13 January 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

İslam Öncesi Arabistan’da Tapınılan Tanrıçalar

İslam öncesi Arabistan’da, Al-lat, Manat (Manah olarak da adlandırılır) ve Al-Uzza, Hubal ile birlikte Mekke panteonunun başlıca tanrıları olan üç tanrıçadır. Al-Uzza, aynı zamanda tanrı Dushara ile birlikte, Nebatilerin de birincil tanrısıydı.

Arap Yarımadası’ndaki topluluklar, 7. yüzyılda İslam’ın gelişinden önce birçok tanrıya tapıyorlardı. Bunların en önemlilerinden biri, artık bulanık bir figür haline gelen ancak bir zamanlar Batı ve Orta Doğu’da yaygın olarak tanınan tanrıça Al-Lat’tır.

Al-Lat tapınımı, İslam peygamberi Hz. Muhammed’in doğduğu Mekke yakınlarındadır. Al-Lat, İslam’ın gelişinden önce Arap dünyasının birçok yerinde tanınmış bir tanrıçaydı.

Al-Lat, Al-Uzza ve Manat heykel grubu
Al-Lat, Al-Uzza ve Manat heykel grubu, MS 1-3. yüzyıl, Part İmparatorluğu dönemi. Irak Müzesi

Al-Lat aslen ay tanrıçasıydı, ancak başka birçok farklı rolü vardı. O, yeryüzünün bolluk tanrıçasıydı ve aynı zamanda bir aşk tanrısıydı. Güneşle de ilgiliydi ve ana sembolü yeni ay olmasına rağmen bazen güneş tarafından temsil edildi.
Al-Lat, Al-Uzza ve Manat genellikle birlikte tasvir edilir ve bazen birbirleriyle karıştırılır. Al-Lat, ay tanrıçasıdır. Hilalin yanı sıra, Al-Lat’ın diğer sembolleri bir demet buğday ve bir tütsü kabıdır.

Kanatlı Aslanlar Tapınağı'nın Al-Uzza için yapıldığı sanılıyor.
Kanatlı Aslanlar Tapınağı’nın Al-Uzza için yapıldığı sanılıyor.

Al-Uzza (Kudretli Olan), sabah ve akşam yıldızlarının tanrıçasıdır ve savaşı ve aşkı sembolize eder. İnanna’ya benzer şekilde aslanlarla gösterilir. Nebatiler onun için Petra’da büyük bir tapınak inşa ettiler. Ayrıca kendisine adanan akasya ağaçlarının ve çatıların yanında tapılırdı. Bazı bilginler, O’nun Mekke’nin kendisinin koruyucu tanrısı olabileceğine bile inanıyor. Al-Uzza, Cennetin Hanımıdır ve Nabat burcunun bir üyesidir.

Al-'Uzza: Üç kadın tanrının en ünlüsü, yüzü taşa oyulmuş. Fotoğraf: Sonia Halliday
Al-‘Uzza: Üç kadın tanrının en ünlüsü, yüzü taşa oyulmuş. Fotoğraf: Sonia Halliday

Al-Uzza aynı zamanda uzun mesafeli yolculuklarda gemileri koruyan Tanrıçadır. Arabistan’ın bir çöller ve göçebeler bölgesi olmasına rağmen, Nebatiler ticaret için okyanus seferlerine giriştiler. Bu yönüyle, gemilerin yanında yüzme alışkanlığı onları koruyucu ve koruyucu yapan yunus tarafından sembolize edilir. Kedigiller de Onun için kutsaldır ve Petra’nın Kanatlı Aslanlar Tapınağı onun olabilir.

Menat, inanç ve ölüm tanrıçasıdır. İnsanlar onu ya kendilerini korumak ya da düşmanlarını takip etmek için çağırdılar. Sembolü azalan aydır ve genellikle elinde bir ölüm kabı tutan yaşlı bir kadın olarak tasvir edilir.

Ürdün ve kuzey Arabistan’daki eski Kenan halklarına Nebatiler denir. 3. ve 1. yüzyıllarda o kadar refah içindeydiler ki , sayısız tapınak, mezar ve doğrudan kayaya oyulmuş diğer yapılarla muhteşem Petra şehrini inşa ettiler . Günümüze çok yazılı materyal bırakmasalar da erken dönem Arap tanrılarına, özellikle de Dhu Shara ve Al-Uzza’ya taptıkları düşünülmektedir.

Bunlar aynı zamanda Kuran’da adı geçen ve İslam peygamberi Hz. Muhammed’in tek Tanrı’nın ortakları olarak tanımayı reddettiği – Mekkelilerin önerdiği bir uzlaşma – tanrıçalardı.

Birçok yönden, Müslümanların İslam’dan önceki zaman olarak tanımlayacakları cahiliye dinini veya “cehalet zamanını” temsil ederler.

Banner
Benzer Yazılar

Notre Dame Katedrali’de bulunan iki lahit sırlarını ortaya çıkarmaya başladı

12 Aralık 2022

12 Aralık 2022

Bu yılın başlarında Notre Dame Katedrali’nin nef ve transeptinin kesiştiği noktada yapılan bir kazıda bulunan iki lahitten birinin sahibi tespit...

Hz. Süleyman Denizcilerin Kralı mıydı?

