24 July 2024 Gelecek Geçmişin Ürünüdür

Hitit Çivi Yazılı Tabletler Yapay Zeka Teknolojisi ile Okunacak

Anadolu’nun kadim medeniyetlerinden Hititlere ait çivi yazılı kil tabletlerin okunmasında yapay zeka teknolojisi kullanılacak.

1800 yıllarından bu yana başta Hitit İmparatorluğu’nun başkenti Hattusa (Çorum’un Boğazkale ilçesi) da çıkarılan binlerce çivi yazılı kil tablet, bilim insanları tarafından deşifre edilmiş ve Hitit tarihinin aydınlatılmasında birincil kaynaklar olmuştu.

Yüzyıllarca toprak altında kalan ve çoğunlukla deforme olmuş, parçalara ayrılmış tabletlerin okunması bilim insanları için oldukça zorlayıcı bir çalışmayı gerektiriyor. Öyle ki, birkaç satırdan oluşan bir paragrafın transkripsiyonu bazen ayları alabiliyor.

Eskiçağ dilleri alanında Türkiye’de ilk olacak proje ile Hitit tabletleri okunacak

Çorum Yayla Haber gazetesinin haberine göre, Bilimi Destekleme ve Geliştirme Derneği (BİDGEDER) tarafından, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Ankara Üniversitesi Rektörlüğü’nün işbirliğiyle “Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ndeki çivi yazılı tabletlerin üç boyutlu olarak taranması ve yayınlanmış Boğazköy tabletlerinin yapay zeka tarafından okunması” için düzenlenen projenin imza töreni bugün saat 17.00’de Anadolu Medeniyetleri Müzesi Konferans Salonu’nda yapıldı. Projenin bilimsel danışmanı, uzun yıllar Çorum’da hizmet vermiş olan A.Ü. Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi, Hititolog Doç. Dr. Özlem Sir Gavaz, bu projeyle Hitit tabletlerinin daha bilinir hale geleceğini ve değerlerinin artacağını belirterek, Hitit uygarlığının ve Çorum’un tanıtımı adına önemli gelişmelerin sağlanabileceği inancında olduğunu söyledi.

Doç. Dr. Özlem Sir Gavaz
Doç. Dr. Özlem Sir Gavaz

Bu proje ile, okunması zaman alan tablet okumalarının hızlanması, okunan tabletlerdeki kırıkların birleştirilmesi ve işaret önerilerine dayanan istatistiksel bir çıkarımın yapılması, tamamlanamayan fragmanların tespiti ve joinlerinin belirlenmesi, Hitit çivi yazısı için dijital bir kaynak arşivinin oluşturulması, Hitit çivi yazısını bilmeyenlere bir kaynak ve kolaylık sağlanması amaçlanıyor.

Bu proje ayrıca, Türkiye’de eskiçağ dilleri alanında gerçekleştirilecek ilk proje olacak.

Yahya Coşkun, “Karanlık devirlere, yapay zekayla ışık tutuyoruz.”

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdür Yardımcısı Yahya Coşkun, büyük ses getirecek projeyi sosyal medya hesabından “Hititolojide devrim niteliğinde bir adım atıyoruz. Karanlık devirlere, yapay zekayla ışık tutuyoruz. Hitit çivi yazılı tabletleri, yapay zekayla okuyacağız. Hem çok hızlanacağız hem okunmayan bölümleri okuyacağız. Nihayetinde de tüm arşivimizi, dijital erişime açacağız” diye duyurdu.

Çivi yazılı belgelerde, Hititlerin dili, dini, bayram törenleri ve çeşitli ritüelleri siyasi tarihi, mektuplaşmaları, devletler arası anlaşmaları, hukuki ve idari kayıtları hakkında çok geniş bilgiler yer alıyor.

Arkeolojik kazılarda ele geçen çivi yazılı Hitit tabletlerin büyük çoğunluğu, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde, İstanbul Arkeoloji Müzelerinde ve Çorum Müzelerinde bulunuyor.

Banner
Benzer Yazılar

400 Yıl Önce Keşfedilen Mumyaların Gizemleri Aydınlandı

13 Kasım 2020

13 Kasım 2020

İlk kez 1615’te İtalyan bir besteci tarafından bulunan mumyaların BT taramaları yapıldı. BT taramalarında mumyaların iç organlarıyla birlikte mumyalandıkları ortaya...

Arkeologlar, İber Yarımadası’nda 14.000 yıl önce yaşamış bir kadının kemiklerini buldular.

13 Ağustos 2021

13 Ağustos 2021

Arkeologlar, daha önce son Neandertallerin ve ilk modern insanların kanıtlarını veren İspanya’daki tarihsel olarak önemli Cova Gran de Santa Linya...

