5 July 2026 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Hititli Matiya Hitit Tarihine Işık Tutacak

Günümüz Türkiye ve Suriye sınırları içerisinde yer alan Karkamış Antik Kenti, Asur, Hitit, Mitanni ve Mısır için stratejik konuma sahip toprakların üzerine kurulmuştur.

Hitit İmparatorluğu’nun en önemli vassal krallığı olan Karkamış, I. Suppiluliuma’nın krallığı zamanında Hitit topraklarına katılmıştır.

Hititlerin güvenlik kapısı olan Karkamış, Geç Hitit Devletleri dönemine kadar varlığını sürdürmüş zamanla etkisini kaybetmiştir.

Hitit idari yapısı hakkında bilgiler kazandıran Karkamış Antik Kent kazı çalışmalarında bu yıl 100 mühür baskı (bulla) ele geçirildi.

Başkanlığını İtalya’nın Bolonya Üniversitesinden Prof. Dr. Nicolo Marchetti’nin yardımcılığını da İstanbul Üniversitesinden Doç. Dr. Hasan Peker’in üstlendiği Karkamış Antik Kent 2021 yılı kazılarında Hitit idari yapısı ve idare de kadının yeri hakkında bilgiler kazandıracak 100 mühür baskısı (bulla) bulundu.

Matiya’nın Mührü Hitit İdari Yapısı Hakkında İpuçları Kazandıracak

Güçlü Kahraman Kral III. Hattuşili’nin karısı Puduhepa Hitit tarihine damga vurmuş bir isimdir. Güçlü kişiliği, dini ve diplomatik yönü ile Hititi etkilemiş, çivi yazılı tabletlerde sıkça kendisinden söz edilmiştir. Özellikle tarihte bilinen ilk yazılı barış antlaşması olan Kadeş Barış Antlaşması’nda Hattuşili ile birlikte kendi mührünün bulunması Puduhepa’nın güçlü kadın yönetici yanını gözler önüne sermektedir.

Hitit arşivlerinde çok fazla kadın adı geçmemektedir. Çoğunlukla, Puduhepa, II. Murşili’nin karısı Gaşşulaviya gibi kraliçe adları yer almaktadır.

Karkamış kazılarında elde edilen mühürlerde okunan Matiya adı bu noktada önemli bir buluntu olmuştur.

AA muhabirinin aktardığı bilgilere göre; kazılar, Karkamış kent tarihini detaylı şekilde aydınlatacak alanlarda yürütüldü. Aşağı saray alanının doğu kısmında gerçekleştirilen çalışmalarda, “Mühür Evi” olarak adlandırılan idari yapıda Hitit idaresinin en yüksek görevlilerine ait 100’ün üzerinde baskılı kil mühür bulundu.

Anadolu hiyeroglif yazılı mühür baskılarından üçte ikisinin “Matiya” adlı bir kadına ait olduğu belirlenirken, bu keşif, ilgili dönemde kadınların da devlet yönetiminde önemli bir ekonomik role sahip olabileceğini gösterdi.

Bu mühürlemeler doğrultusunda yapılacak çalışmalarda kadınların devlet yönetimindeki geçmişi de araştırılacak.

Bu yılki kazılarda ayrıca Anadolu’da ilk kez karşılaşılan, bir çömlek üzerinde boyayla çizilmiş “Kentin İdarecisi, …patu” yazan Anadolu hiyeroglife de ulaşıldı.

Banner
Related Articles

Rutland’da Köleliğin Nadir Kanıtı Olarak Tanımlanan Zincirlenmiş Bir İskelet Bulundu

7 Haziran 2021

7 Haziran 2021

Arkeologlar, Rutland’da bir kuyuya atılmış bir suçlu olabileceği düşünülen bir Roma kölesinin iskeletini buldular. Uzmanlara göre yetişkin erkek, bir hendekte...

Maya Vazosu Üzerindeki Hiyeroglif Yazısının Çözülme Hikayesi

26 Mart 2021

26 Mart 2021

Uygarlık tarihinin başlangıcı olarak kabul edilen yazının geçmişi 5 bin yıla dayanmaktadır. İnsan ağzından çıkardığı arbitrer (karışık) sesleri, duvarlara, taşlara,...

Oxford Üniversitesi araştırmacıları şimdiye kadarki en büyük insan soy ağacını oluşturdu

27 Şubat 2022

27 Şubat 2022

Oxford Üniversitesi araştırmacıları, günümüzden binlerce yıl önce Afrika’dan başlayan insan genetik çeşitliliğini izleyerek şimdiye kadar oluşturulan en büyük insan soy...

