20 May 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

İngiltere’de 4000 yıllık veba DNA’sı bulundu

İngiltere’de iki toplu mezarda ele geçen 34 iskelet üzerinde yapılan araştırmalarda 4000 yıllık veba DNA’sı keşfedildi. Keşif, İngiltere’deki vebanın bugüne kadarki en eski kanıtını sundu.

Francis Crick Enstitüsü’ndeki araştırmacılar, 4.000 yıllık üç İngiliz Yersinia pestis vakasını, vebaya neden olan bakterileri tanımlamayı başardılar.

Çalışma Nature dergisinde yayınlandı.

Araştırmacılar, Somerset’teki Charterhouse Warren’daki toplu bir mezarda ve Cumbria’daki Levens’teki bir halka cairn anıtında bulunan insan dişlerinde iki Yersinia pestis vakası tespit etti.

Yersinia pestis, 10-12 yaşları arasında olduğu tahmin edilen iki çocukta ve 35-45 yaşları arasındaki bir kadında görüldü.

Levens Park ring cairn Cumbria. İngiltere’de Yersinia pestis DNA’sını taşıyan üç iskelete ait 4.000 yıllık dişin bulunduğu yer. Fotoğraf: Ian Hodkinson

Radyokarbon tarihlemesi, üç kişinin kabaca aynı anda yaşadığını gösterdi.

Veba daha önce Avrasya’dan 5.000 ila 2.500 yıl önce (BP), Geç Neolitik ve Tunç Çağı’nı (LNBA olarak adlandırılır) kapsayan bir dönemde birkaç kişide tanımlanmıştı, ancak daha önce İngiltere’de görülmemişti.

Geniş coğrafi yayılım, vebanın bu türünün – LNBA soyunun – kolayca bulaşmış olabileceğini düşündürmektedir.

LNBA soyu muhtemelen Avrasya’ya genişleyen insanlar tarafından 4.800 BP civarında Orta ve Batı Avrupa’ya getirildi ve şimdi bu araştırma İngiltere’ye uzandığını gösteriyor.

Genom dizilimini kullanan araştırmacılar, Yersinia pestis’in bu suşunun aynı zamanda Avrasya’da tanımlanan suşa çok benzediğini gösterdi.

Tanımlanan genomların hepsi, daha sonraki veba suşlarında görülen yapC ve ymt genlerinden yoksundu; ikincisinin pire yoluyla veba bulaşmasında önemli bir rol oynadığı biliniyordu. Bu bilgi daha önce, vebanın bu suşunun Kara Ölüm’e neden olan gibi daha sonraki veba suşlarının aksine, pire yoluyla bulaşmadığını ileri sürmüştü.

Patojenik DNA – hastalığa neden olan bakteri, protozoa veya virüslerden elde edilen DNA – eksik veya aşınmış olabilecek örneklerde çok hızlı bir şekilde bozunduğundan, bu mezar alanlarındaki diğer bireylerin de aynı veba türüyle enfekte olmuş olması da mümkündür.

Charterhouse Warren bölgesi, o dönemdeki diğer cenaze alanlarıyla eşleşmediği için nadirdir.

Araştırmacılar, toplu gömülmenin bir veba salgınından kaynaklanmadığını, ancak bireylerin öldükleri sırada enfekte olmuş olabileceğini düşünüyorlar.

LNBA Yersinia pestis suşlarının dağılımını gösteren harita. Bu çalışmada sıralanan yeni genomlar mor renktedir. Fotoğraf: Pooja Swali ve ark. Nature Communications.

Crick’teki ilk yazar ve doktora öğrencisi Pooja Swali, “Binlerce yıl önce bozulmuş örneklerden eski patojenleri tespit etme yeteneği inanılmaz. Bu genomlar geçmişte patojenlerin yayılması ve evrimsel değişiklikleri hakkında bizi bilgilendirebilir ve umarım bulaşıcı hastalıkların yayılmasında hangi genlerin önemli olabileceğini anlamamıza yardımcı olur. Bu çalışmadan elde edilen genomlar da dahil olmak üzere bu Yersinia pestis soyunun, aynı patojenin neden olduğu daha sonraki salgınlarla ortaya çıkan bir model olan zamanla genleri kaybettiğini görüyoruz” dedi.

Crick’teki Antik Genomik Laboratuvarı’nın grup lideri Pontus Skoglund şunları söyledi: “Bu araştırma, patojenlerin ve insanların antik genomik kayıtlarını ve nasıl birlikte evrimleştiğimizi anlamamızdaki bulmacanın yeni bir parçası”

“Kara Ölüm gibi birçok tarihi veba salgınının insan toplumları ve sağlığı üzerindeki büyük etkisini anlıyoruz, ancak antik DNA bulaşıcı hastalıkları geçmişe çok daha fazla belgeleyebilir. Gelecekteki araştırmalar, genomlarımızın geçmişte bu tür hastalıklara nasıl tepki verdiğini ve evrimsel silahlanmanın patojenlerin kendileriyle nasıl yarıştığını anlamak için daha fazlasını yapacak, bu da hastalıkların şimdiki veya gelecekteki etkisini anlamamıza yardımcı olabilir. “

Banner
Benzer Yazılar

Çatalhöyük kazılarında çoklu mezara ulaşıldı

16 Eylül 2021

16 Eylül 2021

Avcı-toplayıcı kültürden sonra ilk yerleşim izlerinin görüldüğü Çatalhöyük kazılarında çoklu mezara ulaşıldı. Çatalhöyük’ün doğu höyüğünde bir evin kazı çalışmasında çeşitli...

