İrlanda’nın güneybatı bölgesindeki County Kerry’de kayıp olduğu düşünülen 4.000 yıllık bir kama mezar yeniden keşfedildi.
Altóir na Gréine (güneş sunağı) olarak bilinen megalitik mezarın, 1840’larda yıkıldığına, taşlarının kırıldığına ve yapı malzemesi olarak kullanılmak üzere taşındığına inanılıyordu.
İngiliz aristokrat ve gezgin Lady Georgiana Chatterton, 1838’de bölgeyi ziyaret ettiğinde anıtın taslağını çizdi. Siteyi “ilginç bir antik eser” olarak nitelendirdi ve Güneş kurbanları için kullanıldığını öne sürdü.
Bununla birlikte, antikacı Richard Hitchcock, 1852’de mezarı incelemek için West Kerry’ye geldiğinde, anıtın artık var olmadığını, “onu oluşturan taşların sanki mahallede başkaları yokmuş gibi kırıldığını ve inşaat amacıyla taşındığını” gördü.
Baile an Fheirtéaraigh’in yakınında 19. yüzyıldan kalma bir mezar kaydı bulunmasına rağmen, anıtın kesin yeri kaybolmuştu. Ama şimdi mezar yeniden keşfedildi, yaklaşık 4.000 yıl öncesine dayanıyor.
Ancak 180 yıllık gizem şimdi halkbilimci Billy Mag Fhloinn tarafından çözüldü.
Fhloinn sadece tarih öncesi bölgeyi bulmakla kalmadı, aynı zamanda kaldırıldığına inanılan bazı büyük taşları da yerinde keşfetti.
Bay Mag Fhloinn, Bayan Chatterton’un eskizinden ve Altóir na Gréine’in yerel folklorda güneşle olan ilişkisinden uzun zamandır büyülenmişti ve Cruach Mhárthain’in eteklerindeki “kayıp” mezarı aramaya başladı.
Yerel halkbilimci Billy Mag Fhloinn, yakın tarihli bir arkeolojik haritalama projesinin bir parçası olarak bir tepenin taşlarını inceledi ve daha sonra bu tepeyi Lady Chatterton’un çizdiği tepeyle karşılaştırdı.
Fhloinn’in birincil araştırması sırasında, mezarın 19. yüzyılın ortalarında tamamen yok edildiğine dair yerel efsaneleri çürüten birkaç büyük dik ortostat ve bir kapak taşı keşfedildi.
Dublin’deki Ulusal Anıtlar Servisi’nden arkeolog Caimin O’Brien, taşların MÖ 2500 ile MÖ 2000 yılları arasına tarihlenen orijinal Tunç Çağı kama mezarının yaklaşık dörtte birini temsil ettiğini doğruladı.
Kama mezarlar, Dingle Yarımadası’nda bulunan en çok sayıda megalitik mezar yapısıdır.
Mag Fhloinn, bu tür mezarların yok edilmesini çevreleyen “tabu”nun, 19. yüzyılın “ölümleriyle ilişkili kötü şans veya felaket” inançlarıyla ilgili olduğuna inanıyor.
Fhloinn şunları söyledi.
“Genellikle yüksek bir yere yerleştirilirler, ancak en yüksek noktaya değil. Genellikle bunlarla ilişkili belirli hizalamalar vardır. Çoğu zaman açıklık batıya, güneye veya güneybatıya bakma eğilimindedir.”
“Genellikle içeride yakılmış insan kalıntıları bulacaksınız ve bunlar muhtemelen önemli bir aile veya topluluk grubunun mezar yerini temsil ediyor.”
“Ama başka şeyler için de kullanılabilirlerdi, örneğin törenler ve ritüeller. Batı ve güneybatıda batan güneşe baktıkları durumda kozmolojik ve astronomik öneme sahip olabilirler.”
Ulusal Anıt Servisi’nden bir arkeolog olan Caimin O’Brien, “180 yılı aşkın bir süredir ilk kez arkeologlar mezarın nerede olduğunu biliyorlar ve bu, kama-mezar dağılımı konusundaki anlayışımızı geliştirecek” dedi.
Altóir na Gréine’in yeniden keşfedilen mezarı, Sacred Heart Üniversitesi tarafından yarımadada yürütülen derin haritalama projesinin bir parçasını da oluşturacak.
Kapak Fotoğrafı: Billy Mag Fhloinn, mezarın kalıntıları ile. Seán Mac an tSíthigh/RTÉ News
