Anadolu medeniyet sahnesinin en büyük oyuncusu Hititler demiri işleme ve kullanımında da öncü toplumdu. Alacahöyük kazılarında ele geçen altın kabzalı demir hançer Hititlerin demir işlemesindeki en güzel örneğini verir.
Hançer, dünya dışı kökenleri olan demirden dövülmüş bir hançer olmasından dolayı ayrıca önemli bir keşiftir.
Alaca Höyük, Hitit başkenti Hattuşa gibi Çorum’un Alacahüyük köyünde yer alıyor. M.Ö. 5000’li yıllara kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. Farklı uygarlıklara ev sahipliği yapmış önemli bir kültür ve sanat merkezidir.
Alacahöyük’te kazılar 1935 yılında Prof. Dr. Remzi Oğuz Arik tarafından başlatıldı.
Hititler’in önemli bir kültür ve sanat merkezi olan Alacahöyük 4 uygarlığa ev sahipliği yaptı. Yaklaşık 70 yıldan beri devam eden kazılarda Geç Kalkolitik Çağı,Tunç Çağı, Hellenistik, Roma, Bizans, Selçuklu-Osmanlı dönemlerine ait buluntular, yapılar çıkarıldı.
Bu yapılara en güzel örnekler arasında Hitit Sfenksli Kapı, Kral Mezarları ve Açık Hava Tapınağı yer alıyor.
Hititler, demir kullanımında öncü uygarlıklardan biridir.
Tunç Çağı ve sonrasında devletler için en önemli madde demir cevheriydi. Öyle ki; Hititler, büyük kralları için tahtlarını altından değil demirden yaparlar ve “Büyük Kahraman Kral demir tahtına oturdu” derlerdi.
Hititler, demirden silahlar ve aletler kullanmaya başladıkları bilinmektedir. Demir kullanımı, Hititlerin askeri gücünde önemli bir artışa yol açmıştır. Demirden yapılmış kılıçlar, mızraklar ve ok uçları, bronz silahlardan çok daha sağlam ve keskindir. Bu sayede Hititler, savaşlarda daha avantajlı hale gelmişlerdir.
Demir kaynakları, demir ve nikel elementlerinden yapılan demir göktaşlarında bulunan erken evren öncül bir disk kalıntısı olan meteorik demir ile sınırlıydı. Demir göktaşlarının esas olarak, güneş sistemimizin erken oluşumu sırasında erken protogezegenlerin kalan çekirdekleri olan M tipi (diğer adıyla M sınıfı) asteroitlerden kaynaklandığı düşünülmektedir.
Hititler, dönemin demir eritme teknolojisini en iyi kullanan toplumuydu.
1935-39 yılları arasında, Alaca Höyük’ün Hitit yerleşiminde kazı yapan arkeologlar, altın kabzalı meteorik hançer keşfettiler.
Hançer, Tunç Çağı’nda MÖ 2400 ila 2300 yılları arasına tarihlenmiştir.
2012 yılında bıçağın bir X-ışını floresan (XRF) çalışması, eser miktarda kobalt içeren demir ve nikelin, demir korozyonu nedeniyle eser miktarda Ca, Zn, As ve Sr ile bıçağın ana bileşenleri olduğunu belirledi.
Çalışma, hançerin Journal of Archaeological Science’da yayınlanan 2017 jeokimyasal analizinde doğrulanan meteorik demir kullanılarak üretildiği sonucuna vardı. Bu, Demir Çağı’nın MÖ 1300 civarında başladığı Anadolu ve Kafkasya’da Demir Çağı’nın başlangıcından yaklaşık 1000 yıl öncesine dayanmaktadır.
Kapak fotoğrafı: Noumenon – CC BY-SA 3.0 DEED
