın Yatağan ilçesinde bulunmaktadır. Leyne ismiyle anılan yörede Karialılara ait önemli bir kutsal alandır. Ünü günümüze kadar ulaşmıştır.
Yapılan araştırmalar sonucu bölgenin Tunç çağından (MÖ.3000) beri yerleşim yeri olarak kesintisin kullanıldığı belirlenmiştir. Stratonikeia kentinin 11 km uzaklığında bulunan Lagina Hekate Kutsal Alanı , Seleukos kralları tarafından özenle imar edilmiştir. Yazıtlar bu iki kentin kutsal bir yol ile birbirine bağlı olduğunu yazmaktadır.
Burada ilk kazılar Osman Hamdi bey ve Ethem bey tarafından yapılmıştır. 1993 yılında bölgede kazı çalışmaları Muğla Arkeoloji Müzesi Başkanlığınca Arkeolog Ahmet Tırpan tarafından devam edilmiştir. Günümüzde ise çalışmalar Pamukkale Üniversitesi’nden Prof. Dr. Bilal Söğüt tarafından gerçekleştirilmektedir.
Anadolu Ajansına yaptığı açıklamada, Prof. Dr. Bilal Söğüt Lagina Hekate Kutsal alanında 12 ay boyunca kazı çalışmalarını sürdürdüklerini söyledi.
Antik dönemde insanların yazın güneşten, kışın yağmurdan korunduğu alanlarda çalışma yürüttüklerini anlatan Sögüt, “2 bin 50 yıl önce buraya dikilmiş olan sütunları bulduğumuz şekliyle onararak tekrar yerlerine dikmenin mutluluğunu yaşıyoruz.” dedi.
Sögüt, tüm mimari blokların ait olduğu yerde kullanıldığını belirterek, şöyle konuştu:
“Kazı çalışmalarında bulunan tüm sütunları biz hangi yılda ve nerede bulunduklarını yazarak gruplandırdık. Bu sütunların önce kendi içinde restorasyonlarını yaptık. Gelen ziyaretçiler bu sütunları 2 bin 50 yıl önceki haliyle artık görebilecek. Antik Dönemde tanrıça Hekate adına tören düzenlenen kutsal alandaki sütunlar artık ayakta. Tanrıça Hekate adına yapılan en büyük tapınak da burada. Törene gelenler bu alanlarda hem geziyor, hem dinleniyor hem de geziyorlardı.”
Lagina Hekate Kutsal Alanı’nda 3 kapının olduğunu bildiklerine işaret eden Söğüt, yaptıkları çalışmalarda daha küçük dördüncü kapıyı da gün yüzüne çıkararak restorasyonunu tamamladıklarını kaydetti.
Söğüt, amaçlarının, kutsal alanda gün yüzüne çıkarılan eserleri ziyaretçilere göstermek ve antik kentin önemli bir dini merkez olduğunu anlatmak olduğunu dile getirdi.
Tanrıça Hekate ay ve gece ile ilişkilendirilmiş bakire bir tanrıçadır. Perses ve Asteria’nın kızıdır. Lagina ona adanmış en önemli kült merkezidir.
