6 December 2022 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Hitit Çivi Yazılı Tabletler Yapay Zeka Teknolojisi ile Okunacak

Anadolu’nun kadim medeniyetlerinden Hititlere ait çivi yazılı kil tabletlerin okunmasında yapay zeka teknolojisi kullanılacak.

1800 yıllarından bu yana başta Hitit İmparatorluğu’nun başkenti Hattusa (Çorum’un Boğazkale ilçesi) da çıkarılan binlerce çivi yazılı kil tablet, bilim insanları tarafından deşifre edilmiş ve Hitit tarihinin aydınlatılmasında birincil kaynaklar olmuştu.

Yüzyıllarca toprak altında kalan ve çoğunlukla deforme olmuş, parçalara ayrılmış tabletlerin okunması bilim insanları için oldukça zorlayıcı bir çalışmayı gerektiriyor. Öyle ki, birkaç satırdan oluşan bir paragrafın transkripsiyonu bazen ayları alabiliyor.

Eskiçağ dilleri alanında Türkiye’de ilk olacak proje ile Hitit tabletleri okunacak

Çorum Yayla Haber gazetesinin haberine göre, Bilimi Destekleme ve Geliştirme Derneği (BİDGEDER) tarafından, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Ankara Üniversitesi Rektörlüğü’nün işbirliğiyle “Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ndeki çivi yazılı tabletlerin üç boyutlu olarak taranması ve yayınlanmış Boğazköy tabletlerinin yapay zeka tarafından okunması” için düzenlenen projenin imza töreni bugün saat 17.00’de Anadolu Medeniyetleri Müzesi Konferans Salonu’nda yapıldı. Projenin bilimsel danışmanı, uzun yıllar Çorum’da hizmet vermiş olan A.Ü. Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi, Hititolog Doç. Dr. Özlem Sir Gavaz, bu projeyle Hitit tabletlerinin daha bilinir hale geleceğini ve değerlerinin artacağını belirterek, Hitit uygarlığının ve Çorum’un tanıtımı adına önemli gelişmelerin sağlanabileceği inancında olduğunu söyledi.

Doç. Dr. Özlem Sir Gavaz
Doç. Dr. Özlem Sir Gavaz

Bu proje ile, okunması zaman alan tablet okumalarının hızlanması, okunan tabletlerdeki kırıkların birleştirilmesi ve işaret önerilerine dayanan istatistiksel bir çıkarımın yapılması, tamamlanamayan fragmanların tespiti ve joinlerinin belirlenmesi, Hitit çivi yazısı için dijital bir kaynak arşivinin oluşturulması, Hitit çivi yazısını bilmeyenlere bir kaynak ve kolaylık sağlanması amaçlanıyor.

Bu proje ayrıca, Türkiye’de eskiçağ dilleri alanında gerçekleştirilecek ilk proje olacak.

Yahya Coşkun, “Karanlık devirlere, yapay zekayla ışık tutuyoruz.”

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdür Yardımcısı Yahya Coşkun, büyük ses getirecek projeyi sosyal medya hesabından “Hititolojide devrim niteliğinde bir adım atıyoruz. Karanlık devirlere, yapay zekayla ışık tutuyoruz. Hitit çivi yazılı tabletleri, yapay zekayla okuyacağız. Hem çok hızlanacağız hem okunmayan bölümleri okuyacağız. Nihayetinde de tüm arşivimizi, dijital erişime açacağız” diye duyurdu.

Çivi yazılı belgelerde, Hititlerin dili, dini, bayram törenleri ve çeşitli ritüelleri siyasi tarihi, mektuplaşmaları, devletler arası anlaşmaları, hukuki ve idari kayıtları hakkında çok geniş bilgiler yer alıyor.

Arkeolojik kazılarda ele geçen çivi yazılı Hitit tabletlerin büyük çoğunluğu, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde, İstanbul Arkeoloji Müzelerinde ve Çorum Müzelerinde bulunuyor.

Banner
Benzer Yazılar

Esna Tapınağı’nın tavanında canlı renklerde 46 kartal ortaya çıktı

16 Mayıs 2022

16 Mayıs 2022

Mısır’da Luksor’un 35 mil güneyinde, Nil’in batı kıyısında bulunan Esna Tapınağı’nda Alman/Mısır uzmanlarının yaptıkları restorasyon çalışmaları sırasında tapınak kompleksinin bir...

Mısır Firavunu I. Amenhotep’in mumyası digital olarak açıldı

29 Aralık 2021

29 Aralık 2021

Mısır’da araştırmacılar, Firavun I.Amenhotep’in mumyalanmış vücudunu ilk kez kullandıkları digital teknoloji sayesinde daha önce bilinmeyen detayları ortaya çıkardı. Bilgisayarlı tomografi...