Arkeolog, İrlanda’daki kısmen batık bir yapının tarih öncesi bir mezar olduğunu söylüyor

25 Ekim 2022

25 Ekim 2022

Yeni araştırmalar, yıllar önce Güney İrlanda’daki küçük Rostellan köyünün kuzeyinde, Rostellan Ormanı’ndaki Cork Limanı’nın doğu kıyısında bulunan yapının tarih öncesi...

Çin’de 9.000 yıllık pirinç birası tarifi ortaya çıktı

3 Eylül 2021

3 Eylül 2021

Arkeologlar, Çin’in güneyinde bulunan bir mezarlıkta 9.000 yıllık pirinç birası tarifi ortaya çıkardılar. Eski çağlarda bira ve şarap tanrılara libasyon...

Paris’teki Luksor Dikilitaşı’nda 3300 Yıllık Gizli Mesajlar Ortaya Çıktı

1 Mayıs 2025

1 Mayıs 2025

Fransa’nın başkenti Paris’te yer alan ve 1830’larda Mısır’dan getirilen 3.300 yıllık Luksor Dikilitaşı, son restorasyon çalışmaları sırasında yepyeni sırlarını, gizli...

İznik’te mumyalanmış 3 iskelet bulundu

7 Ekim 2021

7 Ekim 2021

İznik’te devam eden kazılarda, M. S. 2’nci yüzyıla tarihlenen iki lahit ortaya çıkarıldı. Lahitlerden mumyalanmış iskeletler çıktı. İznik Hisardere Nekropolü...

İsrail’de Yunanca yazılı sapan taşı bulundu

8 Aralık 2022

8 Aralık 2022

İsrailli arkeologlar Yavne arkeolojik alan içinde yer alan antik sarayda Yunanca yazılı 2200 yıllık sapan taşı buldular. Sapan taşı, Helenistik...

Arkeologlar İnsan Göçünün Tarihini Yeniden Yazabilirler “115.000 Yıllık Ayak İzi”

29 Aralık 2020

29 Aralık 2020

Suudi Arabistan’ın kuzeyindeki eski bir göl yatağının kavrulmuş tortusuna basılmış yedi ayak izi, insanların 115.000 yıl önce bölgede varlığına tanıklık...

Taş Devrinin Bilinmeyen Müzik Aletleri

21 Aralık 2020

21 Aralık 2020

Müzik dünyanın evrensel dilidir. Atalarımızın bizden binlerce yıl önce güzel seslerin cazibesine kapılıp kapılmadığını bilmemiz mümkün değil. Ama bildiğimiz ve...

Umman’da 7 Bin Yıllık Sır: Neolitik Topluluklar Köpekbalığı Avlamış

19 Ocak 2026

19 Ocak 2026

Umman’ın bugünkü çöl iç bölgelerinde yaşayan Neolitik toplulukların, yaklaşık 7 bin yıl önce denizlerin en üst yırtıcılarından biri olan köpekbalıklarını...

20 bin yıllık kolyede insan DNA’sı tespit edildi

3 Mayıs 2023

3 Mayıs 2023

Paleolitik Çağ insanı hakkında bilgiler sunan Denisova Mağarası’nda keşfedilen 20 bin yıllık bir kolyede insan DNA’sı bulundu. Paleolitik Çağ mezar...

Romanya’da bulunan 6 bin 500 yıllık mezar içinde 169 altın yüzük çıkarıldı

14 Ağustos 2022

14 Ağustos 2022

Romanya’nın Crişana eyaletinin Bihor ilçesinde bulunan Biharia Komününün yakınında ortaya çıkarılan M. Ö. 4500 yılına ait bir kadına ait mezar...

Buzul arkeologları eriyen buzda 1500 yıllık demir uçlu ok buldular

19 Ağustos 2022

19 Ağustos 2022

Buzul Arkeolojisi Programı’nda (Glacier Archaeology Program) çalışan buzul arkeologları Norveç Jotunheimen sıradağlarında, deniz seviyesinden 1750 metre yükseklikte eriyen buzul alanında...

Termessos Antik Kenti’nde Arkeologlar, Binlerce Yıl Sonra İki Anıtsal Mezarı Yeniden Ayağa Kaldırıyor

27 Kasım 2025

27 Kasım 2025

Antalya’nın sarp dağları arasında gizlenen Termessos Antik Kenti, bu yıl başlayan kapsamlı çalışmalarla yeniden dikkatlerin odağına yerleşti. Güllük Dağı’nın eteklerine...

Comments
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]