Cumbria’daki küçük bir kireçtaşı mağarasında bulunan 11 bin yıllık bir kız çocuğu iskeletinin, yapılan antik DNA analizi sonucunda 2,5–3,5 yaşlarında bir kıza ait olduğu kesinleşti. Böylece Kuzey Britanya’da cinsiyeti ve yaşı bilimsel olarak doğrulanmış en eski birey belirlenmiş oldu.
Heaning Wood Bone Cave’de ortaya çıkarılan kalıntılar, Son Buzul Çağı’nın hemen ardından, Erken Mezolitik dönemde yaşamış bir çocuğa işaret ediyor. Radyokarbon tarihlemesi, gömünün MÖ 9290–8925 yılları arasına tarihlendiğini ortaya koydu. Bu dönem, buzulların çekildiği, ormanların yeniden yayılmaya başladığı ve avcı-toplayıcı toplulukların kuzey bölgeleri tekrar iskân ettiği bir zaman dilimine karşılık geliyor.
DNA Analizi Kimliğini Ortaya Çıkardı
University of Lancashire öncülüğündeki uluslararası araştırma ekibi, zayıf korunmuş kemiklerden yeterli genetik materyal elde etmeyi başardı. Erken Holosen dönemine ait kalıntılarda bu düzeyde kesinlik nadir görülür. Çocuğun hem biyolojik cinsiyeti hem de yaşı net biçimde belirlendi.
Bulgular, Proceedings of the Prehistoric Society dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar, bu keşfin Kuzey Britanya’da Mezolitik döneme ait insan kalıntıları konusunda önemli bir dönüm noktası olduğunu vurguluyor.
Bilinçli Bir Mağara Gömüsü
Mağarada bulunan delikli deniz kabuğu boncuklar, geyik dişi ve diğer süs eşyaları, gömünün kasıtlı olarak gerçekleştirildiğini düşündürüyor. Bu objelerin de yaklaşık 11 bin yıl öncesine tarihlenmesi, mezarın rastlantısal değil, bilinçli bir defin uygulaması olduğunu güçlendiriyor.
Kazılar, yerel araştırmacı Martin Stables tarafından 2016’da başlatıldı. Mağarada yalnızca bu çocuğa ait kalıntılar yok. En az sekiz bireyin, Erken Mezolitik’ten Erken Tunç Çağı’na kadar üç ayrı tarihsel evrede buraya gömüldüğü anlaşıldı. Mağara, binlerce yıl boyunca ritüel bir alan olarak kullanılmış.
Kuzey Britanya’nın Erken Tarihi Yeniden Değerlendiriliyor
Buzul hareketleri nedeniyle kuzey bölgelerde insan kalıntılarının korunumu son derece sınırlı. Bu nedenle 11 bin yıl öncesine tarihlenen ve bilimsel yöntemlerle doğrulanan bir çocuk gömüsü, bölgenin tarihine dair önemli bir boşluğu dolduruyor.
Bu mezar, yalnızca erken dönem insan varlığını değil; aynı zamanda sembolik düşüncenin, yas kültürünün ve ritüel uygulamaların Buzul Çağı sonrasında da sürdüğünü gösteriyor. Kısacası, Britanya’nın en eski kuzey sakinlerinden biri artık kimliğiyle birlikte tarihteki yerini aldı.
Warburton K, Peterson R, Barrington C, et al. Farthest North: Human Remains from Heaning Wood Bone Cave, Cumbria, UK and their European context. Proceedings of the Prehistoric Society. 2025;91:47-66. doi:10.1017/ppr.2025.10077
