Pompeii’de kaçmaya çalışırken hayatını kaybeden bir Vezüv kurbanı üzerinde yapılan yeni incelemeler, adamın Roma döneminde tıbbi pratikle bağlantılı bir kişi olabileceğini gösterdi. MS 79 yılındaki patlama sırasında yanında taşıdığı küçük kutu, para kesesi ve tıbbi kullanımla ilişkilendirilen aletler, onun bir medicus, yani Romalı bir doktor olabileceğine işaret ediyor.
Keşif, Pompeii’nin Orto dei Fuggiaschi, yani “Kaçaklar Bahçesi” olarak bilinen alanında 1961’de bulunan kalıpların yeniden araştırılmasıyla ortaya çıktı. Amedeo Maiuri yönetimindeki kazılarda, piroklastik buluta yakalanarak hayatını kaybeden insanların alçı kalıpları gün yüzüne çıkarılmıştı.
Yeni çalışmada 46 numaralı kurban olarak tanımlanan kişi, yalnızca sıradan kişisel eşyalarıyla değil, mesleğine işaret edebilecek küçük bir setle birlikte değerlendirildi. Alçı kalıbın içinde korunan küçük bir kutu, bronz ve gümüş sikkeler içeren kumaş bir kese ve tıbbi kullanımla ilişkilendirilen bazı küçük nesneler tespit edildi.
Pompeii’nin son saatlerinden kalan küçük bir set
Kutunun içeriği, kalıba zarar verilmeden modern görüntüleme yöntemleriyle incelendi. Araştırmacılar, organik malzemeden yapılmış ve metal parçalarla desteklenmiş küçük bir kutu ile birlikte, ilaç ya da kozmetik maddelerin hazırlanmasında kullanılabilecek küçük bir taş coticula belirledi.
Kutuyla ilişkili metal nesneler de tıbbi ya da cerrahi aletlerle uyumlu görünüyor. Ancak araştırmacılar bu yorumu kesin bir kimlik tespiti olarak sunmuyor. Bulgular, kurbanın Roma dünyasında tıbbi pratikle bağlantılı bir kişi, muhtemelen bir medicus, olabileceğine dair güçlü bir ipucu sağlıyor.
Bu ayrıntı Pompeii için özel bir anlam taşıyor. Kent, çoğu zaman insanları ölüm anındaki halleriyle gösterir. Bu kez ise bir kurbanın yalnızca son anı değil, yaşarken sahip olduğu meslek de görünür hale geliyor.
Taramalar, alçı kalıbın içindeki ayrıntıları ortaya çıkardı
Araştırmada röntgen, bilgisayarlı tomografi, yapay zeka destekli görüntüleme ve üç boyutlu modelleme kullanıldı. Bu yöntemler sayesinde uzmanlar, alçı kalıbı açmadan kutunun yapısını ve içindeki nesneleri inceleyebildi.
Taramalar, kutunun sıradan bir kap olmadığını da gösterdi. Nesne, dişli çark içeren gelişmiş bir kapatma sistemine sahipti. Bu da onun özenle yapılmış, sahibi için önemli ve muhtemelen taşınabilir bir meslek seti olduğunu düşündürüyor.
Adamın bu eşyaları kaçış sırasında yanında taşıması dikkat çekici. Bu durum, yalnızca değerli bir nesneyi kurtarma çabası olmayabilir. Belki de mesleğini başka bir yerde sürdürebilmek, hatta felaket anında başkalarına yardım edebilmek için araçlarını yanında tutmuştu.
Alçı kalıbın arkasındaki insan hikâyesi
Pompeii Arkeoloji Parkı Müdürü Gabriel Zuchtriegel, keşfin küçük ama anlamlı olduğunu belirtti. Ona göre bu adam, tıbbi araçlarını yalnızca kendi geleceği için değil, belki de başkalarına yardım edebilmek için de yanında taşıyordu.
Bu yorum, buluntuya güçlü bir insan boyutu katıyor. Arkeoloji çoğu zaman isimleri, yüzleri ve meslekleri eksik bırakır. Fakat burada küçük bir kutu, yaklaşık 2.000 yıl sonra bir yaşamın ayrıntılarını yeniden görünür kıldı.
Pompeii’deki bu kurban artık yalnızca felaketin tanıklarından biri değil. Vezüv’ün son saatlerinde yanında işinin araçlarını taşıyan, muhtemelen bir Roma doktoru olarak kaçmaya çalışan bir insan olarak karşımıza çıkıyor.
Araştırmacıların olası bir ilk yardım çantası olarak yorumladıkları Pompeii patlaması kurbanının (Medicus) alçı kalıbı. Kaynak: Parco archeologico di Pompei