Çin’de 80 milyon yıl öncesine ait ‘dinozor dans pisti’ bulundu

20 Nisan 2021

20 Nisan 2021

Çin’de araştırmacılar, literatürde “dinozor dans pisti” olarak tanımlanan 1.600 metrekarelik bir alanda birçok dinozor ayak izi buldular. Dinozor dans pistinde...

Slovakya’nın Vráble kenti Neolitik yerleşim alanında 36 başsız insana ait kalıntılar bulundu

26 Eylül 2022

26 Eylül 2022

Arkeologlar, Batı Slovakya’nın Vráble kentinde M. Ö. 5250-4950 tarihli bir yerleşim yerinde yaklaşık 36 başsız insan cesedinin kalıntılarını içeren bir...

Yunan tanrılarının kenti Bergama’da halk Kibele kültünü yaşatıyor

25 Ağustos 2021

25 Ağustos 2021

Yunan tanrılarına adanmış birçok kutsal mimari yapının görüldüğü Bergama Antik Kenti’nde ortaya çıkarılan Anadolu’nun bereket tanrıçası Kibele figürünleri ve kutsal...

Macaristan’da bir tenis kortunun altında Osmanlı yerleşimi bulundu

15 Mayıs 2024

15 Mayıs 2024

Macaristan’ın kuzeyinde Tuna’ya bakan bir tepede müstahkem bir Orta Çağ kalesi olan Visegrád’da yapılan bir arkeolojik kazı sırasında bir Osmanlı...

Avusturya’da 4 bin yıllık iskeletlerde veba gözlemlendi

24 Haziran 2023

24 Haziran 2023

Aşağı Avusturya’da ortaya çıkarılan Tunç Çağı mezar alanındaki iki erkek iskeletinde veba gözlemlendi. 22 ile 27 ve 23-30 yaşları arasında...

Haydarpaşa Gar Alanı, Arkeopark ve Gar Kompleksi, tasarım konseptiyle dünyada bir ilk olacak

8 Şubat 2021

8 Şubat 2021

Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanı Adil Karaismailoğlu Haydarpaşa Gar alanı için beklenen müjdeyi verdi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu...

Orman Yangınları 800 Yıllık Tarihi Mezarlara da Zarar Verdi

4 Ağustos 2021

4 Ağustos 2021

Ülkemizin gözbebeği ormanlarımız bir haftadır yanıyor. Yangına müdahale ederken yaşamlarını yitiren yurttaşlarımız bizleri derin acılara boğarken, yüzlerce yurttaşımızda evlerini, mallarını...

Yakutya’da Soyu Tükenmiş Yünlü Gergedan Kalıntıları Bulundu

31 Aralık 2020

31 Aralık 2020

İklim değişikliğinin dünyanın en eski donmuş topraklarının çoğunu eritmesiyle birlikte, arkeologlar geçmiş bin yıldan kalma hayvan kalıntılarını keşfetmeye devam ediyor. Rusya’da...

“Göremediklerinizi Göreceksiniz” Sergisinde Bu Ay “Kilia İdoller”

2 Mayıs 2021

2 Mayıs 2021

Kültür Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen “Göremediklerinizi Göreceksiniz” sergisinde bu ay Kilia idoller sergileniyor. “12 Ay...

Çekya’da bir çiftçi tarlasında Tunç Çağı dönemi altın kemer buldu

16 Kasım 2022

16 Kasım 2022

Çekya’nın kuzeydoğusundaki Opava bölgesinde bir çiftçi tarlasında çalışırken eşsiz Tunç Çağı dönemine ait olduğu düşünülen altın kemer buldu. Tunç Çağı...

Bergama Antik Kenti Dijital Ortamda Yerini Aldı

1 Şubat 2021

1 Şubat 2021

Kültür ve Turizm Bakanlığının da izniyle, Alman Enstitüsünün yaptığı çalışmalar sonucu  Bergama Antik Kenti MÖ. 3 yy. daki hali ile...

Yeni bir çalışma, Homo sapiens ile Neandertal insanının binlerce yıldır aynı bölgede bir arada yaşadığına dair kanıtlar sunuyor

11 Şubat 2024

11 Şubat 2024

Almanya’nın Ranis kentindeki bir arkeolojik alandan çıkarılan kemik parçalarının genetik analizi, modern insanların – Homo sapiens – yaklaşık 45.000 yıl...

Pompeii Kurbanları Volkanik Patlamanın Vücut Üzerindeki Etkisini Öğrenmede Yardımcı Oluyor

27 Mart 2021

27 Mart 2021

Dünyamız 5 milyar yaşında yaşlı bir gezegen olarak görülebilir. Ama dünyamız hala bir delikanlı gibi kıpır kıpır hareket halinde yerinde...

Pulur Höyük kazılarında 3 bin yıllık insan yüzlü seramik parçası ortaya çıkarıldı

10 Eylül 2022

10 Eylül 2022

Erzurum’un Aziziye ilçesi sınırları içerisinde bulunan Pulur Höyük’e devam eden ikinci dönem kazı çalışmalarında kabartma tekniği ile yapılmış 3 bin...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]