Şanlıurfa’daki Neolitik yerleşim alanı Karahantepe’de, arkeoloji dünyasında yankı uyandıran bir keşif yapıldı. İlk kez insan yüzü betimli bir T biçimli dikilitaş gün yüzüne çıkarıldı.
Keşif, Kültür ve Turizm Bakanlığı öncülüğünde yürütülen Taş Tepeler Projesi kapsamında gerçekleştirilen 2025 yılı kazılarında ortaya çıktı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, gelişmeyi X (Twitter) hesabından şu ifadelerle duyurdu:
“Karahantepe — Tarihte bir ilk!
Taş Tepeler Projemiz kapsamında yürütülen kazılarda, ilk kez insan yüzü betimli bir T biçimli dikilitaş gün yüzüne çıkarıldı!”
Neolitik sembolizme yeni bir bakış
Göbeklitepe ve Karahantepe’deki T biçimli dikilitaşlar, üzerlerinde yer alan kol ve el kabartmaları nedeniyle uzun süredir insan figürünü sembolize eden yapılar olarak yorumlanıyordu. Ancak bu son keşif, ilk kez bir T biçimli taş üzerinde insan yüzünün doğrudan betimlenmiş olmasıyla tarihte bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor.
Yaklaşık 12 bin yıl öncesine tarihlenen dikilitaşın yüz kısmında belirgin göz çukurları, geniş bir burun ve keskin yüz hatları yer alıyor. Uzmanlara göre bu ayrıntılar, Karahantepe’de daha önce bulunan insan heykelleriyle benzer bir üsluba sahip.
Bu buluntu, Neolitik dönemde yaşayan insanların yalnızca teknik becerilerini değil, aynı zamanda soyut düşünme gücünü ve kendini ifade etme biçimini de gözler önüne seriyor.
Taş Tepeler Projesi: İnsanlık tarihine açılan kapı
Göbeklitepe, Sefertepe, Sayburç, Harbetsuvan Tepesi ve Çakmaktepe gibi birçok yerleşimi kapsayan Taş Tepeler Projesi, insanlık tarihinin bilinen en erken inanç ve yerleşim sistemlerini araştırıyor.
Şanlıurfa’nın güneydoğusunda yürütülen bu çalışmalar, avcı-toplayıcı topluluklardan yerleşik düzene geçişin ve tapınak merkezli toplumsal yaşamın kökenlerine ışık tutuyor.
Karahantepe’deki insan yüzlü T biçimli dikilitaş, bu sürecin yalnızca teknik değil, sembolik ve ruhsal bir evrim de içerdiğini bir kez daha ortaya koydu.