Arkeologlar Mexico City’de insan külleriyle dolu bir Aztek sunağı ortaya çıkardılar

1 Aralık 2021

1 Aralık 2021

Meksika’da arkeologlar, Mexico City’nin eğlence ve mariachi müziğiyle ünlü merkezi Plaza Garibaldi’de 16. yüzyıldan kalma bir sunak keşfettiler. Hernan Cortes...

Çin’de 170 milyon yıllık bir çiçek fosili keşfedildi

28 Mart 2023

28 Mart 2023

Çinli araştırmacılar, 170 milyon yıl öncesine dayanan bir çiçek fosili keşfettiler. Nanjing Jeoloji ve Paleontoloji Enstitüsü ve Çin Bilimler Akademisi...

Van Gölü’nde yaşanan su çekilmesi Urartu dönemi limanı gün yüzüne çıkardı

22 Eylül 2022

22 Eylül 2022

Van Gölü’nde suların geri çekilmesi Urartu dönemi ana kayaya oyulmuş basamaklı limanı gün yüzüne çıkardı. Aşırı buharlaşma ve yağışların azalması...

Efes Deneyim Müzesi, Las Vegas’ta “En İyi Müze” ödülünü aldı

16 Haziran 2024

16 Haziran 2024

UNESCO Dünya Mirası listesindeki Efes Antik Kenti’nde yer alan Efes Deneyim Müzesi, Las Vegas’ta “En İyi Müze” ödülünü aldı. Kültür...

“Atiye” Göbeklitepe’nin Tanıtımına Yardımcı Oluyor

27 Haziran 2021

27 Haziran 2021

Netflix’in orjinal Türk dizisi Atiye, UNESCO Miras Listesi’nde yer alan insanlık ortak tarihi Göbeklitepe’nin tanıtımını dünyaya yapıyor. Netflix’in orjinal dizileri...

Köpeği, sığırı, koyunu ve 4 atı ile birlikte gömülmüş Urartulunun mezarı ortaya çıkarıldı

5 Eylül 2021

5 Eylül 2021

Eski çağlarda ölüler sahip oldukları canlı cansız varlıkları ile birlikte gömülüyorlardı. Ölü hediyesi olarak konulan sunular kültürlere göre değişiklik gösteriyordu....

Amerika’da kemikten yapılmış en eski mızrak ucu

3 Şubat 2023

3 Şubat 2023

Yeni bir çalışma ile Amerika kıtasında kemikten yapılmış en eski mızrak ucu belgelendi. 13900 yıllık kemik mızrak ucu Amerika’da bilinen...

İskoçya’da Binlerce Yıllık Hayvan Oymaları Bulundu

31 Mayıs 2021

31 Mayıs 2021

İskoçya’da 5.000 yıllık olduğu düşünülen tarih öncesi hayvan oymaları bulundu. Tarihi Çevre İskoçya (HES), 4.000 ila 5.000 yıllık olduğu düşünülen...

Tatarlı Höyük’te 4 bin yıllık çöp çukuru bulundu

26 Ekim 2021

26 Ekim 2021

Neolitik dönemden Roma dönemine kadar birçok yerleşim izi görülen Tatarlı Höyük’te 4 bin yıllık çöp çukuru ortaya ortaya çıkarıldı. Tatarlı...

Ulucak Höyük seramiklerinin üzerinde 8 bin yıllık parmak izleri

13 Ağustos 2022

13 Ağustos 2022

Ege Bölgesi’nin en önemli yerleşimi Ulucak Höyük kazılarında ortaya çıkarılan seramik atölyelerinde kullanılan seramik hamurlarının üzerinde 8 bin yıllık parmak...

Mısır’daki Marea Antik Kenti’nde keşfedilen binlerce ‘Nummi Minimi’ sikkesi incelendi

20 Aralık 2023

20 Aralık 2023

Varşova Üniversitesi Arkeoloji Fakültesi’nden nümismatistler, İskenderiye’nin 45 kilometre güneybatısında bulunan Marea Antik Kenti’nde keşfedilen; önce göz ardı edilen binlerce küçük...

Polonyalı metal dedektör kullanıcısı beş Bronz Çağı baltası keşfetti

6 Aralık 2023

6 Aralık 2023

Polonyalı metal dedektör kullanıcısı, Kociewie’de bulunan Starogard Orman Bölgesi’nde araştırma yaparken beş Tunç Çağı baltası keşfetti. Denis Konkol adlı bir...

Asar Kayası İkinci Kurul Kalesi Olabilir

30 Mayıs 2021

30 Mayıs 2021

Ordulu doğa savunucuları, Asar Kayası bölgesinin Anadolu tarihine ışık tutan Kurul Kalesi gibi benzer tarihsel kalıntılara sahip bir alan olabileceğini...

Yorumlar
Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[mc4wp_form id=”621″]