Roma’yı sarsan Teutoburg savaş alanında yok edilen 19. Lejyonu’nun metal imzası keşfedildi

6 Aralık 2022

6 Aralık 2022

Araştırmacılar, yeni bir kimyasal analiz yöntemi kullanarak, Almanya’nın Kalkriese kentindeki Teutoburg Ormanı Savaşı alanında elde edilen eserlerde Roma 19. Lejyonu’nun...

Pakistan’da 1300 Yıllık Hindu Tapınağı Keşfedildi

21 Kasım 2020

21 Kasım 2020

Pakistan’ın Swat bölgesinde bir dağda Hindulara ait bir tapınak keşfedildi. Bölgede daha önce bu tarz bir tapınağa rastlanmamıştı. Pakistan ve...

Kudüs’de bulunan gizemli köpekbalığı dişleri

10 Temmuz 2021

10 Temmuz 2021

Bilim adamları, Kudüs’teki Davut (David) Şehri’nde 2900 yıllık bir bölgede, olmaması gereken bir alanda açıklanamayan bir şekilde fosilleşmiş köpekbalığı dişleri...

Antik Çağlardan Günümüze “Domuz”

17 Mart 2021

17 Mart 2021

Domuz İslamiyette  haram edilen hayvanlardan biri olduğu için Müslümanlar için yiyecek statüsünde görülmez. Ama tarihte uzunca bir müddet geriye doğru...

Notre Dame Katedrali’nde antik mezarlar keşfedildi

15 Mart 2022

15 Mart 2022

2019 yılında çıkan yangında hasar gören Notre Dame Katedrali’nde devam eden restorasyon çalışmalarında antik döneme ait mezarlar keşfedildi. Dünyanın önemli...

Karadeniz’in Antik kenti Tios’a İnşaat Yolu Açılıyor

7 Temmuz 2021

7 Temmuz 2021

Karadeniz’in önemli antik kenti Tios, 1. derece sit alanından 3. derece sit alanına düşürülerek; Tios Antik Kenti’ne inşaat yapılmasının önü...

Yunus Emre Müzesi Bakımsızlıktan Harabeye Dönüyor

29 Temmuz 2021

29 Temmuz 2021

Okuduğu Türkçe şiirleri ile gönülleri fetheden tasavvuf ehli, halk ozanı Yunus Emre için, yetiştiği Eskişehir’de kurulan Yunus Emre Müzesi ve...

Oxford Üniversitesi araştırmacıları şimdiye kadarki en büyük insan soy ağacını oluşturdu

27 Şubat 2022

27 Şubat 2022

Oxford Üniversitesi araştırmacıları, günümüzden binlerce yıl önce Afrika’dan başlayan insan genetik çeşitliliğini izleyerek şimdiye kadar oluşturulan en büyük insan soy...

Sasani sanatının görkemli hazineleri Tang-e Chogan kabartmaları tehdit altında

9 Mart 2022

9 Mart 2022

Sasani sanatının en güzel örneklerinden Tang-e Chogan kabartmaları, bakımsızlık, liken, mantar ve su sızması gibi doğal nedenler nedeniyle tamamen yok...

Perre kazılarında medusa başlıklı askeri madalya ortaya çıkarıldı

5 Ekim 2022

5 Ekim 2022

Adıyaman’da bulunan Perre Antik Kenti’nde devam eden kazılarda medusa başlıklı askeri madalya ortaya çıkarıldı. 20 yıldan bu yana devam eden...

Vikingler, Kıyameti Önlemek İçin Volkanik Mağaraya Devasa Bir Tekne Oydular

26 Nisan 2021

26 Nisan 2021

Arkeologlar, Vikinglerin Ragnarök ile yani tanrıların öldürüldüğü ve dünyanın alevler içinde kaldığı hikaye ile ilişkilendirilen İzlanda da bir mağarada da...

Saqqara nekropolünde 4.000 yıllık beş mezar keşfedildi

19 Mart 2022

19 Mart 2022

Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı, Kahire’nin güneybatısındaki Saqqara nekropolünde 4 bin yıllık beş antik mezarın keşfedildiğini duyurdu. Bakanlık açıklamasında...

Zeugma Mozaik Müzesi Geçen Yıl 1 Milyon Ziyaretçiyi Ağırladı

29 Ocak 2021

29 Ocak 2021

Zeugma Müzesi adını Belkıs/Zeugma Antik Kenti’nden almıştır. Tarihi kent Gaziantep ili Nizip İlçesi, Belkıs Köyü sınırları içerisinde bulunmakla birlikte Fırat...

Yorumlar
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]