Muğla’nın Milas ilçesi sınırlarında yer alan ve Antik Karya’nın kutsal merkezlerinden biri olan Labraunda Antik Kenti, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras” projesi kapsamında yürütülen kazı ve restorasyon çalışmalarıyla yeniden hayat buluyor. Projeyi yürüten ekibin koordinatörü Prof. Dr. Bilal Söğüt, özellikle antik kente girişte yer alan 7 özel oda, giriş kapısı ve teras duvarlarında yoğunlaşan çalışmaların bölgenin tarihi dokusunu gözler önüne serdiğini belirtiyor.
Prof. Dr. Bilal Söğüt “Ziyaretçiler buraya geldiklerinde Labraunda’nın ihtişamını görebilsin, antik dönemde olduğu gibi büyük giriş kapılarından içeri adım atabilsinler istiyoruz” dedi.
Kutsal Alan, Dağ Mabedi ve Zeus Labraundos
Labraunda, antik kaynaklara göre, Zeus Labraundos adına kutsanmış bir dini merkezdi. Strabon ve Herodotos gibi antik yazarlar, bu alanı özellikle Karya’nın dini kalbi olarak tanımlar. Rakımı 700 metreyi aşan dağlık bir alana inşa edilmiş olması, burayı sıradan bir kentten ziyade bir kutsal dağ mabedi haline getirir.
Kazılarda ortaya çıkarılan teras duvarları, Labraunda’nın mimari açıdan olağanüstü bir mühendislik becerisine sahip olduğunu gösteriyor. Teraslama yöntemiyle inşa edilen alan, farklı seviyelerde kutsal yapılar, stoalar (sütunlu galeriler), su kanalları ve ziyarete gelenler için inşa edilmiş odaları barındırıyor.
Mausolos ve Satrap Dönemi Mimarisi
Labraunda, özellikle Halikarnas Satrapı Mausolos döneminde büyük bir imar faaliyetine sahne oldu. Bu dönemde yapılan yapıların çoğu, Hekatomnos Hanedanı’nın politik ve dini meşruiyetini yansıtmak amacıyla inşa edilmiştir. Özellikle Mausolos’un kardeşi Idrieus, Labraunda’ya büyük katkılar sunmuş; Zeus Tapınağı’nın yeniden inşası ve anıtsal girişler gibi yapılar bu dönemde yükselmiştir.
Modern Kazılar ve Restorasyon Stratejisi
Dr. Bilal Söğüt ve ekibi, son iki yıldır Labraunda’nın giriş yapısında ve hemen arkasında yer alan özel odalarda titiz bir restorasyon çalışması yürütüyor. Restorasyon sürecinde antik döneme ait dev taş bloklar, orijinal konumlarına dikkatlice yerleştirilerek, yapının özgün formuna sadık kalınıyor.
Bu yaklaşım, yalnızca bir arkeolojik sit alanını ayağa kaldırmakla kalmıyor; aynı zamanda ziyaretçilere bir zamanlar Karya halkının dini ritüeller için çıktığı kutsal yolu yeniden deneyimleme fırsatı da sunuyor.
Labraunda Neden Önemli?
- Karya dilinde yazılmış nadir yazıtlara ev sahipliği yapar.
- Antik dünyanın mimari teras sistemlerinin en eski ve en büyük örneklerinden biridir.
- Hellenistik ve Roma dönemlerinde de kutsal kimliğini korumuştur.
- Yerleşim, dini ve politik merkez işlevini bir arada yürütmüş nadir tapınak komplekslerinden biridir.
Kapak fotoğrafı: Durmuş Genç/AA