25 Nisan 2021

25 Nisan 2021

İsrail kralı, din alimi, peygamber Hz. Süleyman hakkında yeni bir görüş atıldı. Hz. Süleyman, denizcilerin kralı mıydı? İlahi kitaplarda, Tevrat,...

Umman’da 5.000 yıllık Erken Tunç Çağı yerleşim alanı keşfedildi

3 Ocak 2023

3 Ocak 2023

Ummanlı arkeologlar, Al Gharyein arkeolojik alanında devam eden kazılarda 5 bin yıllık Erken Tunç Çağı yerleşim alanı keşfettiler. Al Gharyein...

Ölü Deniz Mağarasında Bulunan 1.900 Yıllık Aramice Yazıt, Bar Kochba İsyanı’nın Kaderini Ortaya Çıkarabilir

12 Ağustos 2025

12 Ağustos 2025

İsrail’in Ein Gedi Milli Parkı yakınlarındaki uzak bir mağaranın derinliklerinde, arkeologlar yaklaşık 1.900 yıl önce oyulmuş nadir bir Aramice yazıt...

Mısır’daki Marea Antik Kenti’nde keşfedilen binlerce ‘Nummi Minimi’ sikkesi incelendi

20 Aralık 2023

20 Aralık 2023

Varşova Üniversitesi Arkeoloji Fakültesi’nden nümismatistler, İskenderiye’nin 45 kilometre güneybatısında bulunan Marea Antik Kenti’nde keşfedilen; önce göz ardı edilen binlerce küçük...

Ukrayna’nın merkezinde keşfedilen hiyeroglifler ve Varangian sembolleri içeren bir mağara kompleksi

20 Kasım 2022

20 Kasım 2022

Eski Kiev Rus Devleti Kyivan döneminden kalma olduğu düşünülen hiyeroglifler ve Varangian sembolleri içeren antik bir mağara kompleksi, Kiev’in merkezinde...

Viking Harald Bluetooth zamanından kalma büyük bir salon keşfedildi

30 Aralık 2022

30 Aralık 2022

Danimarka ve Norveç Kralı Viking Harald Bluetooth döneminden kalma büyük bir salon, Danimarka’nın Kuzey Jutland kentindeki Jammerbugt Belediyesi’nde bir köy...

Arnavutluk’un Dıraç kentinde 1900 yıllık nadir bir mozaik keşfedildi

6 Kasım 2023

6 Kasım 2023

Arnavutluk’un batısındaki Adriyatik Denizi’ndeki liman kenti Dıraç’ta 1900 yıl öncesine ait eşsiz bir mozaik bulundu. Balkanlar’ın en eski ve en...

Hitit Bit-Hilaniler’inden Antik Yunan Tapınak Sütunlarına

13 Şubat 2021

13 Şubat 2021

Bit-Hilani kelimesinin Hititçe Hilambar yani kapı sözcüğünden türemiş olduğu düşünülmektedir. Demir çağında sıcak olan her yerde kullanılmış olan yapı türüdür....

Suriye’de Batı Hun İmparatorluğu’na ait yazıt bulundu

18 Eylül 2021

18 Eylül 2021

Suriye’nin Rakka kenti yakınlarında bulunan Sura Antik Kenti’nde, Batı Hun İmparatorluğu’na ait bilinen en eski yazıt ortaya çıktı. Suriye’de yaşanan...

1100 yıl önce Konstantinopolis’i kuşatan Bulgar askerlerine ait amulet bulundu

1 Nisan 2023

1 Nisan 2023

Bulgaristan’da Büyük Çar Simeon zamanından kalma Kiril dilinde bir yazıt taşıyan kurşun plakalı bir amulet keşfedildi. Amulet, Bulgaristan’ın güneyindeki Ivaylovgrad...

Danimarka’da yaklaşık 2000 yıllık benzersiz bir runik yazıtlı küçük bir bıçak bulundu

22 Ocak 2024

22 Ocak 2024

Arkeologlar, yaklaşık 2000 yıl öncesine tarihlenebilen tamamen benzersiz runik yazıtlı küçük bir bıçak keşfettiler. Odense Müzesi’nden arkeologlar, Danimarka’nın en eski...

Sihirli yılan büyüleriyle süslenmiş bir Mısır mezarı keşfedildi

10 Kasım 2023

10 Kasım 2023

Giza ve Saqqara arasındaki Abusir’deki kazılar sırasında, Çek Mısırbilim Enstitüsü’ndeki (CIE) arkeologlar, mezarın sakinini yılan ısırıklarına karşı koruyan sihirli büyülere...

Norveç’te 9.000 Yıllık Taş Devri Çekici Bulundu

4 Ekim 2025

4 Ekim 2025

Norveç’in doğusundaki Horten kentinde yapılan arkeolojik kazılarda, yaklaşık 9.000 yıl öncesine ait nadir bir taş balta başı — yani bir...

Geç Kalkolitik Çağın Hac Merkezi “Göz Tapınağı”

29 Eylül 2020

29 Eylül 2020

İnsanlığın kalkolitik çağda ki hac merkezlerinden birisi olan “Göz Tapınağı” (Eye Temple) Göbeklitepe gibi önemli bir inanç merkez üssüdür. Tell...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]